Cruises vanuit Celukan Bawang, Bali

Vierentachtig van de vijfentachtig reizen doen dit eiland twee keer aan

Er komen 92 reizen langs in Celukan Bawang, Bali en er vertrekt er een. Dit is de haven aan de noordkust van dit eiland, en er is er ook een aan de zuidkust.

Die zuidelijke staat apart in het bestand met tweehonderdzesentachtig reizen. Wij zijn dit soort paren vaak tegengekomen en dan blijkt het meestal om dezelfde aanlegplaats onder twee namen te gaan, wat je ziet doordat geen enkele reis op allebei staat.

Hier is het precies andersom. Vierentachtig van de vijfentachtig reizen op deze pagina staan ook op die andere, en de twee liggen negenendertig kilometer uit elkaar aan weerszijden van het eiland.

Dat betekent dat je dit eiland op vrijwel elke reis twee keer aandoet, van twee kanten. Dat is ongebruikelijk en het is de moeite waard om te weten voordat je excursies boekt: wat je hier niet doet, kun je aan de andere kant misschien nog.

Voor ons is dit geval ook nuttig als tegenproef. Dat wij bij andere havenparen een overlap van nul vinden, is dus geen eigenaardigheid van de meetmethode; als twee records werkelijk twee verschillende aanlopen zijn, komt daar een hoge overlap uit.

Vierentwintig reizen beginnen in Singapore, negentien aan de zuidkant van dit eiland en achttien in Sydney. De prijzen lopen van twaalfhonderdnegenenzeventig euro tot drieenzestigduizend zeshonderdnegenendertig, en bij achttien reizen ontbreekt het bedrag.

Het vanafbedrag op deze pagina komt van een enkele reis

Bij het vanafbedrag staat negenduizend zeshonderdvijfennegentig euro, en dat is niet wat een reis hierheen kost.

Dat cijfer wordt afgeleid uit de reizen die hier vertrekken, en dat is er precies een. Diezelfde ene reis levert ook de duurklasse die op deze pagina staat.

De werkelijke ondergrens over alle vijfentachtig reizen ligt op twaalfhonderdnegenenzeventig euro, dus ruim zeven keer lager. Wij hebben dat hier neergezet omdat het anders een verkeerd beeld geeft.

Elf reizen duren elf nachten, elf twaalf nachten en zes veertien. De rederijen zijn Azamara Cruises, Oceania Cruises, Celebrity Cruises en Regent Seven Seas Cruises, met vijfentwintig aanlopen van de grootste en vierentwintig van de tweede; dat zijn alle vier partijen met middelgrote schepen.

Er wordt 10 maanden per jaar aangelegd. januari telt twintig aanlopen, februari en december elk vijftien en maart dertien. Van april tot en met september komt hier vrijwel niets.

Dit is de industriehaven, en alles ligt ver

Wat je hier bij aankomst ziet is geen strand maar een vrachtkade, met loodsen, een kolencentrale en verder weinig.

Dat is belangrijker dan het klinkt. De plaatsen waar de meeste mensen voor komen liggen aan de andere kant van het eiland, en daar staat een bergketen tussen.

Het kunstenaarsdorp in het binnenland ligt op ongeveer vijfenzeventig kilometer, en dat is over de bergpas ruim twee uur. De badplaatsen in het zuiden liggen op negentig kilometer en daar rijd je bij drukte drie uur over.

Wie een excursie boekt naar die zuidkant, zit dus vijf of zes uur in de bus op een aanlegdag. Dat is bij een aanloop van acht uur niet te doen en bij tien uur krap.

Het goede nieuws staat hierboven: bij vrijwel elke reis ligt het schip later of eerder ook aan de zuidkant. Bewaar het zuiden voor die dag en doe hier het noorden, want dat is met een halve dag wel te doen.

Wat er in het noorden ligt

Deze kust is de rustige kant van het eiland en er valt genoeg te doen binnen een uur rijden.

Op ongeveer twintig kilometer ligt een badplaats waar 's ochtends vroeg met uitriggerbootjes de zee op wordt gegaan om dolfijnen te zien. Dat is de bekendste uitstap hier, en het is druk op het water.

Verderop liggen warmwaterbronnen in het bos, met bassins waar het water via drakenkoppen in stroomt, en daarnaast een boeddhistisch klooster op een helling met terrassen en een klokkentoren. Die twee liggen naast elkaar en zijn samen een halve dag.

In het bergland liggen watervallen, waarvan een met een reeks trappen naar beneden komt die als de mooiste van het eiland geldt. Daar moet je een flink stuk voor lopen en afdalen.

Op ongeveer veertig kilometer ligt een meer in een oude krater met een tempel op een landtong die bij hoog water in het water lijkt te staan. Dat is het bouwwerk dat op het bankbiljet van vijftigduizend staat, en het is een van de meest gefotografeerde plekken van het land.

De Nederlandse hoofdstad van dit eiland

Op ongeveer vijftien kilometer westwaarts ligt een stad die voor Nederlandse bezoekers een eigen laag heeft.

Dit eiland is niet in een keer veroverd. Het noorden viel als eerste, na drie veldtochten tussen 1846 en 1849, en de laatste daarvan eindigde in een gevecht waarbij de plaatselijke vorst en zijn gevolg de dood in liepen in plaats van zich over te geven. Dat patroon heeft zich later in het zuiden nog twee keer herhaald.

Vanaf 1849 is die stad de zetel van het Nederlandse bestuur geweest, en zij is dat tot in de twintigste eeuw gebleven; het zuiden met de bekende badplaatsen kwam pas in 1906 en 1908 aan de beurt. De haven van die stad was de plek waar je op dit eiland aankwam.

Er staat een monument aan die oude haven en er zijn koloniale gebouwen bewaard. Wat er vooral staat is een bibliotheek uit 1928 waar duizenden handschriften op palmblad worden bewaard: teksten over godsdienst, geneeskunde en geschiedenis, met een ijzeren stift ingekrast.

Die verzameling is er gekomen op initiatief van een Nederlandse bestuursambtenaar die zag dat de bladeren in de dorpen verloren gingen. Zij wordt nog steeds gebruikt en er wordt aan gewerkt.

Dat is een bezoek van een uur en het ligt dicht genoeg bij de kade om het met iets anders te combineren. Wij hebben de afstanden, rijtijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Vrijwel elke reis doet dit eiland twee keer aan, hier en aan de zuidkant.
• Bewaar het zuiden voor die andere dag. Vanaf hier is het vijf uur rijden heen en terug.
• Het vanafbedrag op deze pagina klopt niet; de werkelijke ondergrens ligt rond twaalfhonderd euro.
• Dit is een industriehaven. Bij de kade zelf is niets.
• Van april tot en met september komt hier vrijwel niets.
• De dolfijnentocht vertrekt bij zonsopgang; dat past alleen bij een vroege aanloop.