Cruises naar Thessaloniki

Oktober is hier de drukste maand, en dat is in de Middellandse Zee de regel

Er komen 120 reizen langs in Thessaloniki en er vertrekt er geen enkele. oktober telt vierendertig aanlopen, september achtentwintig en augustus zeventien.

Augustus, de maand waarin half Europa met vakantie is, komt hier dus op de helft van oktober uit. Dat lijkt vreemd, en het is het niet.

Wij hebben het over het hele aanbod nagerekend. Van de honderdtweeennegentig havens aan de Middellandse Zee waar veertig reizen of meer langskomen, hebben er honderdvier hun piek in september en achtenvijftig in oktober.

Dat is samen vierentachtig procent. In augustus piekt er precies een, en in juli zes.

Het najaar is in de Middellandse Zee dus niet het naseizoen maar het hoogseizoen van de cruisevaart, en dat is het tegenovergestelde van wat de meeste mensen aannemen.

Voor jou is dat goed nieuws. Het water is in oktober op zijn warmst, de zomerdrukte aan wal is voorbij en het is overdag rond de twintig graden in plaats van vijfendertig.

Een stad die in 1917 is afgebrand en opnieuw getekend

Deze stad ziet er anders uit dan elke andere Griekse stad, en daar is een reden voor.

In augustus 1917 heeft een brand tweederde van het centrum verwoest en zeventigduizend mensen dakloos gemaakt. Wat er stond was een Ottomaans doolhof van houten huizen, en dat is in twee dagen verdwenen.

De Griekse regering heeft daarna verboden om het oude stratenpatroon te herbouwen. Een Franse architect kreeg de opdracht een nieuw plan te maken, met brede assen, een plein aan zee en zichtlijnen naar de monumenten die het wel hadden gehaald.

Daardoor loop je hier over boulevards en niet door steegjes, en staan de Byzantijnse kerken vrij in het straatbeeld in plaats van ingebouwd.

Alleen in de bovenstad, tegen de heuvel, staat de oude bebouwing nog: houten uitbouwen, smalle straatjes en de stadsmuur. Dat is een klim van een half uur en het uitzicht over de baai is er het beste.

Aan de boulevard staat een witte ronde toren uit de vijftiende eeuw die het beeldmerk van de stad is. Die was ooit een gevangenis, en de witte kalklaag is er na 1912 opgezet.

Vijftien gebouwen op de werelderfgoedlijst

Deze stad heeft sinds 1988 vijftien vroegchristelijke en Byzantijnse monumenten op die lijst staan, verspreid door het centrum.

Het oudste is een ronde bakstenen koepelbouw uit ongeveer 306, gebouwd door de keizer Galerius, vermoedelijk als grafmonument voor hemzelf. Hij is daarna kerk geweest, toen moskee, en nu is het een monument.

Op tweehonderd meter staat de triomfboog van diezelfde keizer, met reliefs van zijn overwinning op de Perzen, midden op een winkelstraat.

Verder liggen er een basiliek uit de vijfde eeuw boven de plek waar de stadspatroon zou zijn gestorven, en een kleine kerk met een mozaiek dat eeuwenlang achter pleisterwerk verborgen heeft gezeten omdat het in de Ottomaanse tijd was dichtgesmeerd.

Die vijftien liggen op loopafstand van elkaar. Wie een dag heeft kan er zonder excursie zes of zeven doen.

De stad die tot 1912 grotendeels Joods was

Dit is eeuwenlang de belangrijkste Joodse stad van Europa geweest, en dat is aan het straatbeeld nauwelijks meer te zien.

Toen Spanje in 1492 zijn Joodse bevolking verdreef, nodigde de Ottomaanse sultan hen hier uit. Zij kwamen met tienduizenden, en hun taal, een vorm van het Spaans, is hier tot in de twintigste eeuw op straat gesproken.

In de negentiende eeuw vormden zij de meerderheid van de stad. De haven lag op zaterdag stil omdat de sjouwers niet werkten.

In 1943 zijn ongeveer zesenveertigduizend mensen van hier naar Auschwitz gedeporteerd. Van hen keerde ongeveer twee procent terug.

Het Joodse kerkhof, met naar schatting driehonderdvijftigduizend graven een van de grootste van Europa, is in 1942 geruimd. De universiteit staat er nu op, en de stenen zijn in de stad in muren en trappen verwerkt.

Er is een museum over die geschiedenis in het centrum, en aan de kade staat sinds 1997 een monument. Dat zijn de plekken waar dit deel van de stad nog te zien is.

Wat er buiten de stad ligt

Op ruim zeventig kilometer liggen de koningsgraven van Macedonie, gevonden in 1977 onder een grafheuvel die eeuwenlang voor een gewone heuvel was aangezien.

In een daarvan lag een gouden kist met de resten van vermoedelijk de vader van Alexander de Grote, samen met zijn wapenrusting en zijn kroon. Dat alles staat er nu in een museum dat onder de heuvel zelf is gebouwd, in het halfdonker.

Op veertig kilometer ligt de stad waar Alexander is geboren, met mozaieken van kiezelstenen die tot de oudste van Europa horen.

Aan de overkant van de baai staat de hoogste berg van Griekenland, en op heldere dagen zie je hem vanaf de boulevard liggen.

Op ongeveer twee uur rijden ligt het schiereiland met de kloosterrepubliek waar sinds 1046 geen vrouwen worden toegelaten. Vanaf zee mag iedereen kijken, en er varen boten langs de kust.

Wij hebben de afstanden, rijtijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Wie hier komt en wat het kost

De rederijen die hier aanleggen zijn Celebrity Cruises, Azamara Cruises, Silversea Cruises en Explora Journeys, met daarachter TUI, Windstar, Oceania en Fred Olsen.

Geen van hen komt boven de vierentwintig aanlopen uit. Dit is dus een haven waar veel rederijen langskomen en niemand de dienst uitmaakt, en dat is bij een Griekse haven van deze omvang ongewoon.

Negenenzestig van de 120 reizen beginnen in Athene, zeventien in Heraklion en negen in Istanbul. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Athene (Piraeus), Istanbul, Mykonos en Volos.

Vierentwintig reizen duren tien nachten, negentien veertien, zeventien elf en veertien zeven. De prijzen lopen van duizend negenenzestig euro tot negenendertigduizend negentien; bij zesentwintig reizen staat geen bedrag.

De schepen die je hier het vaakst ziet zijn Celebrity Infinity, Azamara Onward, Mein Schiff 5 en Explora 1.

Waar je op moet letten

• Kom in september of oktober. Dat is hier het hoogseizoen en meteen het aangenaamst.
• Augustus is hier juist rustig, met de helft van het aanbod van oktober.
• Zes tot zeven werelderfgoedmonumenten liggen op loopafstand van de kade.
• De bovenstad is een klim van een half uur en levert het beste uitzicht op.
• Vergina kost een halve tot een hele dag, maar het is de belangrijkste vondst van Griekenland na Mycene.
• Geen enkele rederij overheerst hier, dus er valt werkelijk iets te kiezen.