Cruises vanuit Kampong Cham

De haven van de Cham

Er komen 298 reizen langs in Kampong Cham en er vertrekken er 103. De naam betekent letterlijk de aanlegplaats van de Cham, en dat verwijst naar een bevolkingsgroep die hier nog steeds woont.

De Cham komen uit Champa, een koninkrijk dat eeuwenlang de kust van het huidige Vietnam beheerste en dat in de vijftiende eeuw door de Vietnamezen is verslagen. Wie vluchtte, kwam onder meer hier terecht.

Ze zijn moslim, spreken een eigen taal die niet met het Khmer verwant is, en wonen in dorpen langs de rivier met eigen moskeeën. Ze vormen de grootste religieuze minderheid van Cambodja.

Onder de Rode Khmer is die gemeenschap zwaar getroffen: de eigen taal, kleding en godsdienst werden verboden en een groot deel van de bevolking kwam om. Wat er nu staat is grotendeels na 1979 opnieuw opgebouwd.

De stad zelf is een van de grotere van het land, met ongeveer honderdduizend inwoners, en is de provinciehoofdstad. Ze is rustig en overzichtelijk, met een boulevard langs het water en Franse koloniale panden.

Een brug van bamboe die elk jaar opnieuw wordt gebouwd

Tegenover de stad ligt het riviereiland Koh Paen, en daar liep jarenlang een brug naartoe die uit niets dan bamboe bestond.

Hij was bijna een kilometer lang, werd volledig met de hand gebouwd van gebonden stokken, en er reden auto's overheen. In het regenseizoen steeg het water van de Mekong zo ver dat de brug werd weggehaald of wegspoelde, en na het water werd hij opnieuw gebouwd.

Dat gebeurde elk jaar, en het kostte ongeveer een maand werk met tientallen mensen. In het regenseizoen ging het verkeer met een pont.

Sinds er een vaste brug naar het eiland is gekomen, is de bamboebrug niet meer nodig voor het dagelijkse verkeer. Hij wordt er nog wel aangelegd, vooral omdat er bezoekers voor komen; of hij er in een bepaald jaar ligt, verschilt.

Op het eiland zelf staan houten paalwoningen en wordt groente en tabak geteeld op de grond die het rivierslib elk jaar aanvult. Wij hebben de tarieven, reistijden en toegankelijkheid niet ter plaatse gecontroleerd.

Een pagode in een Angkoriaanse tempel

Even buiten de stad staat Wat Nokor, en dat is een gebouw in een gebouw.

De oorspronkelijke tempel is uit de elfde of twaalfde eeuw en gebouwd van donker zandsteen, in dezelfde periode en stijl als de tempels bij Angkor. Er staan nog gangen, poorten en beelden van.

Midden in die ruïne is later een moderne boeddhistische pagode neergezet, met felgekleurde muurschilderingen en een gouden Boeddha. De twee bouwwerken staan letterlijk in elkaar, en dat is ongewoon.

Het complex is nog in gebruik als klooster; er lopen monniken rond in oranje gewaden en er wordt dagelijks gebeden. Het is geen museum.

Verderop liggen twee heuvels, Phnom Pros en Phnom Srei, de mannenheuvel en de vrouwenheuvel. Volgens het verhaal dat erbij hoort hebben mannen en vrouwen er een wedstrijd gehouden wie de hoogste heuvel kon bouwen, waarbij de vrouwen wonnen door in de nacht een vuur aan te steken dat de mannen voor de dageraad aanzagen.

Rubber, en waarom de stad hier ligt

Rondom Kampong Cham liggen rubberplantages, en die verklaren waarom deze stad ooit belangrijk werd.

De Fransen hebben ze in de jaren twintig aangelegd, op de rode basaltgrond die hier goed geschikt voor is. Het waren de grootste van Frans-Indochina en de rubber ging via deze haven de rivier af.

Op de plantages staan de bomen in rechte rijen met een schuine snee in de bast en een bakje eronder, en dat werkt nog precies zo als honderd jaar geleden: het sap loopt in de vroege ochtend het snelst.

Cambodja is inmiddels weer een van de rubberproducenten van de regio, al is het aandeel klein vergeleken met Thailand en Vietnam. Veel van de oude plantages zijn na de oorlogsjaren opnieuw ingeplant.

Over de rivier ligt de Kizuna-brug, in 2001 met Japans geld gebouwd en de eerste vaste brug over de Mekong in Cambodja. Kizuna betekent band of verbondenheid in het Japans.

Het najaar, als er water staat

November telt 56 reizen, oktober 55 en september 43. In juni komt hier niets langs, in juli 2 en in mei 3.

Dat is geen kwestie van hitte maar van waterstand. De Mekong staat aan het eind van de droge tijd, in april en mei, zo laag dat de riviercruiseschepen dit traject niet kunnen varen; de moesson vult de rivier vanaf juni en het hoogste peil valt in september en oktober.

In diezelfde periode keert de Tonlé Sap, de zijrivier naar het grote binnenmeer, van stroomrichting om doordat de Mekong het water terugduwt. Dat is een van de weinige rivieren ter wereld waar dat gebeurt.

155 reizen vertrekken uit Ho Chi Minh-stad, 68 uit Kampong Cham zelf en 48 uit Hanoi. 217 duren zes tot negen dagen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Angkor Ban, Cambodia, Oudong, Cambodja, Kampong Tralach, Cambodja en Phnom Penh, Cambodja, met Phnom Penh op 333, dus op elke reis, en Sa Dec op 327. De rederijen zijn AmaWaterways met schepen als AmaDara en AmaMaya, en de goedkoopste reis begint bij €1.936 per persoon.

Waar je op moet letten

• De bamboebrug ligt er niet altijd; dat verschilt per jaar.
• Wat Nokor is een werkend klooster; kleed je bedekt.
• Van mei tot juli vaart hier vrijwel niets door de lage waterstand.
• De stad is klein en vlak; veel is te lopen of met een tuktuk.
• Het is hier het hele jaar warm en vochtig.