Cruises naar Nanortalik

Deze poolbestemming ligt zuidelijker dan Bergen

Er komen 56 reizen langs in Nanortalik en er vertrekt er geen enkele. Bij alle zevenenvijftig staat het Poolgebied als vaargebied, en dat vraagt om een kanttekening.

Deze plaats ligt op zestig komma een graad noorderbreedte. De poolcirkel ligt op zesenzestig en een half.

Dat betekent dat dit ruim zeshonderd kilometer ten zuiden van de poolcirkel ligt. Het ligt op vrijwel exact de breedte van Helsinki, iets ten noorden van Oslo en Sint-Petersburg, en zelfs iets ten zuiden van Bergen in Noorwegen.

Toch is het hier heel wat kouder dan in Bergen, en dat komt niet door de breedtegraad maar door het water. Langs deze kust stroomt koud poolwater met drijfijs uit het noorden naar beneden, terwijl Noorwegen op dezelfde hoogte warm water uit de Golfstroom krijgt.

Wij hebben dat etiket bovendien nagelopen op de andere Groenlandse havens in dit bestand, en zij dragen het alle op honderd procent: Qaqortoq zevenennegentig van zevenennegentig, Sisimiut honderddertien van honderddertien, Tasiilaq achtentwintig van achtentwintig.

Het is dus geen fout van een enkel record maar een keuze: heel Groenland staat in dit bestand onder het Poolgebied, ongeacht waar op het eiland een plaats ligt. Dat is verdedigbaar, en het is nuttig om te weten dat het over het land gaat en niet over de breedtegraad.

De IJsland-tag klopt ook, en dat hebben wij nagerekend

Bij alle zevenenvijftig reizen staat daarnaast IJsland als vaargebied. Dit is Groenland, en dat is een ander land.

Wij hebben per reis gekeken of er een IJslandse haven op de route staat, en dat is bij alle zevenenvijftig het geval. Vierentwintig reizen beginnen zelfs in Reykjavik.

Dat is logisch als je de kaart bekijkt. Zuid-Groenland ligt op ongeveer duizend kilometer van IJsland, en dat is een oversteek van twee zeedagen; vrijwel elke reis hierheen doet daarom eerst IJsland aan.

Ook Europa bij alle zevenenvijftig is te verdedigen, want Groenland hoort staatkundig bij het Koninkrijk Denemarken. Alleen de tien reizen onder de Noorse Fjorden zijn onjuist, en die keten hebben wij eerder vastgelegd: zij komt van twee havens aan de kust van Labrador.

De prijzen lopen van zevenentwintighonderdzesenvijftig euro tot honderdzesduizend honderdzevenennegentig, en bij vijf van de zevenenvijftig reizen ontbreekt het bedrag. Dat is een dekking van eenennegentig procent.

De reizen zijn lang: zeven duren veertien nachten, zes achtentwintig en vijf eenentwintig, en er zitten veertien verschillende lengtes in van elf tot negenentwintig nachten.

De zeestraat hiernaast staat er twee keer in, in twee talen

In de lijst met havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan, komt een zeestraat twee keer voor.

Een keer met de Deense schrijfwijze en achtenveertig reizen, en een keer met de Engelse en tweeendertig reizen. Het gaat om dezelfde doorvaart aan de zuidpunt van dit eiland.

De coordinaten van die twee records zijn tot op zes cijfers achter de komma gelijk, en de overlap is nul: er is geen enkele reis die op allebei staat. Bij elkaar zijn dat tachtig reizen die over twee namen zijn verdeeld.

Wij hebben dit soort splitsingen deze weken vaker gevonden, met een eiland in Thailand dat er drie keer in staat als scherpste voorbeeld. Dit is de eerste die op een taalverschil berust en niet op een klankweergave.

Die doorvaart zelf is de moeite waard om voor op te blijven. Het is een honderd kilometer lange geul tussen de rotsen aan de zuidpunt, met gletsjers die er tot aan het water in lopen, en schepen varen er doorheen in plaats van om de kaap heen.

Die kaap staat bekend als een van de ruwste plekken van de Noord-Atlantische Oceaan. Als het weer het toelaat gaat het schip door de geul, en als het dat niet toelaat niet; dat besluit valt op de dag zelf.

De plaats van de ijsberen, en waarom zij zo heet

Deze plaats heeft ongeveer twaalfhonderd inwoners en zij is de zuidelijkste stad van Groenland.

De naam betekent in het Groenlands de plaats van de ijsberen, en dat is niet folkloristisch bedoeld. Er komen hier ijsberen aan, meegevoerd op drijfijs dat langs de oostkust naar beneden komt en om de zuidpunt heen draait.

Dat gebeurt niet elke dag en het is geen bezienswaardigheid waar je op kunt rekenen. Het gebeurt wel, en het is de reden dat er in het dorp regels zijn over waar je wel en niet alleen loopt.

In het dorp staat een openluchtmuseum van oude huizen van hout en plaggen om een pleintje, met de oudste van 1832. Dat is de kern van de plaats zoals zij was voordat er woonblokken bij kwamen.

Er is een kerk uit 1916 van hout, er is een winkel en er is een haventje met vissersboten. Meer is er niet, en de meeste bezoekers zijn binnen een uur rond.

Wat je verder ziet zijn ijsbergen. Die drijven de baai in vanaf de gletsjers en het zijn er in juli en augustus zo veel dat het schip er soms omheen moet manoeuvreren.

Granietwanden van tweeduizend meter, en de Noormannen

Achter deze plaats loopt een fjord van zeventig kilometer het binnenland in die onder bergbeklimmers een begrip is.

Aan weerszijden staan gladde granietwanden die tot ongeveer tweeduizend meter recht uit het water oprijzen. Twee daarvan gelden als de moeilijkste grote wanden op het noordelijk halfrond en er komen expedities voor uit de hele wereld.

Dat gebied wordt weleens het Patagonie van het noorden genoemd, met dezelfde soort gladde rotstorens en hetzelfde onbetrouwbare weer. Er lopen ook wandelroutes doorheen, van hut tot hut, van een week of langer.

In diezelfde streek liggen de resten van de Noormannen. Vanaf 985 hebben IJslandse kolonisten hier boerderijen gesticht, met schapen en koeien, en zij zijn ruim vierhonderd jaar gebleven.

Rond 1450 waren zij verdwenen, en waarom weet niemand zeker; het klimaat werd kouder, de handel met Noorwegen viel weg en de vraag naar walrusivoor stortte in. Er zijn geen aanwijzingen voor een strijd.

Een van die boerderijen, van de man die Groenland zijn naam heeft gegeven, staat op de buurhavenlijst van deze pagina en wordt op sommige reizen aangedaan. Er staat een nagebouwde kerkje van plaggen. Wij hebben de afstanden, vaartijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit ligt zuidelijker dan Bergen. Het Poolgebied slaat op het land en niet op de breedte.
• De tags IJsland en Europa kloppen. Alleen de Noorse Fjorden op tien reizen niet.
• Je komt met een tender aan land. Er is geen kade voor grote schepen.
• De doorvaart aan de zuidpunt hangt van het weer af en staat in het bestand onder twee namen.
• Het dorp is in een uur bekeken. Het gaat om het ijs en de bergen.
• Het seizoen is juli tot en met september. Daarbuiten komt hier vrijwel niets.