Cruises naar Golubac

Bij zeven op de tien reizen staat geen prijs

Er komen 91 reizen langs in Golubac en er vertrekt er geen enkele. Bij vijfentachtig daarvan ontbreekt het bedrag.

Dat is niet willekeurig verdeeld. Wij hebben het per rederij nageteld: van de zesenzestig reizen van de grootste aanbieder heeft er geen enkele een prijs, terwijl bij de tweede dertig van de zevenenveertig er wel een hebben en bij de derde alle zeven.

Die eerste rederij levert in het hele bestand geen enkel bedrag mee, bij geen van haar ruim tweeduizend afvaarten. Dat is dus geen eigenaardigheid van deze haven maar van de leverancier.

De bedragen die er wel staan lopen van tweeduizend vijfhonderdvijfenzeventig tot vijfduizend vijfhonderdvijfenzeventig euro.

Er staan hier trouwens ook twee reizen van een rederij die tot nu toe alleen zeeschepen had. Die is sinds kort met riviervaart begonnen, en dat is dus geen fout in de gegevens.

Twintig reizen dragen Scandinavie, en dat hangt aan een Oostenrijks dorp

Twintig van de 91 reizen hier hebben Scandinavie als vaargebied staan.

Dat kan niet. Het zijn alle twintig dezelfde reis van veertien nachten tussen Praag en Boekarest, en hun havenlijst bestaat uit Neurenberg, Regensburg, Passau, Wenen, Boedapest, Belgrado, Vidin en Roese. Geen daarvan ligt boven de Oostzee.

Wij hebben uitgezocht waar het aan vastzit, door van elke haven op die route na te gaan hoe vaak zij feedbreed dat etiket draagt. Dat leverde een eenduidig antwoord op.

Op die route ligt het Oostenrijkse wijndorp Spitz, in de Wachau. Dat havenrecord staat op tweehonderdzestien reizen in het hele bestand, en alle tweehonderdzestien dragen Scandinavie. Dat is honderd procent.

Alle andere havens op die route komen niet boven de eenentwintig procent uit, en de meeste zitten rond de tien. Het zit dus aan Spitz en aan niets anders.

De verklaring ligt voor de hand zonder dat wij haar hard kunnen maken: Spitsbergen. Wie namen op hun begin vergelijkt, komt van Spitz bij Spitsbergen uit, en dat is Noors. Die redenering staat niet in de gegevens; de honderd procent wel.

Een vesting aan de poort van de kloof

Wat je hier ziet is een van de best bewaarde middeleeuwse vestingen van de Donau, en zij ligt precies op de plek waar de rivier de bergen in gaat.

Zij heeft tien torens, klimt tegen de rots op en is in de veertiende eeuw gebouwd op een plek waar iedereen die stroomopwaarts of stroomafwaarts wilde langs moest. Hongaren, Serviers en Ottomanen hebben er om gevochten.

Tot 2019 liep de doorgaande weg dwars door de vesting heen, onder een van de torens door. Bij de restauratie is die weg door een tunnel achter de heuvel gelegd en is er een bezoekerscentrum gekomen.

Direct achter de vesting begint de IJzeren Poort, een kloof van honderd kilometer waar de Donau zich tussen de Karpaten door wringt. Op het smalste punt is zij honderdvijftig meter breed en negentig meter diep, en dat is het diepste punt van welke rivier in Europa ook.

Op de Roemeense oever staat in die kloof een kop van vijfenvijftig meter hoog in de rots gehakt, van de Dacische koning Decebalus. Die is tussen 1994 en 2004 gemaakt en is het grootste rotsrelief van Europa.

Vlakbij zit een Romeinse gedenkplaat uit het jaar honderd, die de weg markeerde die de legioenen langs de kloofwand hadden gehakt.

Wat hier onder water is verdwenen

De kloof die je nu ziet is niet de kloof die er altijd was. In 1972 is er stroomafwaarts een stuwdam gekomen, en het water is toen ruim dertig meter gestegen.

Daarmee verdween een eiland dat Ada Kaleh heette. Daar woonden ongeveer zeshonderd mensen, vrijwel allemaal Turkssprekend, met een moskee, een bazaar en een eigen manier van leven die sinds de Ottomaanse tijd was blijven bestaan. Het eiland lag zo ingewikkeld tussen de grenzen dat het decennialang aan niemand toebehoorde.

De bewoners zijn verspreid en het eiland ligt nu onder water. Er is nooit iets voor in de plaats gekomen.

Wat wel is gered, is een archeologische vindplaats verderop in de kloof. Daar zijn woningen en beeldhouwwerk gevonden van mensen die er ruim achtduizend jaar voor Christus woonden, met stenen koppen die half mens en half vis zijn.

Die vindplaats is voor het stijgende water in zijn geheel de heuvel op verplaatst en staat nu in een museum. Het is een van de oudste nederzettingen van Europa.

Wij hebben de afstanden, vaartijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

April en september zijn de pieken

Er wordt 7 maanden per jaar gevaren. april telt negenentwintig aanlopen en september zevenentwintig; juli en augustus samen vijftien.

Dat is een dubbele piek met een dal in de hoogzomer ertussen, en dat is op de Donau het gewone patroon. In juli en augustus is het in dit dal boven de dertig graden en staat het water vaak laag.

In april en september is het aangenamer om te lopen, en dat is wat je hier doet: de vesting beklimmen en door de kloof varen.

Tweeenvijftig reizen beginnen in Boekarest en vierenveertig in Boedapest; negen beginnen in Praag, en dat is geen Donaustad maar het begin van een landprogramma.

Vijfendertig reizen duren zeven nachten, drieentwintig veertien en zestien elk acht en twaalf. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Boekarest, Budapest, Belgrado en Rousse.

Waar je op moet letten

• Bij zeven op de tien reizen ontbreekt de prijs, en dat zegt niets over de hoogte ervan.
• Filter niet op vaargebied. Twintig reizen hier staan onder Scandinavie.
• April en september zijn de beste maanden; in juli en augustus is het heet en het aanbod klein.
• De vesting beklimmen kost anderhalf uur en gaat over trappen en rotspaden.
• Begint je reis in Praag, dan vaar je daar niet vandaan; dat is een landprogramma.
• Ga aan dek bij het invaren van de kloof. Dat is het mooiste stuk van de hele Donau.