Cruises naar Grundarfjordur

De berg die je van de foto's kent

Er komen 194 reizen langs in Grundarfjörður, een dorp van negenhonderd inwoners aan de noordkant van het schiereiland Snæfellsnes in West-IJsland.

Wat de schepen hierheen brengt staat vlak buiten het dorp: Kirkjufell, een berg van vierhonderdrieënzestig meter die als een omgekeerde boot uit het water oprijst, met een waterval op de voorgrond.

Die combinatie is een van de meest gefotografeerde plekken van IJsland en is bij een breder publiek bekend geworden als de berg met de vorm van een pijlpunt uit een televisieserie die hier is opgenomen.

De naam betekent kerkberg. De vorm komt doordat de berg door gletsjers aan alle kanten is afgeschaafd en als restant is blijven staan; hij bestaat uit lagen basalt en sedimenten van meerdere ijstijden.

De rederijen zijn Seabourn, Holland America Line, Princess Cruises en Windstar Cruises. Wat er verder op dezelfde reizen staat is Reykjavík, Ísafjörður, Akureyri en Seyðisfjörður.

Een schiereiland dat IJsland samenvat

Snæfellsnes wordt IJsland in het klein genoemd, en dat is voor deze havendag de kern van wat je kunt doen.

Op een schiereiland van negentig kilometer lang liggen een gletsjer, lavavelden, zwarte stranden, vogelkliffen, kraters en vissersdorpen bij elkaar. Elders in het land moet je daar dagen voor rijden.

Aan de punt staat de Snæfellsjökull, een vulkaan van veertienhonderdzesenveertig meter met een gletsjer op de top. Jules Verne liet zijn Reis naar het middelpunt van de aarde daar beginnen: de ingang naar de onderwereld zat volgens dat boek in de krater.

De vulkaan en het gebied eromheen zijn sinds 2001 een nationaal park. De gletsjer is de laatste decennia sterk geslonken en is in 2012 voor het eerst in de zomer volledig sneeuwvrij geweest.

Bij Djúpalónssandur ligt een strand van zwarte kiezels met de resten van een Engelse trawler die er in 1948 verging; de stukken roestig staal liggen er nog als gedenkteken. Er liggen vier stenen die vissers moesten tillen om te bewijzen dat ze aan boord konden.

Bij Arnarstapi en Hellnar loopt een pad over de kliffen tussen twee dorpen, twee en een halve kilometer, langs rotsbogen en broedende vogels.

Kerken, zeehonden en een zwart houten dorp

Op vijfentwintig minuten rijden staat het zwarte kerkje van Búðir, alleen in een lavaveld, met een begraafplaats eromheen en de bergen erachter.

Het is in 1848 gebouwd, met teer zwart gemaakt tegen het weer, en het is een van de meest gefotografeerde gebouwen van het land. Het dorp dat erbij hoorde is verdwenen; er staat nu alleen een hotel.

Verderop ligt Ytri Tunga, een strand waar het hele jaar zeehonden op de rotsen liggen. In juni en juli zijn de aantallen het grootst en zijn er jongen.

Bij Stykkishólmur, op een half uur rijden, staan houten huizen uit de negentiende eeuw in kleuren en ligt een kerk uit 1990 die als een golf is gebouwd. Vanaf daar varen boten de Breiðafjörður op, een baai met naar verluidt ontelbare eilandjes waar papegaaiduikers en zeearenden zitten.

In het dorp Grundarfjörður zelf is weinig: een winkel, een zwembad met warm water, en een informatiecentrum in het voormalige pakhuis. Het zwembad is geopend voor bezoekers en dat is in IJsland de normale gang van zaken.

Wat je in dat zwembad moet weten: je doucht verplicht naakt en met zeep voordat je het water in gaat, en daar wordt op toegezien. De baden zijn met aardwarmte verwarmd.

Waarom hier zoveel schepen liggen

Grundarfjörður heeft sinds 2015 een kade waar schepen tot tweehonderdvijftig meter kunnen afmeren, en dat verklaart de aantallen.

Voor IJsland is dat belangrijk: veel havens op het eiland zijn klein en er wordt vaak getenderd. Hier kan een middelgroot schip gewoon aanleggen, op vijftien minuten van Kirkjufell.

Het dorp leeft van de visserij en de haven is daar op ingericht; de visfabriek staat naast de cruisekade. Er wordt kabeljauw en haring verwerkt.

Dat betekent ook dat er weinig voorzieningen zijn voor grote aantallen bezoekers. Er is geen rij taxi's en geen winkelstraat; wie het schiereiland op wil, doet dat met een excursie of met een vooraf geregelde auto.

De weg om het schiereiland is verhard en goed te rijden. Reken op tweeënhalf uur voor het hele rondje zonder stops.

Er is geen pinautomaat waar je op kunt rekenen. In IJsland betaal je overal met een kaart, ook voor een koffie van drie euro; contant geld heb je niet nodig.

Wat het weer met je dag doet

Op dit schiereiland verandert het weer sneller dan waar ook op het eiland, en dat bepaalt of je Kirkjufell ziet.

De berg staat er vaak in de wolken. Er zijn dagen waarop het schip aanlegt en de top de hele ochtend niet zichtbaar is; er zijn ook dagen waarop het binnen een uur vier keer omslaat.

De wind is het grootste punt. IJsland kent windstoten die autodeuren uit hun scharnieren blazen, en op de kliffen bij Arnarstapi is dat gevaarlijk; er staan waarschuwingsborden en die zijn er niet voor de sier.

Neem lagen mee, een winddichte jas en schoenen met profiel. Ook in juli is vijftien graden een goede dag en tien graden gewoon.

Wat je hier in de zomer wel hebt is licht. In juni en juli wordt het niet donker; de zon zakt even onder de horizon en komt weer op, en het schemert de hele nacht.

Noorderlicht zie je hier niet in het seizoen waarin de schepen komen. Daarvoor moet het donker zijn, en dat is het pas vanaf eind augustus.

Wanneer de schepen komen

Juli telt 66 reizen, augustus 43 en juni 32. Van oktober tot en met februari komt hier niets langs.

Dat is het IJslandse seizoen, dat korter is dan bij de meeste bestemmingen: van mei tot september varen de schepen rond het eiland, en daarbuiten ligt het stil.

Juli is de drukste maand, en dat is ook de maand met het beste weer en de meeste kans op zicht. Reken in het hoogseizoen op meerdere schepen tegelijk in de streek en op drukte bij de bekende plekken.

Mei en september zijn rustiger en goedkoper. Het weer is dan wisselvalliger en het licht is zachter; in september beginnen de nachten weer donker te worden.

Wat de aanloop kan laten vervallen is wind. Het fjord ligt open naar het noorden en bij harde noordenwind wordt er niet afgemeerd; dat gebeurt een paar keer per seizoen.

De kade ligt aan het dorp, dus je loopt zo naar de winkel en het zwembad. Naar Kirkjufell is het drie kilometer over de weg langs het water, te doen in drie kwartier lopen.

Voor de rest van het schiereiland heb je een excursie of een auto nodig; regel dat vooraf, want ter plekke is er weinig te krijgen.