Haven · Servië
Er komen 301 reizen langs in Novi Sad en er vertrekt er geen enkele. Alle 373 doen ook Belgrado en Boedapest aan; dit ligt midden op de Donau.
Boven de rivier, op een rots aan de overkant, ligt de vesting Petrovaradin. De Oostenrijkers bouwden haar tussen 1692 en 1780 om de Ottomanen tegen te houden, en ze werd de Gibraltar van de Donau genoemd.
Onder de wallen liggen zestien kilometer aan gangen, verdeeld over vier verdiepingen, met schietgaten en mijngangen. Een klein deel is met een gids te bezoeken; de rest is afgesloten en deels niet in kaart gebracht.
Op de toren staat een klok waarvan de wijzers zijn verwisseld: de grote wijst de uren aan en de kleine de minuten. Dat is met opzet gedaan, zodat vissers en schippers op de rivier van een afstand konden zien hoe laat het was.
De vesting is nooit ingenomen. Ze is nu in gebruik als atelierruimte en museum, en er wordt sinds 2000 een groot muziekfestival gehouden dat is voortgekomen uit studentenprotesten.
Novi Sad is in 1694 ontstaan doordat Serviërs niet in de vesting mochten wonen en zich aan de overkant vestigden.
Wat daarna gebeurde is de kern van deze stad. Servië zelf stond nog onder Ottomaans bestuur, terwijl deze oever bij het Habsburgse rijk hoorde; hier mochten Serviërs drukken, scholen stichten en boeken uitgeven.
Daardoor werd Novi Sad in de negentiende eeuw het middelpunt van de Servische cultuur, met uitgeverijen, kranten, een theater en de belangrijkste culturele instelling van het land, die hier in 1864 naartoe verhuisde.
De bijnaam die de stad toen kreeg is blijven hangen: het Servische Athene. In 2022 was ze culturele hoofdstad van Europa.
Het centrum is negentiende-eeuws en Midden-Europees van uiterlijk, met een plein, een neogotische kerk en gepleisterde gevels in pasteltinten.
Aan de kade staat een beeld van een gezin, en dat herdenkt iets waar de stad niet omheen kan.
In januari 1942 hebben Hongaarse troepen tijdens een razzia in deze stad en omgeving ruim duizend mensen doodgeschoten: Serviërs, Joden en Roma. Een deel is naar de bevroren Donau gebracht, waar gaten in het ijs waren gehakt.
Ruim een halve eeuw later kreeg de stad opnieuw een klap, met een gevolg dat voor de scheepvaart nog jaren merkbaar was. Bij de NAVO-bombardementen van 1999 zijn alle drie de bruggen over de Donau bij Novi Sad vernield.
Daarmee lag de rivier dicht. De wrakken en het brugstaal blokkeerden de vaargeul, en de Donau, de belangrijkste vaarweg van Midden-Europa, was jarenlang voor doorgaande scheepvaart onbruikbaar. Pas in 2005 was de doorvaart hersteld.
Wie hier nu doorheen vaart, ziet nieuwe bruggen en niets van dat verleden. Dat het er is, verklaart wel waarom deze route pas sinds deze eeuw als riviercruise bestaat.
Twintig kilometer ten zuiden ligt de Fruška Gora, een langgerekte heuvelrug die als eiland in een oude zee is ontstaan.
Daar staan zestien orthodoxe kloosters, gebouwd tussen de vijftiende en de achttiende eeuw. Ze zijn er gekomen door dezelfde vlucht als de stad zelf: geestelijken weken uit naar Habsburgs gebied toen het zuiden onder de Ottomanen viel.
De kloosters liggen verspreid in het bos en zijn klein, met beschilderde kerkjes en ommuurde binnenplaatsen. Er wonen nog monniken en nonnen.
Aan de voet ligt Sremski Karlovci, een barok stadje met een gymnasium uit 1791 en een wijnstreek eromheen. Daar wordt bermet gemaakt, een kruidige dessertwijn die aan het Habsburgse hof werd gedronken.
Reken op een halve dag voor die omgeving. Wij hebben de afstanden, reistijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.
Oktober telt 62 reizen, september 57 en mei en juni elk 45. In januari komt hier niets langs en in december 7.
Die twee pieken zijn de gebruikelijke Donaukalender. In juli en augustus loopt het in de Pannonische vlakte op naar vijfendertig graden, wat een dag in de stad zwaar maakt.
Er is nog iets dat je zelden in een brochure leest: bij aanhoudende droogte zakt het waterpeil op de Donau, en dan komen schepen op de ondiepe stukken niet verder. Passagiers worden dan per bus verplaatst of wisselen van schip, en dat gebeurt vooral in de nazomer.
181 van de 301 reizen duren zes tot negen dagen en 163 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Giurgiu (82), Belgrado (61) en Passau (59).
De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Budapest, Belgrado, Mohacs en Rousse, met Wenen op 269.
Deze 6 rederijen uit ons aanbod doen Novi Sad aan, samen goed voor 301 reizen.
| Rederij | Reizen langs Novi Sad | Vanaf p.p. |
|---|---|---|
| AmaWaterways | 232 | €2640 |
| Nicko Cruises | 48 | €1649 |
| Scenic River Cruises | 8 | — |
| Viva Cruises | 7 | €2995 |
| A-ROSA | 5 | €2098 |
| Celebrity Cruises | 1 | — |
Andere rederijen kunnen hier ook varen. Wat hierboven staat is wat wij kunnen boeken.
Deze havens staan het vaakst op dezelfde reizen als Novi Sad. Geen willekeurig lijstje: het getal is het aantal afvaarten waarop ze samen voorkomen.
208 afvaarten · pagina 3 van 9
VIVA TWO · vanuit Passau (München)
