Cruises naar Båtsfjord

Een van de grootste vissershavens van Noorwegen

Er komen 1.024 reizen langs in Båtsfjord en er vertrekt er geen enkele. Alles is Hurtigruten en alles vertrekt uit Bergen.

Båtsfjord ligt aan de noordkant van het schiereiland Varanger, in Finnmark, en het is geen toeristenplaats. Het is een werkhaven, en naar aangevoerde vis hoort het al jaren bij de grootste van het land.

Er wonen ongeveer tweeduizend mensen en er staan meerdere fabrieken aan de kade waar kabeljauw, schelvis en koningskrab worden verwerkt. Een deel van het personeel komt uit het buitenland en woont er tijdelijk; dat is aan het dorp te zien.

Wat je hier dus aantreft is geen decor maar een bedrijf. De kade ligt vol kratten, er rijden heftrucks en de boten liggen twee dik. Voor wie zich afvraagt waar de vis in de Nederlandse supermarkt vandaan komt, is dit een van de antwoorden.

De haven die er niet vanzelf was

Deze kust ligt open op de Barentszzee, zonder eilanden ervoor, en dat is de reden dat er hier eeuwenlang nauwelijks iets kon liggen.

Bij noordenwind komt de zee ongebroken de fjord in. Er zijn daarom golfbrekers gebouwd om de haven bruikbaar te maken, net als in Berlevåg verderop aan dezelfde kust, waar de zee de ene dam na de andere wegsloeg tot er tetrapoden lagen.

Dat het dorp er is, komt door de vis en niet door de ligging. In de tweede helft van de negentiende eeuw trok de kabeljauw hierheen en groeide de plaats; sindsdien is het aantal inwoners meegegaan met wat de zee opleverde.

Zoals de rest van Finnmark is Båtsfjord in het najaar van 1944 door de terugtrekkende Duitse troepen platgebrand. Wat er staat is dus van na 1945, in de sobere stijl van de wederopbouw.

De vogelrotsen van Syltefjord

Wat deze streek te bieden heeft, ligt aan de kust ten oosten van het dorp.

Bij Syltefjordstauran staan kliffen waar tienduizenden zeevogels broeden: drieteenmeeuwen, alken, zeekoeten en een van de grootste kolonies jan-van-genten van Noorwegen. In het broedseizoen staat de wand vol en is het geluid van kilometers afstand te horen.

Er varen boten heen vanaf Båtsfjord, en dat is de enige manier om er te komen; over land is het niet te bereiken. Het seizoen loopt van eind april tot begin augustus, want daarna vertrekken de vogels naar zee.

Verder ligt aan de Varangerfjord ten zuiden hiervan een gebied dat bij vogelaars uit heel Europa bekendstaat. Daar komen arctische soorten die zuidelijker niet voorkomen, en in de winter zit er eend en zaagbek in aantallen die je elders niet ziet.

Op een korte aanleg past dit niet. Wie hiervoor komt, blijft in het dorp overnachten of doet het los; wij hebben de dienstregelingen en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Wat een aanleg hier oplevert

De kustlijndienst ligt hier kort, meestal een half uur, en de stop valt geregeld midden in de nacht.

Dat is bij de haltes op de Varangerkust de regel en niet de uitzondering: het schip doet op deze lus in korte tijd veel plaatsen aan, en de meeste passagiers slapen erdoorheen.

Wie wel aan wal komt, ziet een haven en een dorpsstraat. Er is een museum over de visserij en er staat een kerk uit 1971; dat is het.

Waar het hier om gaat is niet wat je aan land doet maar wat je onderweg ziet: kale toendra tot aan de horizon, zonder bomen, en een zee die zelden stil ligt. Dit is het punt waar de route het verst van alles af is.

Nog iets dat je hier voor het eerst merkt: dit is het punt waarop de route ophoudt naar het noorden te gaan en naar het oosten buigt. Vanaf hier ligt Rusland dichterbij dan Oslo, en Kirkenes, het keerpunt van de reis, is nog maar een halve dag varen.

Alle 800 reizen die hier langskomen duren acht tot dertien dagen, en de havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Stamsund, Trondheim, Molde en Kristiansund.

Het hele jaar door, en donker in de winter

Januari telt 83 reizen, maart 83 en oktober 83. Juli telt er 40 en juni 41.

Dat is dezelfde vorm als bij de andere haltes: een dienstregeling die elke dag vaart. De zomerdip komt doordat er dan minder schepen op de volledige rondreis worden ingezet.

Båtsfjord ligt op ruim zeventig graden noorderbreedte. Van eind november tot half januari komt de zon niet op, en van half mei tot eind juli gaat hij niet onder.

Neem in elk seizoen wind- en waterdichte kleding mee. Er staat hier vrijwel altijd wind vanaf de Barentszzee, en er is niets dat hem tegenhoudt.

De schepen die hier het vaakst liggen zijn MS Nordnorge, MS Vesteralen, MS Polarlys en MS Nordkapp.

Waar je op moet letten

• Dit is een werkhaven en geen bezienswaardigheid; de kade is een bedrijf.
• De aanleg is kort en valt geregeld 's nachts.
• De vogelrotsen zijn alleen per boot bereikbaar, van eind april tot begin augustus.
• Geen bomen en geen beschutting. Neem winddichte kleding mee.
• Het hele jaar aanbod. 83 reizen in januari tegen 40 in juli.