De doorgang die in 1825 door een storm is ontstaan

Er komen 16 reizen langs in Aalborg en er vertrekt er geen enkele. Om hier te komen vaart een schip door een water dat dwars door Denemarken loopt.

Dat water heet een fjord maar is er geen. Het is een reeks brede binnenzeeen die het noorden van Jutland van de rest scheidt, over honderdtachtig kilometer van de ene zee naar de andere.

Tot 1825 was dat geen doorgang. Aan de westkant zat een landengte van duinen, en het water liep daar dood; wie van de Noordzee naar de Oostzee wilde, voer om Jutland heen.

In februari van dat jaar heeft een stormvloed die landengte doorbroken. De doorbraak is blijven bestaan, is later verbreed en verdiept, en sindsdien is het noorden van Jutland strikt genomen een eiland.

Voor deze stad betekende dat alles. Zij lag ineens aan een doorgaande vaarweg in plaats van aan het eind van een zak, en de haven is daarna gegroeid.

De kade ligt in het centrum

Het punt in het bestand klopt en ligt driehonderd meter van de kade.

Die kade ligt aan de boulevard van de stad. Je stapt van het schip af en staat in de binnenstad; er is geen bus, geen tender en geen industrieterrein tussen.

Dat is bij havens van deze omvang niet vanzelfsprekend. Wij hebben op deze site plaatsen beschreven waar de kade zeven, vijftien of vierenvijftig kilometer van de stad lag.

Bij vier van de drieentwintig reizen ontbreekt het bedrag. De negentien die er staan lopen van zevenenvijftighonderdnegenennegentig euro tot honderdeenendertigduizend negen euro.

Dat hoogste bedrag hoort bij een wereldreis van honderdvierenzeventig nachten en zegt niets over wat gebruikelijk is. Er zijn vijf rederijen en de grootste staat op negen van de drieentwintig.

Zevenhonderd graven onder het stuifzand

Vier kilometer ten noorden van de stad ligt een heuvel met ruim zevenhonderd graven erop.

Er is daar begraven van ongeveer het jaar 400 tot in de elfde eeuw, dus door de late ijzertijd en de hele Vikingtijd heen. De graven zijn omzet met stenen, en een deel daarvan in de vorm van een schip: twee spitse punten met de stenen ertussen als scheepshuid.

Wat het uitzonderlijk maakt is hoe het bewaard is gebleven. Het terrein is in de middeleeuwen onder stuifzand verdwenen en is daardoor niet geploegd, niet bebouwd en niet leeggeroofd.

Toen het in de jaren vijftig is uitgegraven, lagen de stenen nog op hun plaats en waren zelfs de ploegvoren van de akker eronder nog zichtbaar. Dat komt bij een terrein van deze ouderdom vrijwel niet voor.

Je kijkt er over de vallei uit en het is vrij toegankelijk. Er staat een museum bij de ingang.

Het huis met het gezicht naar het stadhuis

In de binnenstad staat een koopmanshuis uit 1624 dat als het grootste bewaarde renaissancehuis van Noord-Europa geldt.

De man die het liet bouwen was de rijkste koopman van de stad en hij lag in onmin met het stadsbestuur. Hij had zich kandidaat gesteld voor de raad en was gepasseerd.

Aan de gevel, op de hoogte van de eerste verdieping, zit een gebeeldhouwd hoofd dat zijn tong uitsteekt. Het kijkt precies in de richting van het toenmalige stadhuis aan de overkant.

Dat is de overlevering, en het hoofd zit er werkelijk. Of hij het daarvoor heeft laten maken, valt niet te bewijzen.

Het huis is nog in gebruik en er zit een apotheek in die er sinds 1690 zit. Het staat op vijf minuten lopen van de kade.

De architect die uit deze stad kwam

Aan het water staat een gebouw dat het laatste ontwerp is van de man die het operagebouw van Sydney heeft bedacht.

Hij is in deze stad opgegroeid; zijn vader was scheepsbouwkundige op de werf hier en hij heeft er als jongen gewerkt. De schelpvormen van dat operagebouw zijn later door hemzelf met scheepsrompen en met zeilen in verband gebracht.

Hij heeft dit gebouw in zijn laatste jaren ontworpen, samen met zijn zoon. Het is in 2008 geopend en hij is enkele maanden later gestorven, negentig jaar oud.

Het is een reeks lage volumes met golvende daken, van beton en hout, met een botenhuis erin waar oude houten boten staan. Het ligt tussen de kade en het centrum.

Er wordt 4 maanden per jaar aangelegd. juni telt twaalf van de drieentwintig aanlopen, mei vier en augustus vier; juli staat op nul, wat voor een Scandinavische haven merkwaardig is. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De kade ligt in het centrum. Je hebt hier geen vervoer nodig.
• Juni telt twaalf van de drieentwintig aanlopen; in juli komt er niets.
• Bij vier van de drieentwintig ontbreekt de prijs.
• Het grafveld ligt vier kilometer en is vrij toegankelijk.
• Het hoogste bedrag hoort bij een wereldreis en zegt niets over de rest.
• Er zijn vijf rederijen, dus vergelijken heeft hier zin.