Cruises vanuit Stralsund

Een riviercruisehaven die aan zee ligt

Er komen 30 reizen langs in Stralsund en er vertrekken er 15. Dat laatste is hier het bijzondere, want dit zijn geen zeecruises.

Kijk naar de plaatsen die op dezelfde reizen staan: Potsdam, Eberswalde, Niederfinow, Hohensaaten, Szczecin. Dat zijn binnenwateren, kanalen en de Oder, en dat betekent dat dit een van de weinige plaatsen is waar een riviercruise aan de Oostzee begint.

Tweeendertig van de vijfendertig reizen duren precies zeven nachten en er varen drie rederijen. Zeventien vertrekken hiervandaan, elf uit een sluisplaats bij Berlijn en zes uit Warnemunde.

De prijzen lopen van €1.749 tot drieendertighonderdvijftig euro; bij twee reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een bereik van iets meer dan anderhalf, en dat is voor deze site opvallend smal.

Er wordt 5 maanden per jaar gevaren, van mei tot en met september. juli is met vijf afvaarten de drukste maand.

Twee van de meest voorkomende buren hebben een recordfout

Wij zijn bij het nakijken van deze routes twee dingen tegengekomen die het waard zijn om op te schrijven.

De haven die na deze het vaakst voorkomt, staat op drieendertig reizen en heet Lauterbach. Dat is een plaatsje op het eiland hiertegenover, zevenentwintig kilometer verderop. De coordinaten in het bestand wijzen echter naar negenenveertig graden noord en zestien graden oost, en dat ligt in Tsjechie: vijfhonderdachtendertig kilometer zuidoostelijk, ver van elk vaarwater waar deze schepen komen.

Het tweede is een dubbeling. De sluisplaats bij Berlijn waar elf reizen vertrekken, staat twee keer in het bestand: een keer goed gespeld met drieentwintig reizen, en een keer met twee letters verwisseld en zonder coordinaten, met vijf reizen.

De scheidslijn is opnieuw de rederij. De drieentwintig onder de juiste spelling komen allemaal van dezelfde aanbieder en de vijf onder de verkeerde allemaal van een andere; de overlap is nul.

Zoek dus op beide schrijfwijzen als je die plaats in een vaarschema wilt terugvinden, en ga bij het eiland hiertegenover niet op de kaart af.

De route gaat door een scheepslift van zesendertig meter

Wat deze reizen ongewoon maakt, ligt halverwege tussen Berlijn en de Oostzee.

Daar moet het water van de Havel naar de Oder, en dat scheelt zesendertig meter hoogte. In plaats van een reeks sluizen staat er sinds 1934 een hefwerk: een stalen bak waar het schip in vaart, die als geheel omhoog of omlaag gaat met tegengewichten aan kabels.

Dat bouwwerk is een van de grootste van zijn soort en het is al bijna een eeuw in bedrijf. Ernaast staat sinds 2022 een nieuwe en grotere versie, want de oude is te klein geworden voor de moderne binnenvaart.

Voor een passagier is dat een half uur waarin je in een bak in de lucht hangt en over het landschap uitkijkt. Het is de reden dat deze route bestaat en niet alleen een tussenstop.

Verderop gaat de vaart de Oder op en over de grens naar Polen, waar zevenentwintig van de reizen een haven aandoen. Dat is voor een riviercruise van zeven nachten een ongewoon gevarieerd traject: kanaal, rivier, haf en zeearm.

Baksteengotiek en honderdzeventig jaar Zweeds bestuur

De stad zelf staat sinds 2002 op de werelderfgoedlijst, samen met een tweede Hanzestad verderop aan dezelfde kust.

Wat er wordt beschermd is de bouwkunst van de Hanze: kerken en raadhuizen van baksteen, omdat er in deze streek geen natuursteen is. Het raadhuis heeft daarvan het bekendste voorbeeld, een gevel van zes puntgevels met openingen erin die nergens op uitkomen; die staat er alleen om er groot uit te zien.

Een van de kerken hier had in de vijftiende eeuw een toren van ruim honderdvijftig meter, en die gold in die jaren als het hoogste bouwwerk ter wereld. Hij is in 1647 door blikseminslag verwoest en er staat nu een lagere barokke koepel op.

Van 1648 tot 1815 hoorde deze stad bij Zweden, honderdzeventig jaar lang. Dat is aan de archieven en aan enkele gebouwen te zien, en het is de reden dat er in Zweedse geschiedenisboeken over deze stad wordt geschreven.

In de haven ligt een zeilschip uit 1933 dat als museum is ingericht, en aan het water staat een groot zeemuseum met een zaal waarin walvissen op ware grootte hangen.

Het eiland aan de overkant

Over de zeearm ligt het grootste eiland van dit land, en er gaat sinds 2007 een brug van vier kilometer naartoe.

Wat je daar vindt zijn krijtrotsen die honderdachttien meter recht uit zee omhoog komen, met beukenbos erbovenop dat als werelderfgoed is aangewezen. Er loopt een pad langs de rand en er is een uitkijkplatform.

Aan de oostkant liggen badplaatsen uit de negentiende eeuw met witte houten villa's en pieren, en daartussen een betonnen bouwwerk van ruim vier kilometer lang dat in de jaren dertig als vakantiekolonie is begonnen en nooit is afgemaakt.

Reken voor de krijtrotsen op een halve tot een hele dag, want het is vijfenvijftig kilometer heen. Wie minder tijd heeft, houdt het bij de stad, die in twee uur te belopen is.

Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit zijn riviercruises, geen zeecruises; de route gaat via Berlijn en de Oder.
• Het record van Lauterbach staat 538 kilometer fout, in Tsjechie.
• De sluisplaats bij Berlijn staat twee keer in het bestand, waarvan een keer verkeerd gespeld.
• Er wordt alleen van mei tot en met september gevaren.
• De krijtrotsen liggen vijfenvijftig kilometer verderop; dat is een halve tot hele dag.
• De stad zelf is in twee uur te belopen.