Cruises naar Airlie Beach

De toegang tot vierenzeventig eilanden

Er komen 257 reizen langs in Airlie Beach en er vertrekt er geen enkele. Het plaatsje zelf telt ongeveer vierduizend inwoners en bestaat uit één straat langs het water.

Wat het bijzonder maakt ligt ervoor: de Whitsundays, een groep van vierenzeventig eilanden tussen de kust en het Groot Barrièrerif. Ze zijn de toppen van een bergrug die na de laatste ijstijd onder water is gelopen, wat verklaart waarom ze zo steil en bebost zijn.

Slechts een handvol is bewoond. De rest is nationaal park, met kampeerplekken waar je een vergunning voor nodig hebt en verder niets.

De naam komt van kapitein Cook, die hier in juni 1770 doorheen voer en de doorvaart naar de pinksterzondag noemde. Hij zat er een dag naast doordat hij de datumgrens nog niet in zijn journaal had verwerkt.

Grote schepen liggen voor anker in de baai en je gaat met een tender aan land. De boten naar de eilanden vertrekken uit de jachthaven, tien minuten van het centrum.

Zand dat uit één korrelsoort bestaat

Op Whitsunday Island ligt een strand van zeven kilometer dat om zijn zand bekend staat.

Whitehaven Beach bestaat voor ruim achtennegentig procent uit siliciumdioxide, vrijwel zuiver kwartszand, in korrels die allemaal ongeveer even groot zijn. Dat maakt het helderwit en het blijft koel onder je voeten, ook bij dertig graden.

Waar dat zand vandaan komt is niet opgehelderd. Het past niet bij het gesteente van de eilanden zelf, dus het moet over grote afstand door zeestromen zijn aangevoerd, over een periode van honderdduizenden jaren.

Het is zo fijn dat het schuurt: je kunt er sieraden mee poetsen, en het is af te raden er een camera mee in aanraking te laten komen. Meenemen mag niet.

Aan de noordkant loopt bij eb een geul waar wit zand en blauw water zich als verf door elkaar mengen. Dat is het uitzicht dat op alle foto's staat, en het is alleen vanaf een uitkijkpunt of vanuit de lucht te zien.

Wat er in het water zwemt, en wanneer

Zwemmen kan hier, maar niet zonder meer.

Van ongeveer oktober tot mei zitten er kwallen in het kustwater: de zeewesp en de kleine irukandji. Op de eilandstranden en bij excursies worden dan dunne pakken uitgedeeld, en die draag je ook als het warm is.

Op het rif zelf, verder uit de kust, speelt dat nauwelijks. Daar wordt het hele jaar gesnorkeld en gedoken; van juli tot september trekken bultruggen door deze wateren om te kalven, en die zijn vanaf de boten te zien.

Het rif in dit gebied heeft dezelfde bleekperioden meegemaakt als de rest, met 2016, 2017 en latere jaren als de zwaarste. Welke plekken er goed bij liggen verschilt per jaar; goede aanbieders varen daarnaartoe.

In de plaats zelf is een lagune aangelegd, een openbaar zwembad aan zee, om ook in het kwallenseizoen te kunnen zwemmen. Wij hebben de tarieven, reistijden en beschikbaarheid niet ter plaatse gecontroleerd.

Een plaats die twee keer is weggevaagd

Deze kust ligt in het pad van tropische cyclonen, en dat is hier niet theoretisch.

In maart 2017 kwam cycloon Debbie recht over de Whitsundays, met windstoten tot tweehonderdzestig kilometer per uur. De jachthaven raakte zwaar beschadigd, boten werden op het land geworpen en de resorts op de eilanden waren maandenlang dicht.

In april 2019 volgde nog een storm. Op de eilanden is de begroeiing daarna kaal gebleven; het bos herstelt zich, maar dat kost jaren.

Het seizoen loopt van november tot april, wat samenvalt met het natte seizoen. In die maanden komen hier ook de meeste schepen: januari telt 62 reizen en februari 57.

Dat is dus dezelfde omkering als bij Cairns verderop: de vloot ligt in de zuidelijke zomer in Australië, terwijl de aangenaamste tijd hier van mei tot september is, met vijfentwintig graden, droog weer en geen kwallen.

Vooral een tussenstop

136 van de 257 reizen duren vijftien dagen of langer, en dat zegt iets over waar deze haven op ligt.

Het is zelden een bestemming op zich. Airlie Beach staat op de lange tochten langs de Australische oostkust en op de oversteken naar Azië, vaak samen met Cairns (183 reizen) en Brisbane (175).

Daarnaast zijn er 51 korte reizen van hoogstens vijf dagen: rondjes vanuit Brisbane of Sydney van een paar nachten.

99 reizen vertrekken uit Brisbane en 70 uit Sydney. In april tot en met augustus komt hier bijna niets: die maanden tellen er zeven tot negen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Brisbane, Sydney, Australië, Cairns en Singapore.

Waar je op moet letten

• Je gaat met een tender aan land; het schip ligt voor anker.
• Het plaatsje is één straat; de eilanden zijn de reden.
• Draag een dun pak van oktober tot mei.
• Boek de boot naar Whitehaven vooraf; de plaatsen zijn beperkt.
• Januari en februari zijn het drukst, maar ook het natst.