Cruises naar Aarhus

Een regenboog op het dak van een museum

Er komen 326 reizen langs in Aarhus en er vertrekt er geen enkele. Boven op het kunstmuseum in het centrum ligt een ring van gekleurd glas waar je doorheen kunt lopen.

Die gang is honderdvijftig meter lang, drie meter breed en loopt in een volledige cirkel over het dak. De ruiten gaan geleidelijk door het hele kleurenspectrum, en terwijl je loopt kleurt de stad onder je mee.

Hij is in 2011 geplaatst naar een ontwerp van de Deens-IJslandse kunstenaar Olafur Eliasson en heet Uw regenboogpanorama. Het idee is dat je de stad niet ziet zoals ze is maar zoals het glas haar laat zien, en dat je dat weet terwijl je kijkt.

Het museum eronder is een van de grootste van Scandinavië, met tien verdiepingen. Er staat ook een beeld van een gehurkte jongen van vier en een halve meter, zo natuurgetrouw dat het onaangenaam is om lang naar te kijken.

Het ligt op tien minuten lopen van het centrum. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Een straat die door de eeuwen loopt

Aan de rand van het centrum ligt een openluchtmuseum dat anders is opgezet dan de meeste.

Den Gamle By bestaat uit ruim zeventig historische gebouwen die uit heel Denemarken zijn afgebroken en hier weer opgebouwd, gerangschikt tot een echte stad met straten, pleinen en achtertuinen.

Het bijzondere is de indeling naar tijd. Er is een deel dat 1864 laat zien, een deel dat 1927 laat zien en een deel dat 1974 laat zien, elk met de winkels, de inrichting en de reclame van dat moment.

In dat laatste deel staat een woning uit de jaren zeventig met bruin behang, een platenspeler en een pak wasmiddel op het aanrecht. Voor Deense bezoekers is dat het drukste deel, want zij herkennen hun eigen jeugd.

Er lopen medewerkers rond in kleding uit de betreffende periode die in de rol blijven. Reken op twee tot drie uur.

Vier ruggen die in het veen lagen

In een museum bij de stad ligt een man die tweeduizend jaar geleden is gestorven en van wie het gezicht nog te herkennen is.

De Grauballeman is in 1952 in een veen bij deze stad gevonden door turfstekers. Zijn huid, haar en nagels zijn bewaard gebleven doordat veen zuur is, geen zuurstof bevat en looistoffen afgeeft; hij is daardoor eerder gelooid dan vergaan.

Hij is rond het jaar nul gestorven, ongeveer dertig jaar oud, en zijn keel is van oor tot oor doorgesneden. Dat wijst op een offer of een terechtstelling; hij is daarna in het veen gelegd in plaats van begraven of verbrand, wat in die tijd ongebruikelijk was.

Van dichtbij zie je zijn haar, de rimpels in zijn voorhoofd en de eelt op zijn handen. Dat maakt het een ongemakkelijk bezoek en tegelijk een van de directste ontmoetingen met de prehistorie die er bestaat.

Het museum eromheen gaat over de Deense oudheid, met een gereconstrueerd huis en vondsten uit de vikingtijd; Aarhus is rond het jaar 900 als vikingnederzetting begonnen en is daarmee een van de oudste steden van Scandinavië.

Een studentenstad die onlangs is opgeknapt

Aarhus telt ongeveer driehonderdduizend inwoners, waarvan een op de zes student is.

Dat merk je aan de binnenstad. Langs een riviertje dat in de jaren negentig weer is opengelegd, nadat het decennialang onder een asfaltweg lag, ligt nu een reeks terrassen die in de zomer vol zit.

In de wijk Latinerkvarteret staan de smalle straatjes met houten huizen uit de zeventiende en achttiende eeuw, met winkels van ontwerpers en tweedehandszaken.

Aan de haven staat sinds 2015 een woontoren in de vorm van een ijsberg, met witte gevels die als schotsen omhoog kartelen, en een bibliotheek waar bij elke geboorte in het plaatselijke ziekenhuis een gong klinkt.

Aarhus was in 2017 culturele hoofdstad van Europa, en veel van wat er nu staat is voor of vlak na dat jaar gebouwd.

Voorjaar en late zomer

Mei telt 64 reizen, juni 54 en september 49. In januari komt hier 3 reizen langs en in november 2.

Dat is het Oostzee- en Noordzeepatroon: van april tot september wordt er gevaren. Wat opvalt is de dip in juli met 34, tussen juni en augustus in; die valt samen met de Deense bouwvakvakantie, wanneer de stad zelf half leeg is.

In die maanden is het hier vijftien tot twintig graden, met lange lichte avonden. December telt 12 reizen, en dat zijn kerstmarktreizen.

137 van de 326 reizen duren vijftien dagen of langer en 114 tien tot veertien. Ze vertrekken uit Kiel (81), Kopenhagen (51) en Southampton (46).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Kopenhagen, Kiel, Tallinn en Oslo, met Oslo op 186.

Waar je op moet letten

• De kade ligt aan de stad; het centrum is te lopen.
• De regenboogring is het dak, niet het museum zelf.
• Het openluchtmuseum vraagt twee tot drie uur.
• Denemarken heeft de kroon, geen euro; kaartbetaling werkt overal.
• April tot september is het seizoen; december is kerstmarkt.