Cruises naar Bitung

Dertien van de zesentwintig aanlopen vallen in februari

Er komen 25 reizen langs in Bitung en er vertrekt er geen enkele. De helft van die reizen komt in een enkele maand langs.

februari telt dertien aanlopen en januari negen; samen is dat tweeentwintig van de zesentwintig. Wij hebben nagekeken waar die dertien vandaan komen en zij zijn alle dertien van dezelfde Britse rederij.

Dat zijn wereldreizen. Die schepen vertrekken in januari uit Southampton of New York, varen om de wereld en zijn in februari in deze streek; deze haven ligt op die route.

Dat verklaart ook de duur van het aanbod. De kortste reis hier duurt dertien nachten en er staan er vijf van vijfenzestig nachten of langer; negen vertrekken uit Sydney en vier uit Southampton.

Bij een van de zesentwintig reizen ontbreekt het bedrag, en dat is een uitstekende dekking. De vijfentwintig die er staan lopen van achtentwintighonderdnegentig euro tot zevenentwintigduizend vijfhonderdvijfenzeventig euro.

De aap van de bekendste rechtszaak over auteursrecht

Tien kilometer ten noorden van deze haven ligt een natuurreservaat waar een aapsoort leeft die verder nergens voorkomt.

Het is een zwarte aap met een kuif op zijn kop en een gezicht dat opvallend expressief is. Hij komt alleen op de noordpunt van dit eiland voor en hij is ernstig bedreigd; er zijn er nog enkele duizenden.

In 2011 heeft een Britse natuurfotograaf zijn camera daar op een statief laten staan, waarna een van die apen op de knop drukte en een portret van zichzelf maakte. Die foto is de wereld over gegaan.

Daarna volgde een rechtszaak in de Verenigde Staten, aangespannen door een dierenrechtenorganisatie, met de vraag wie de auteursrechten had: de fotograaf of het dier dat had afgedrukt. De rechter oordeelde in 2018 dat een dier geen auteursrecht kan hebben.

De aap is er nog en het reservaat ontvangt bezoekers met gidsen. Reken op een uur rijden heen en op vroeg opstaan, want de dieren zijn s ochtends actief.

Het kleinste primaatje dat je hier kunt zien

In datzelfde reservaat leeft nog een dier dat de reis waard is, en dat is aanzienlijk kleiner.

Het gaat om een spookdiertje van ongeveer honderd gram met ogen die elk groter zijn dan zijn hersenen. Het kan zijn hoofd bijna helemaal ronddraaien en het springt in een keer meters ver van tak naar tak.

Ze slapen overdag met hun hele familie in de holte van een gewurgde vijgenboom en komen bij zonsondergang naar buiten. Gidsen weten welke bomen bewoond zijn en brengen je er tegen het donker naartoe.

Ze eten uitsluitend levende prooi, vooral insecten, en dat is onder de primaten uitzonderlijk: er is geen andere apensoort die geen plantaardig voedsel eet.

Wie hier een dag ligt, moet kiezen: de apen zijn s ochtends te zien en de spookdiertjes tegen zonsondergang. Beide op een aanloop lukt zelden.

De zeestraat waar duikers uit de hele wereld voor komen

Tussen deze haven en het eiland ervoor ligt een smalle straat met een zwarte zandbodem, en die geldt onder duikers als een begrip.

Wat je daar zoekt is niet koraal en zijn geen grote vissen, maar juist het tegenovergestelde: op die kale bodem leven dieren die zich met camouflage staande houden en die je nergens anders makkelijk vindt.

Het gaat om octopussen die de vorm en het gedrag van andere dieren nabootsen, om hengelvissen die eruitzien als een pluk haar, en om inktvissen die kleuren over hun huid laten lopen. Deze duikvorm is hier ontstaan en wordt naar de modderige bodem genoemd.

Dat de bodem zwart en kaal is, komt door de vulkanen op dit eiland. Het zand is verweerde lava en er groeit weinig op.

Er zijn duikbedrijven aan de straat die halve dagen aanbieden. Vraag na of het schip lang genoeg ligt, want een duik met opstijgtijd en terugreis kost al gauw vijf uur.

Een christelijke streek in het grootste islamitische land

Deze streek wijkt af van vrijwel heel dit land: de meerderheid is hier protestants.

Dat gaat terug op de negentiende eeuw, toen Nederlandse zendelingen hier werkten en de bevolking zich in enkele decennia liet bekeren. De streek is daarna in de koloniale tijd bevoorrecht behandeld en leverde relatief veel bestuurders en militairen.

Wat er van voor die tijd over is, zijn stenen grafkisten die in de dorpen bij elkaar staan, met een deksel als een dakje erop. De doden werden er zittend in gezet, met het gezicht naar het noorden, en er is op de zijkanten uitgehouwen wat iemand bij leven deed.

Op verscheidene plaatsen staan er tientallen bij elkaar. De grootste verzameling ligt ongeveer veertig kilometer hiervandaan en is een gebruikelijke excursie.

Wat je hier ook aangeboden kan krijgen is een bezoek aan een streekmarkt waar vlees wordt verkocht van dieren die in Europa geen voedsel zijn. Die markt is sinds 2023 aan afspraken gebonden, maar wie daar niet wil komen kan dat beter vooraf zeggen. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Februari telt dertien van de zesentwintig aanlopen, allemaal wereldreizen van een rederij.
• Bij slechts een van de zesentwintig ontbreekt de prijs.
• De apen zijn s ochtends te zien en de spookdiertjes bij zonsondergang.
• Het reservaat ligt tien kilometer en de grafkisten veertig.
• Duiken kost hier al gauw vijf uur. Kijk naar de ligtijd.
• Zeg vooraf als je een bepaalde markt niet wilt bezoeken.