Cruises naar Port Vendres

Vierentwintig aanlopen in september en een in augustus

Er komen 66 reizen langs in Port Vendres en er vertrekt er geen enkele. september telt vierentwintig aanlopen, juli veertien, mei elf en juni elf.

Augustus telt er een. Niet weinig: een.

Dat is de derde keer dat wij deze knik tegenkomen en de scherpste tot nu toe. Bij Trogir aan de Adriatische Zee zakte augustus van zeventien naar negen, bij Bonifacio op Corsica van veertien naar drie, en hier van vierentwintig naar een.

Wat die drie gemeen hebben is het soort schip. Het zijn alle drie kleine havens waar jachtrederijen en kleine luxeschepen komen; hier levert een enkele partij zesenvijftig van de zeventig aanlopen.

Wij kunnen niet bewijzen waaraan het ligt. De waarschijnlijkste verklaring is dat deze schepen de weken mijden waarin de Franse en Spaanse kust vol ligt met pleziervaart en de kades bezet zijn, maar het kan ook aan de vaarschema's liggen.

Wat het voor jou betekent is duidelijk genoeg: wie hier wil komen, moet niet in augustus zoeken. Eenentwintig reizen beginnen in Civitavecchia; dertien duren eenentwintig nachten en veertien achtentwintig, dus dit zijn overwegend lange mediterrane reizen.

Op negentienhonderd meter ligt een tweede record

Onze controle op havens die verdacht dicht bij elkaar liggen wees hier een buur aan op negentienhonderdtien meter.

Dat is Collioure, het dorp naast dit stadje, en dat staat apart in het bestand met achtentwintig reizen. De overlap met deze pagina is nul: geen enkele reis staat op allebei.

De rederijen zijn strak gescheiden. Hier staat een enkele partij op zesenvijftig van de zeventig; daar staan Windstar met dertien, Silversea met zes en Scenic met drie, en die komen op deze pagina nauwelijks voor.

Er is een verschil dat het aannemelijk maakt dat het om dezelfde ankerplaats gaat. Dit stadje heeft de enige diepe haven van deze kuststrook, met een kade waar een schip aan kan; het buurdorp heeft een strand en een haventje voor vissersboten en verder niets.

Wij kunnen dat niet hard maken en zeggen het daarom voorzichtig: het is waarschijnlijk dat de schepen die als Collioure staan aangemerkt hier of hiervoor liggen en hun passagiers daarheen brengen. Wat vaststaat is dat het om achtennegentig reizen naar dezelfde kilometer kust gaat, verdeeld over twee pagina's.

Zoek dus op beide. De prijzen op deze pagina lopen van eenendertighonderdnegenenzestig euro tot negenenvijftigduizend zeshonderdachtennegentig, en bij slechts twee reizen ontbreekt het bedrag.

De zomer waarin de moderne schilderkunst begon

In het buurdorp op twee kilometer hebben in de zomer van 1905 twee schilders naast elkaar gewerkt, en wat daar uitkwam heeft de schilderkunst omgegooid.

Zij hadden geen belangstelling voor de kleur die iets werkelijk heeft. Zij zetten het licht van deze kust neer met kleuren die zij zelf kozen: rode bomen, oranje water, groene schaduwen, met het doek op plekken onbeschilderd gelaten.

Toen dat werk in het najaar in Parijs werd tentoongesteld, schreef een criticus dat het de zaal van de wilde beesten was. Die scheldnaam is de naam van de stroming geworden.

Dat wordt gezien als het eerste van de moderne kunststromingen van de twintigste eeuw, en het is in tien weken in dit dorp gebeurd. Er zijn daarna ook Picasso, Braque, Dufy en Chagall geweest.

Door het dorp loopt een route met reproducties op de plek waar de schildersezel heeft gestaan, zodat je het doek naast het uitzicht ziet. Dat is de aardigste wandeling van deze kust en zij kost een uur.

Wat die schilders aantrof staat er nog: een baai met een burcht in het water, een kerktoren die vroeger de vuurtoren was, en huizen in kleuren die je in Nederland niet op een gevel zou zetten.

De ansjovis en de wijn van de terrassen

Deze kust heeft twee streekproducten die beide van de steile hellingen erachter komen.

Het eerste is gezouten ansjovis. Die wordt hier sinds de middeleeuwen ingemaakt en met de hand gefileerd, en er zijn nog twee zoutbedrijven over die het op de oude manier doen; het product heeft een beschermde herkomstaanduiding.

Het tweede is een zoete versterkte wijn van de terrassen boven het dorp. Die hellingen zijn van leisteen en zo steil dat er niets machinaal kan; de muurtjes zijn met de hand gestapeld en de wijngaarden zijn met greppels tegen de regen doorsneden.

Er wordt daar ook droge rode wijn gemaakt van dezelfde druiven, van oude stokken met een zeer lage opbrengst. Beide zijn in de dorpen te proeven en de kelders zijn te bezoeken.

Achter die terrassen beginnen de Pyreneeen. Dit is de plek waar dat gebergte de zee in loopt, en de Spaanse grens ligt op tien kilometer.

De winter van 1939

Op vijftien kilometer noordwaarts ligt een strand waar in het begin van 1939 iets is gebeurd dat bij deze kust hoort.

Toen Catalonie in de Spaanse Burgeroorlog viel, zijn in enkele weken ongeveer een half miljoen mensen over deze grens gekomen: soldaten, burgers, gezinnen, te voet over de bergpassen in de sneeuw.

Frankrijk had daar niets voor geregeld. Tienduizenden zijn op het strand bij dat dorp achter prikkeldraad gezet, in de open lucht, zonder barakken, zonder water en zonder latrines; er waren op het hoogtepunt ongeveer honderdduizend mensen.

Er zijn die winter honderden gestorven, vooral kinderen en ouderen. Er staat nu een gedenkteken en een informatiecentrum bij dat strand.

Een van de mensen die deze grens over kwamen was de bekendste Spaanse dichter van zijn generatie. Hij was ziek en oud en is drie weken na zijn aankomst in het buurdorp gestorven; hij ligt daar begraven, en op zijn graf liggen altijd brieven.

Twintig kilometer de andere kant op, net over de grens, is anderhalf jaar later een Duitse filosoof gestorven die de omgekeerde weg probeerde te maken en niet verder kwam. Deze kust is dus twee keer een grens geweest waar mensen op vastliepen, en het is goed om dat te weten als je hier aan land stapt. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Augustus telt hier een aanloop tegen vierentwintig in september.
• Zoek ook op het buurdorp; daar staan nog achtentwintig reizen.
• De schildersroute in dat dorp kost een uur en is gratis.
• Er vertrekt hier niets. Een derde van de reizen begint in Civitavecchia.
• Bijna alle reizen hebben een prijs. Vergelijken heeft hier zin.
• Dit zijn overwegend lange reizen van eenentwintig tot achtentwintig nachten.