Cruises naar Puerto Quetzal

Een kunsthaven aan de Stille Oceaan

Er komen 139 reizen langs in Puerto Quetzal, de belangrijkste haven van Guatemala aan de Stille Oceaan.

De haven is in de jaren tachtig aangelegd omdat de kust hier vlak en zonder natuurlijke inham is; er is een pier de zee in gebouwd met golfbrekers eromheen. Er is geen stad, alleen een havengebied met een terminal.

De rederijen zijn Holland America Line, Oceania Cruises, Costa Cruises en Norwegian Cruise Line. De schepen zijn Costa Deliziosa, Queen Anne, Eurodam en Oceania Sonata.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Puntarenas, Los Angeles, CA, Cabo San Lucas en Cartagena, Colombia. Dit is een aanloop op de routes langs de westkust van Midden-Amerika en op de doorvaarten naar het Panamakanaal.

Alles wat je hier doet ligt landinwaarts. Antigua ligt op anderhalf uur rijden, Guatemala-Stad op twee uur, en de vulkanen liggen ertussen.

Antigua Guatemala

Antigua is de reden dat de meeste passagiers van boord gaan, en het is een van de mooiste koloniale steden van Amerika.

De stad is in 1543 gesticht en was tweehonderd jaar lang de hoofdstad van het Spaanse bestuur over heel Midden-Amerika, van Chiapas tot Costa Rica. Ze telde op haar hoogtepunt zestigduizend inwoners, tientallen kerken en de derde universiteit van het continent.

In 1773 verwoestte een aardbeving de stad zo grondig dat de kroon besloot de hoofdstad te verplaatsen naar wat nu Guatemala-Stad is. Antigua werd grotendeels verlaten, en dat is de reden dat ze er nog zo uitziet: er is nooit overheen gebouwd.

Wat er staat zijn kerkruïnes met bomen erdoorheen, kloosters met binnenhoven, en een raster van geplaveide straten met lage huizen in oker, blauw en roze. Het geheel staat op de werelderfgoedlijst.

De boog van Santa Catalina over de straat, met de vulkaan Agua erachter, is het beeld dat op elke foto staat. Die boog verbond een klooster met een school zodat de zusters de straat niet over hoefden.

Wat je hier koopt is textiel: geweven doeken en kleding uit de hooglanden, waarvan de patronen per dorp verschillen en die met de hand op een riemweefgetouw worden gemaakt. Jade wordt hier ook verkocht; Guatemala is een van de weinige vindplaatsen ter wereld.

Vulkanen en koffie

Rond Antigua staan drie vulkanen: Agua, Fuego en Acatenango.

De Fuego is een van de actiefste ter wereld en barst vrijwel dagelijks uit, met een aswolk om de twintig minuten tot een uur. Vanaf Antigua zie je dat op heldere dagen; 's nachts zie je het gloeien.

In juni 2018 had de Fuego een uitbarsting met een pyroclastische stroom die de dorpen San Miguel Los Lotes en El Rodeo bedolf; er kwamen ruim honderdvijftig mensen om en honderden worden nog vermist. Die plek is niet toegankelijk.

De Pacaya op een uur rijden is de vulkaan die wel te beklimmen is: een tocht van twee uur naar een veld van gestolde lava waar de grond nog warm is en waar met de aardwarmte marshmallows worden geroosterd. Dat is de gewone excursie.

Koffie is het tweede product van deze hellingen. De vulkanische grond, de hoogte van 1.500 meter en het schaduwrijke klimaat leveren bonen die tot de hoogst gewaardeerde ter wereld horen; Antigua is een eigen herkomstbenaming.

Er zijn plantages die te bezoeken zijn, met de hele weg van struik tot kop: plukken, pulpen, fermenteren, drogen en branden.

Het land erachter

Guatemala heeft achttien miljoen inwoners, waarvan ruim veertig procent tot een Maya-volk behoort. Er worden naast het Spaans tweeëntwintig Mayatalen gesproken.

Dat is te merken in de dorpen rond het Atitlánmeer, op drie uur rijden: een kratermeer van driehonderd meter diep met drie vulkanen eromheen, met dorpen aan de oever die elk hun eigen kleding en taal hebben. Voor een havendag is het te ver.

Chichicastenango heeft op donderdag en zondag de grootste markt van het land, waar de kerk op de trappen zowel katholiek als Maya wordt gebruikt: er wordt wierook gebrand op de treden voor de deur.

Tikal, de grote Mayastad in het noorden met tempels van zeventig meter boven het regenwoud, ligt aan de andere kant van het land en is alleen met een binnenlandse vlucht te doen.

De burgeroorlog die van 1960 tot 1996 duurde, kostte tweehonderdduizend mensen het leven, overwegend uit de inheemse bevolking. Dat verleden is in de musea en in het straatbeeld aanwezig, en het verklaart veel van de armoede en de migratie uit dit land.

Wat je aan wal moet weten

De rit naar Antigua gaat over een snelweg en daarna een bergweg; reken op anderhalf uur enkele reis en op verkeer rond Escuintla.

Zelf regelen kan met een taxi of een shuttle bij de terminal, en dat is goedkoper dan een excursie. Wie dat doet, moet de terugtijd ruim nemen: het schip wacht niet, en de weg kan bij regen of een ongeluk vastlopen.

Betalen gaat met de quetzal; dollars worden in de toeristische zaken aangenomen. Pinnen kan in Antigua, op de markt niet.

Onderhandelen op de markt hoort erbij en gebeurt vriendelijk. Fotograferen van mensen doe je met toestemming; in veel dorpen wordt dat niet op prijs gesteld.

Drink flessenwater en eet op plaatsen waar het druk is. In Antigua is dat geen probleem.

Neem iets warms mee voor de avond: Antigua ligt op 1.500 meter en het koelt daar sterk af, ook al is het aan de kust dertig graden.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 9 maanden met aanlopen, met januari als drukste maand.

Het seizoen loopt van oktober tot april en volgt de vloot die in de noordelijke winter langs Midden-Amerika vaart.

Van november tot april is het droge seizoen: aan de kust dertig graden en in Antigua drieëntwintig tot zesentwintig overdag met vijftien 's nachts.

Van mei tot oktober regent het, meestal in de late middag, en dan is het groener en drukkender.

Aan deze kust komen af en toe tropische stormen voor; het orkaanseizoen aan de Stille Oceaankant loopt van mei tot november.

De zon op deze breedte is fel en op 1.500 meter feller nog. Zonnebrand en een hoed zijn hier praktisch en geen luxe.