Cruises naar Lembar

De uitbarsting die je in het ijs van beide polen terugvindt

Er komen 24 reizen langs in Lembar en er vertrekt er geen enkele. Op tweeenvijftig kilometer van deze kade staat een vulkaan van ruim drieduizend zevenhonderd meter, en die heeft ooit iets gedaan waarvan de gevolgen aan de andere kant van de wereld zijn gemeten.

Wetenschappers wisten al lang dat er ergens rond 1257 een enorme uitbarsting moet zijn geweest. In boorkernen uit het ijs van Groenland en van Antarctica zit in dezelfde laag een piek aan zwavel die groter is dan die van elke andere uitbarsting van de afgelopen zevenduizend jaar.

Welke vulkaan dat was, wist niemand. Pas in 2013 is die vraag beantwoord door de samenstelling van het glas in de ijskernen te vergelijken met as uit het veld: het bleek de voorganger van deze berg te zijn, waarvan de top toen is ingestort.

Wat er van die instorting over is, is een krater van zes bij acht kilometer met een meer erin. Dat meer ligt op ruim tweeduizend meter en er staat nog een jonge kegel in.

De gevolgen zijn in Europese kronieken terug te lezen. In 1258 zijn er misoogsten en een koud, zonloos jaar beschreven, en bij een opgraving in Londen is een massagraf uit die jaren gevonden.

Januari en december zijn hier de drukste maanden

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, maar het aanbod is scheef. januari telt tien aanlopen en december zeven; samen is dat zeventien van de zevenentwintig.

Dat is het natte seizoen. Van november tot en met maart staat hier de westmoesson, met dagelijkse buien en het hoogste aantal regendagen van het jaar.

Dat maakt het niet onmogelijk, maar het verandert wel wat je van een dag kunt verwachten. De buien komen meestal in de middag en zijn kort, maar de bergwegen worden glad en het zicht op de vulkaan is dan vaker weg dan er.

Wie droog weer wil, moet naar de aanlopen in september of oktober kijken, en dat zijn er elk maar een. Dat is de keerzijde: het droge seizoen wordt hier nauwelijks bevaren.

Bij vier van de zevenentwintig reizen ontbreekt het bedrag. De drieentwintig die er staan lopen van achtentwintighonderdtwintig euro tot zevenentachtigduizend vierhonderdnegenendertig euro, en dat laatste hoort bij een reis van achtenvijftig nachten.

Dit is een veerhaven en geen cruisekade

Waar je hier aankomt is de veerhaven van dit eiland, aan de zuidwestkust.

Dat is een werkhaven met een kade voor veerboten naar het buureiland, vrachtloodsen en een parkeerterrein. Er is geen stadje omheen en er valt te voet niets te doen.

Alles waar je voor komt ligt landinwaarts of aan de andere kust. De hoofdstad van het eiland ligt ongeveer vijfentwintig kilometer noordelijker en de badplaatsen aan de westkust veertig.

Reken dus op een excursie of een taxi, en spreek de prijs vooraf af. Op deze kade staan taxi's te wachten op cruisepassagiers en dat is te merken.

Het punt in het bestand ligt drieeneenhalve kilometer van de kade. Dat is niet exact maar wel in de juiste baai.

Het volk dat hier woont, en de aardbevingen van 2018

Dit eiland ligt naast een veel bekender buureiland, maar het is er in vrijwel alles anders.

De bevolking is voor ongeveer vijfentachtig procent islamitisch, terwijl het buureiland hindoeistisch is; dat is een van de scherpste culturele grenzen binnen dit land, over een zeestraat van vijfendertig kilometer. Het eigen volk hier heeft een eigen taal, een eigen kalender en een eigen bouwtraditie.

In een aantal dorpen staan de rijstschuren nog die daarbij horen: gebouwtjes op palen met een dak van riet in de vorm van een omgekeerde boot, waarin de oogst van een familie werd bewaard. Er zijn dorpen die daar bezoek toelaten.

In juli en augustus 2018 is dit eiland getroffen door een reeks aardbevingen, waarvan de zwaarste een kracht van bijna zeven had. Er zijn ruim vijfhonderd mensen omgekomen en tienduizenden huizen verwoest, vooral in het noorden.

Dat is bij een bezoek nog te zien. Een deel van de dorpen aan de noordkant is herbouwd en een deel niet. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat er te doen is als je aan land gaat

De bekendste excursie gaat naar de drie kleine eilanden voor de noordwestkust, waar geen auto's en geen motoren mogen komen.

Daar rijden alleen paardenkarretjes en fietsen, en het water eromheen is helder met koraal en schildpadden. Reken op ruim een uur rijden naar de overzetplaats en dan een overtocht.

Dichterbij liggen een pottenbakkersdorp waar op de oude manier zonder draaischijf wordt gewerkt, en een weverij waar de ikattechniek wordt gedemonstreerd: het garen wordt geverfd voordat het wordt geweven, zodat het patroon in de draad zit.

Naar de vulkaan zelf ga je niet op een dag. De beklimming is een tocht van twee tot drie dagen met een overnachting bij het kratermeer, en dat past niet in een aanloop.

Wat wel kan is een rit naar de zuidkust, waar de baaien leeg zijn en er nauwelijks is gebouwd. Dat is een uur rijden over bochtige wegen.

Waar je op moet letten

• Dit is een veerhaven. Te voet valt er niets te doen.
• Januari en december tellen zeventien van de zevenentwintig aanlopen, en dat is het natte seizoen.
• De vulkaan is niet op een dag te doen. De beklimming duurt twee tot drie dagen.
• Spreek de taxiprijs vooraf af.
• Bij vier van de zevenentwintig ontbreekt de prijs.
• Dit eiland is islamitisch, anders dan het buureiland; houd rekening met kleding.