Cruises vanuit Hanoi

Niet aan de Mekong

Er komen 141 reizen langs in Hanoi en er vertrekken er 92. Wie een Mekongcruise boekt en Hanoi in het programma ziet staan, moet één ding weten: deze stad ligt niet aan de Mekong.

Hanoi ligt aan de Rode Rivier, in het noorden van Vietnam, ruim vijftienhonderd kilometer van de Mekongdelta. Die twee rivierstelsels hebben geen verbinding met elkaar.

Wat er dus gebeurt is dat het riviergedeelte in het zuiden vaart, tussen Cambodja en de delta, en dat Hanoi met het vliegtuig aan het begin of het eind wordt geplakt. Er zit een binnenlandse vlucht van ruim twee uur tussen.

Dat staat in de programma's meestal wel, maar niet altijd prominent. Het is de moeite waard om na te gaan hoeveel nachten je werkelijk aan boord bent en hoeveel in een hotel.

115 van de 141 reizen beginnen hier. Voor de meeste bezoekers is dit dus de eerste of de laatste plaats van de reis.

Een stad die haar millennium heeft gevierd

Hanoi bestaat langer dan de meeste Europese hoofdsteden en de datum is bekend.

In het jaar 1010 verplaatste keizer Ly Thai To zijn hof hierheen en gaf de plaats de naam Thang Long, opstijgende draak, naar wat hij bij aankomst gezien zou hebben. In 2010 is het duizendjarig bestaan groots gevierd.

Van die eerste eeuwen staat de citadel er nog, in delen; het is in 2010 op de Werelderfgoedlijst gezet. Bij opgravingen is een gelaagdheid gevonden van fundamenten uit opeenvolgende dynastieën, boven op elkaar.

Ouder nog is de Tempel van de Literatuur uit 1070, de eerste universiteit van het land. Op stenen schildpadden in de hoven staan de namen van wie het staatsexamen haalde, tussen 1442 en 1779.

De stad heeft daarna Chinese, Franse en Sovjet-invloeden gekregen die allemaal zichtbaar zijn gebleven. Dat maakt het straatbeeld ongelijkmatig op een manier die je niet in één stijl kunt vatten.

Zesendertig straten, elk met een ambacht

De oude wijk van Hanoi is geordend op een manier die eeuwen teruggaat.

Elke straat was van één gilde en verkocht één ding, en die namen staan er nog: de straat van het zilver, van de bamboe, van de zijde, van de blikslagerij. Er wordt van zesendertig straten gesproken, al zijn het er in de praktijk meer.

Het bijzondere is dat het nog steeds zo werkt. In de blikstraat wordt gehamerd, in de zijdestraat hangt stof, en in een straat die zijn oude ambacht heeft verloren staan dan tien winkels met hetzelfde nieuwe product.

De huizen zijn smal en diep, soms maar twee meter breed en dertig meter lang, omdat er vroeger belasting werd geheven naar de breedte aan de straat.

Het verkeer bestaat vrijwel geheel uit scooters. Oversteken doe je door rustig en in een rechte lijn door te lopen zonder te stoppen; het verkeer stuurt om je heen. Blijf staan of ren en het gaat mis.

Poppen die in het water spelen

Hanoi heeft een theatervorm die uit de rijstvelden komt.

Bij waterpoppenspel staat het toneel onder water: een bassin tot heuphoogte, met een gordijn van bamboe erachter waar de spelers tot hun middel in het water staan. Zij bewegen de poppen met stokken en touwen die onder het wateroppervlak lopen.

Daardoor lijken de poppen uit zichzelf over het water te lopen, te duiken en weer op te komen. Er wordt bij gezongen en gespeeld op traditionele instrumenten, en er zit vuurwerk in.

Het is in de elfde eeuw ontstaan in de dorpen van de Rode Rivierdelta, waar de velden na de oogst onder water stonden en het bassin dus vanzelf voorhanden was. De verhalen gaan over boeren, buffels, vissen en draken.

De voorstelling duurt ongeveer een uur en de tekst is in het Vietnamees. Dat maakt weinig uit; het is te volgen zonder de taal.

Het najaar, en de vier rivierrederijen

November telt 43 reizen, oktober 34 en september 32. In juni en juli komt hier niets langs en in mei 3.

Dat gat is de waterstand in het zuiden: aan het eind van de droge tijd staat de Mekong te laag voor de schepen, en het riviergedeelte van deze reizen bepaalt dus wanneer Hanoi in het programma past.

De rederijen zijn Emerald Cruises en Scenic River Cruises: Uniworld heeft er 80, CroisiEurope 56, Emerald 50 en Scenic 26. Dat zijn allemaal riviercruisemaatschappijen, geen zeeschepen.

91 van de 141 reizen duren vijftien dagen of langer en 80 vijf tot zeven dagen. Dat verschil is het verschil tussen het hele pakket en alleen het riviergedeelte.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Sa Dec, Vietnam, Halong Bay, Vietnam, Ho Chi Minh City, Vietnam en Phnom Penh, Cambodja, met Ho Chi Minh City op 234 en Siem Reap op 212. Halong Bay staat op 132 en dat is de enige die wél in het noorden ligt: het is een dagtocht vanaf Hanoi.

Waar je op moet letten

• Hanoi ligt niet aan de Mekong; er zit een vlucht tussen.
• Halong Bay is een dagtocht van hieruit, geen aanloophaven van het schip.
• Steek rustig en zonder te stoppen over.
• Bedek schouders en knieën bij de tempels en het mausoleum.
• Van mei tot juli vaart er in het zuiden vrijwel niets.