Cruises naar Svolvær

De hoofdplaats van de Lofoten

Er komen 1.232 reizen langs in Svolvær en er vertrekt er geen enkele. Hurtigruten heeft er 965 van, ruim vijfennegentig procent, en 829 reizen vertrekken uit Bergen.

Svolvær is met een kleine vijfduizend inwoners de grootste plaats van de Lofoten en daarmee het bestuurlijke middelpunt van de eilandengroep. Samen met Stamsund is het de manier waarop de kustlijndienst deze eilanden bedient.

Wat de twee onderscheidt is de omvang. Stamsund is een vissersdorp waar het schip kort ligt; Svolvær heeft een haven met kades, hotels, galeries en winkels, en de aanleg is er doorgaans wat ruimer.

838 van de 1.232 reizen duren acht tot dertien dagen. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Trondheim, Stamsund, Molde en Kristiansund, en de schepen die hier het vaakst liggen zijn MS Nordnorge, MS Polarlys, MS Kong Harald en MS Nordlys.

Vlak na Svolvær ligt het smalste stuk van de reis

Dit is waarvoor veel mensen deze route boeken, en het gebeurt op een steenworp van deze haven.

Ten noordoosten van Svolvær splitst het Raftsundet zich, en daar ligt de Trollfjord: een inham van twee kilometer lang met een monding van ongeveer honderd meter breed, met wanden die er tot duizend meter loodrecht uit oprijzen.

De schepen varen naar binnen, draaien in het bassin aan het eind om hun eigen as en varen er weer uit. Dat is geen routine maar precisiewerk, en op het voordek is het stil terwijl het gebeurt.

Twee dingen om te weten. De omvaart wordt alleen gemaakt als het weer en het ijs het toelaten, dus in de winter vervalt hij geregeld. En hij staat niet op elke reis: kijk in je vaarschema of jouw afvaart hem doet en op welk tijdstip.

De fjord heeft nog een geschiedenis. In 1890 vochten vissers hier met stoomschepen die met ringnetten de hele haring wilden wegvangen; het liep uit op een handgemeen dat in Noorwegen bekendstaat als de slag om de Trollfjord, en het leidde tot regels over wie er mocht vissen.

De geit boven het stadje

Kijk vanaf de kade omhoog naar de berg achter het centrum en je ziet een rotspunt met twee horens erop.

Dat is de Svolværgeita, de geit van Svolvær. De twee horens staan ongeveer anderhalve meter uit elkaar, en klimmers springen van de ene naar de andere met een afgrond van honderdvijftig meter eronder. Dat is een bekende krachttoer en het gaat af en toe mis.

Kijken kan gratis vanaf de straat. Er loopt ook een pad naar de voet van de rots, en dat is een stevige klim van een uur of twee heen.

In de stad zelf zijn twee dingen die eruit springen. Er is een oorlogsmuseum met een van de grootste particuliere verzamelingen uniformen van Europa, want de Lofoten waren in 1941 het doelwit van een Britse commando-actie. En er is een ijsbar in een oude visfabriek, waar alles van ijs is en je een jas krijgt bij binnenkomst.

Henningsvær ligt op een half uur

Wie tijd heeft en iets buiten het stadje wil, rijdt naar Henningsvær.

Dat is een vissersplaats op een groep rotseilandjes, vijfentwintig kilometer naar het zuidwesten, verbonden door bruggen. Er staan houten huizen op palen tussen de rotsen door, en de rekken voor de stokvis staan er tot in het dorp.

Het bekendste beeld ervan is een voetbalveld dat tussen de rotsen is aangelegd, met zee eromheen en geen tribune. Van bovenaf gefotografeerd is dat een van de meest gedeelde beelden van Noorwegen.

De rit erheen gaat over een smalle weg langs het water en duurt een klein half uur. Reken die tijd na tegen je vertrektijd; wij hebben de afstanden, tarieven en dienstregelingen niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat je van het landschap moet weten: de Lofoten liggen op achtenzestig graden noorderbreedte, ver boven de poolcirkel, maar door de warme zeestroom is het er zachter dan waar ook op die breedte. In januari is het rond het vriespunt, en dat is uitzonderlijk mild.

Het hele jaar door, en de zomer is juist rustig

Maart telt 109 reizen, oktober 106 en januari 105. Mei en juli tellen er elk 50.

Dat de zomer hier het rustigst is, gaat tegen de verwachting in en het is dezelfde vorm als bij de andere haltes van de kustlijndienst: dit is een dienstregeling die het hele jaar vaart en geen seizoensproduct.

Wat wel per maand verandert is het licht. Van eind mei tot half juli gaat de zon niet onder, en van begin december tot begin januari komt hij niet boven de bergen uit; dat laatste levert een paar uur blauw schemerlicht op rond het middaguur.

Voor het noorderlicht zijn de donkere maanden nodig, en Svolvær is daar een gewilde plek voor omdat de bergen een achtergrond geven die je op een vlakke kust niet hebt.

En voor wie naar de visserij komt: de skrei, de kabeljauw die vanuit de Barentszzee hierheen trekt om te paaien, wordt van januari tot april gevangen. Dat is meteen de drukste periode van deze haven.

Waar je op moet letten

• De Trollfjord ligt vlakbij, maar de omvaart vervalt bij slecht weer; kijk je vaarschema na.
• De geit is vanaf de straat te zien; naar de voet klimmen kost twee uur.
• Henningsvær is een half uur rijden over een smalle weg.
• Het hele jaar aanbod. 109 reizen in maart tegen 50 in juli.
• Milder dan je op deze breedte verwacht, maar neem wind- en waterdichte kleding mee.