Cruises naar Penang

Vier culturen in één straat

Er komen 321 reizen langs in Penang en er vertrekt er geen enkele. Wie hier van boord gaat, staat in George Town, een stad die sinds 2008 op de Werelderfgoedlijst staat.

Wat haar die plek opleverde is niet één gebouw maar de mengeling. In een straat van vierhonderd meter staan een Chinese clantempel, een moskee met een Indiase gevel, een hindoetempel en een anglicaanse kerk, en dat is er niet uit toerisme neergezet.

De stad is in 1786 gesticht door een Britse kapitein die het eiland voor de Oost-Indische Compagnie in bezit nam. Hij maakte er een vrijhaven van, zonder invoerrechten, en dat trok binnen enkele decennia handelaren uit heel Azië.

Chinese kooplieden, Tamil-arbeiders, Arabische en Perzische handelaren en Maleise vorstenfamilies vestigden zich naast elkaar, elk met een eigen wijk die aan de vorige grensde. Die indeling is er nog.

Over de stichting gaat het verhaal dat de kapitein zilverstukken met een kanon het oerwoud in schoot om zijn mannen aan het kappen te krijgen. Bewijs daarvoor is er niet; het staat in alle gidsen en in geen enkel document uit die tijd.

Dorpen op palen boven het water

Aan de waterkant staan houten woonwijken op palen, en elk daarvan hoort bij één familie.

Chinese immigranten uit dezelfde clan bouwden vanaf de jaren tachtig van de negentiende eeuw hun eigen steiger de zee in, met huizen erlangs. Er waren er zeven, genoemd naar de familienaam: Chew, Lim, Tan, en zo verder.

De reden was praktisch en juridisch tegelijk. Water was geen grond, dus er hoefde geen grondbelasting over te worden betaald, en wie een steiger bezat beheerste het laden en lossen van de schepen die daar aanmeerden.

Zes van die steigers bestaan nog en er wordt nog steeds gewoond. Je loopt over de planken langs de voordeuren; het is geen museum en de mensen die er wonen zijn geen decor.

Wees daar dus rustig en fotografeer niet zomaar naar binnen. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Muurschilderingen die de stad hebben veranderd

Op de blinde gevels van de oude stad zitten schilderingen waar bezoekers rijen voor vormen.

Ze zijn in 2012 aangebracht door een Litouwse kunstenaar, in opdracht van het stadsfestival, met de bedoeling de geschiedenis van de straten zichtbaar te maken. Op de bekendste zitten twee kinderen op een echte fiets die tegen de muur is bevestigd.

Het werkte beter dan bedoeld. De schilderingen zijn een reden op zich geworden om te komen, er is een uitgezette route en er zijn tientallen bijgekomen van andere makers.

Daarnaast hangen er ruim vijftig smeedijzeren stripfiguren aan de gevels, elk met een tekst die iets over de plek vertelt: waarom een straat heet zoals ze heet, wat er ooit werd verhandeld.

Het geheel is in een paar uur te lopen en het is gratis. Neem water mee; het is hier vrijwel altijd boven de dertig graden met hoge vochtigheid.

Eten als de eigenlijke reden

Penang staat in Azië vooral bekend om zijn straatkeuken, en dat is geen marketing.

Doordat vier keukens eeuwenlang naast elkaar hebben bestaan, zijn er gerechten ontstaan die nergens anders vandaan komen. Het bekendste is een zure vissoep met tamarinde, ananas en gemberbloem, die niets met de Maleisische versie elders in het land te maken heeft.

Er is bovendien een eigen keuken van de Peranakan: nakomelingen van Chinese handelaren die met Maleise vrouwen trouwden en een eigen taal, kleding en kookstijl ontwikkelden. Hun huizen zijn te bezoeken, met ingelegd meubilair en tegels uit Engeland.

Het eten gebeurt in overdekte hallen waar tientallen kraampjes om dezelfde tafels staan: je bestelt bij verschillende kramen en eet aan één tafel. Reken op een paar euro per gerecht.

Voor wie het benauwd wordt: er gaat sinds 1923 een kabelspoor de heuvel op, achthonderd meter hoog, waar het vijf graden koeler is. Dat is de reden dat de Britten er hun huizen bouwden.

Winter, en veel korte reizen

Januari telt 80 reizen, februari 49 en december 47. Van juni tot en met augustus komt hier niets langs en in mei 3.

Dat gat is niet het weer, want dat verandert hier nauwelijks: het is het hele jaar zesentwintig tot tweeëndertig graden met buien. Het is de vloot, die in de noordelijke zomer in Europa en Alaska zit.

151 van de 321 reizen vertrekken uit Singapore, dat op alle 321 reizen langskomt. 62 reizen duren hoogstens vijf dagen; dat zijn korte rondjes vanuit die stad.

Daarnaast duren 145 reizen vijftien dagen of langer: de lange tochten door Azië en de wereldreizen die hier aanleggen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Singapore, Phuket, Thailand, Langkawi, Maleisië en Hong Kong, met Phuket op 190 en Port Kelang op 159.

Waar je op moet letten

• De kade ligt aan de oude stad; alles is te lopen.
• Op de steigers wordt gewoond; wees er rustig.
• Neem water mee; het is warm en vochtig.
• Neem contant geld mee voor de eetkramen.
• Van mei tot oktober komt hier vrijwel niets.