Cruises naar Šibenik

Een stad die de Kroaten zelf hebben gesticht

Er komen 161 reizen langs in Šibenik, aan de Dalmatische kust van Kroatië.

De rederijen zijn Emerald Yacht Cruises, Windstar Cruises, Azamara Cruises en Silversea Cruises. Dat zijn overwegend kleine schepen, en dat heeft een reden: de haven ligt achter een kanaal van tweeënhalve kilometer met een bocht erin, en grotere schepen komen daar niet doorheen.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Venetie, Dubrovnik, Hvar en Kotor. Dit is een aanloop op de routes door de Adriatische Zee, tussen Venetië, de Kroatische eilanden en Montenegro.

Šibenik is de oudste stad aan deze kust die door Kroaten zelf is gesticht en niet door Grieken, Romeinen of Illyriërs. De eerste vermelding staat in een oorkonde van koning Petar Krešimir IV uit 1066.

De aanvaart is het eerste wat opvalt. Je vaart door de Sint-Antoniuskloof, met bossen aan beide kanten en een vesting op de rots, en dan opent zich de baai met de stad erachter.

De kathedraal van steen alleen

De kathedraal van Sint-Jacob staat op de werelderfgoedlijst en is een van de opmerkelijkste bouwwerken van Europa.

Ze is tussen 1431 en 1536 gebouwd en is volledig van steen: geen hout, geen baksteen, geen mortel in het dak en het gewelf. De platen zijn met groeven en pennen in elkaar gezet, als een bouwpakket, en dat is voor een gebouw van deze omvang uniek.

De bouw is begonnen in gotische stijl en afgemaakt in renaissance, en dat is aan de gevel te zien; de overgang loopt halverwege dwars door het gebouw.

De bekendste bouwmeester was Juraj Dalmatinac, die de doopkapel maakte en die aan de buitenkant een fries van vierenzeventig koppen aanbracht. Dat zijn geen heiligen maar gewone tijdgenoten: kooplieden, boeren, een kind, een man met een pet. Volgens de overlevering zijn het de burgers die weigerden mee te betalen aan de bouw, en dat verhaal is waarschijnlijk verzonnen; wat er wel klopt is dat het portretten van echte mensen zijn.

De koepel is in 1991 door granaatvuur geraakt tijdens de oorlog en daarna hersteld met dezelfde techniek als in de vijftiende eeuw.

Op het plein ervoor is een van de scènes van de serie Game of Thrones opgenomen; de stad wordt daarvoor nog steeds bezocht.

Vier vestingen op de heuvels

Boven de stad staan vier forten, en dat is er meer dan waar ook aan deze kust.

De Sint-Michielsvesting is de oudste en ligt direct boven de oude stad; er is een openluchtpodium in aangelegd waar in de zomer concerten zijn, met de baai als achtergrond.

De Barone-vesting uit 1646 is in twee maanden gebouwd toen de Ottomanen oprukten, en daar werd de aanval afgeslagen. Er is nu een uitzichtterras met uitleg over de belegering.

De Sint-Johannesvesting ligt het hoogst en is het minst hersteld; de klim erheen is stevig en het uitzicht het ruimst.

De Sint-Nicolaasvesting ligt in het water, aan de ingang van het kanaal, gebouwd door de Venetianen op een eilandje. Die staat samen met andere Venetiaanse verdedigingswerken op de werelderfgoedlijst en is per boot te bezoeken.

Šibenik heeft nog een eerste op zijn naam: het was in 1895 een van de eerste steden ter wereld met openbare straatverlichting op wisselstroom, gevoed door een waterkrachtcentrale aan de Krka die twee dagen na die van Niagara Falls in bedrijf ging.

De Krka en de eilanden

De rivier waar die centrale op stond, is de belangrijkste excursie vanaf deze haven.

Het nationaal park Krka ligt op een half uur rijden en heeft een reeks travertijnwatervallen. Skradinski buk is de bekendste: zeventien treden over een verval van vijfenveertig meter, met houten vlonders eromheen. Zwemmen is er sinds 2021 niet meer toegestaan om de kalkformaties te sparen.

Die formaties groeien: mos en algen leggen kalk uit het water vast, en de drempels schuiven daardoor langzaam op. Dat is hetzelfde verschijnsel als bij de meren van Plitvice, die op twee uur rijden liggen.

Vanuit Skradin varen boten het park in; dat is de gewone manier om er te komen.

Voor de kust liggen de Kornati-eilanden: ruim honderdveertig eilanden en rotsen in een gebied dat vrijwel onbegroeid is, met kliffen aan de zeekant die tot honderd meter oplopen. Er wonen geen mensen; er staan alleen schaapskooien en een enkele taverne die op zonne-energie draait.

Dichterbij ligt Zlarin, het eiland dat van koraal leefde, en Prvić, waar de uitvinder Faust Vrančić begraven ligt die in de zestiende eeuw een parachute ontwierp.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 10 maanden met aanlopen, met juli als drukste maand.

Het seizoen loopt van april tot oktober. In juli en augustus is het achtentwintig tot vierendertig graden en droog, en dan is het in de oude stad en bij de watervallen vol.

Mei, juni, september en oktober zijn twintig tot achtentwintig graden en aanzienlijk rustiger. De zee is in september op zijn warmst.

De winter is zacht en nat, met tien tot vijftien graden, en er komt dan nauwelijks aanbod langs.

De wind die hier telt is de bura, een droge valwind uit het noordoosten die vooral in de koude maanden waait en die op deze kust kracht tien kan halen. Bij bura sluiten veerdiensten en kan een aanloop vervallen; in het zomerseizoen komt dat zelden voor.

De kade ligt aan de oude stad, dus je loopt van boord het centrum in. Naar de kathedraal is het vijf minuten, naar de hoogste vesting drie kwartier klimmen over trappen.

Betalen gaat sinds 2023 met de euro, want Kroatië heeft de kuna losgelaten. Pinnen kan overal; contant geld heb je op de markt nodig.