Cruises naar Pago Pago

Zesenveertig aanlopen in januari, en tweeenveertig daarvan zijn wereldreizen

Er komen 84 reizen langs in Pago Pago en er vertrekt er geen enkele. januari telt zesenveertig aanlopen, tegen veertien in februari en zes in maart.

Dat is vijfenvijftig procent in een maand, en dat is de scherpste concentratie die wij op een havenpagina zijn tegengekomen. Zij is ook grotendeels schijn.

Die telling gaat namelijk over de datum waarop de reis vertrekt, en niet over de dag dat het schip hier ligt. Tweeenveertig van die zesenveertig reizen duren vijfentwintig nachten of langer, met reizen van eenhonderdeenentwintig, eenhonderdzevenentwintig en eenhonderdvijftig nachten erbij.

Dat zijn wereldreizen, en die vertrekken vrijwel allemaal in januari uit Fort Lauderdale, Los Angeles of San Francisco. Zij bereiken deze oceaan pas weken of maanden later.

Wat je uit die maandtabel dus niet kunt aflezen is wanneer het hier druk is. Wat je er wel uit kunt aflezen is dat meer dan de helft van dit aanbod uit lange reizen bestaat waarvan dit een tussenstop van een dag is.

Tweeentwintig reizen beginnen in Papeete op Tahiti en dat zijn wel de kortere. De prijzen lopen van negenhonderdzevenentachtig euro tot achtentachtigduizend driehonderdnegenennegentig, en bij negenentwintig reizen ontbreekt het bedrag.

Een haven in een gezonken krater, onder een regenberg

De baai waar het schip binnenvaart is de kraterwand van een oude vulkaan waarvan een deel is weggeslagen en waar de zee in is gelopen.

Daardoor loopt de baai twee kilometer het eiland in, met steile groene wanden aan weerszijden en diep water tot vlak bij de kant. Het is een van de best beschutte natuurlijke havens van de Stille Oceaan.

Aan de noordkant staat een berg van ruim vijfhonderd meter die pal in de passaatwind ligt. Die wind wordt tegen de helling omhoog gedwongen, koelt af en laat zijn vocht vallen, precies boven deze baai.

Het gevolg is dat hier ongeveer vijf meter regen per jaar valt, en dat is meer dan zes keer zoveel als in Nederland. Die berg heet in het Engels dan ook de regenmaker.

Verwacht dus buien, ook in het droge seizoen. Zij zijn kort en hevig en het is er warm; een dun regenjack werkt hier beter dan een paraplu.

Een Britse schrijver strandde hier in 1916 door een uitbraak van mazelen aan boord van zijn schip en zat weken vast in een pension bij de haven. Het verhaal dat hij daar schreef, over een zendeling en een prostituee in de aanhoudende regen, is een van de bekendste korte verhalen in het Engels geworden.

Amerikaans, maar niet helemaal

Dit is het enige gebied van de Verenigde Staten ten zuiden van de evenaar, en de staatkundige positie ervan is ongewoon.

Wie hier wordt geboren krijgt een Amerikaans paspoort maar wordt geen staatsburger; er staat in dat paspoort dat de houder onderdaan is en geen burger. Dat betekent dat je op het vasteland niet mag stemmen en niet in aanmerking komt voor een aantal ambten, tenzij je de naturalisatie doorloopt.

Dat is het laatste gebied waar dat nog zo werkt, en er wordt met enige regelmaat over geprocedeerd. Opvallend genoeg is er ook plaatselijke steun voor de huidige regeling, en dat heeft met grond te maken.

Ongeveer negentig procent van de grond hier is gemeenschapsbezit van uitgebreide families onder een stelsel van hoofdmannen, en die grond mag niet aan buitenstaanders worden verkocht. Volledige inlijving zou dat volgens velen onder druk zetten.

Wat je daarvan merkt is dat dit eiland er anders uitziet dan andere plekken met Amerikaanse invloed. Er staan geen ketens van hotels aan het strand en de dorpen zijn in bezit van de families die er wonen.

Twee Samoas, een dag uit elkaar

Op vijfenvijftig van de vierentachtig reizen hier staat ook de hoofdstad van het onafhankelijke buurland op de route, en dat levert iets op wat nergens anders bestaat.

Die twee liggen ongeveer honderddertig kilometer uit elkaar en het is een uur vliegen. Zij zaten tot 2011 in dezelfde tijdzone en aan dezelfde kant van de datumgrens.

Eind 2011 heeft het onafhankelijke land besloten naar de andere kant te gaan, om beter aan te sluiten bij de handel met Australie en Nieuw-Zeeland. Het sloeg daarvoor een dag over: op 29 december 2011 gingen de inwoners naar bed en werden zij wakker op 31 december.

Sindsdien scheelt het tussen die twee buren een volle kalenderdag. Als het hier zondag is, is het daar maandag, terwijl de klok vrijwel hetzelfde aanwijst.

Voor een cruise met beide op de route betekent dat iets grappigs: je kunt er dezelfde dag twee keer beleven, of er een overslaan, afhankelijk van welke kant je op vaart. Dat staat niet op je reisschema uitgelegd.

Wat er te doen is en wat je moet weten

Aan de zuidkant van de baai stond tot 1980 een kabelbaan die in een keer van de ene kraterwand naar de andere ging, over de haven heen.

Die is verongelukt toen een marinevliegtuig tijdens een vliegshow de kabel raakte. Er kwamen acht mensen om en de baan is nooit hersteld; de betonnen torens staan er nog aan beide kanten.

Op dit eiland ligt het enige nationale park van de Verenigde Staten ten zuiden van de evenaar, met regenwoud, vleerhonden met een spanwijdte van bijna een meter en koraalrif. Er lopen paden vanaf de weg de heuvels in.

Er is iets wat je moet weten als je tegen de avond door een dorp loopt. Rond zonsondergang wordt er een gebedsmoment gehouden dat met een klok wordt aangekondigd, en dan stopt het dorp: mensen blijven staan of gaan zitten. Van bezoekers wordt verwacht dat zij dat ook doen, en dat duurt een minuut of tien.

Op zondag ligt vrijwel alles stil en gaat men naar de kerk. Bedek in de dorpen je knieen en schouders; op het strand is dat anders maar in het dorp niet. Wij hebben de afstanden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De maandtabel telt vertrekdatums. Tweeenveertig van de zesenveertig januarireizen duren meer dan vijfentwintig nachten.
• Reken op regen. Hier valt ongeveer vijf meter per jaar.
• Er vertrekt hier niets. De kortere reizen beginnen in Papeete.
• Respecteer het avondgebed; blijf staan als de klok gaat.
• Op zondag ligt het eiland stil. Reken niet op winkels.
• Bij een derde van de reizen ontbreekt de prijs.