Cruises naar Saranda

De Albanese kust tegenover Corfu

Er komen 176 reizen langs in Saranda, aan de zuidpunt van Albanië.

De stad ligt aan een baai in de Straat van Corfu, en dat Griekse eiland ligt op vijftien kilometer; je ziet het vanaf de boulevard liggen. Er varen dagelijks veerboten heen die er een half uur over doen.

De rederijen zijn Emerald Yacht Cruises, Seabourn, Silversea Cruises en P&O Cruises. De schepen zijn Seabourn Ovation, Emerald Azzurra, Emerald Raiya en Azura, en dat zijn overwegend kleine schepen: de kade is beperkt, en grotere schepen liggen voor anker en tenderen.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Athene (Piraeus), Dubrovnik, Kotor en Malta. Dit is een aanloop op de routes door de Adriatische en de Ionische Zee, tussen Kroatië, Montenegro, Griekenland en Italië.

Albanië is pas sinds enkele jaren een gewone bestemming op deze routes. Het land was tot 1991 een van de meest gesloten staten ter wereld, en dat is nog altijd de kortste verklaring voor waarom deze kust er anders uitziet dan die van de buren.

Butrint

De reden dat de schepen hier komen ligt achttien kilometer zuidelijker, op een schiereiland tussen een meer en de zee.

Butrint is een archeologische plaats waar bijna drieduizend jaar in lagen op elkaar ligt. Er is een Griekse nederzetting geweest, daarna een Romeinse kolonie, daarna een vroegchristelijke bisschopszetel, daarna een Byzantijnse vesting en tenslotte een Venetiaans fort. Het staat sinds 1992 op de werelderfgoedlijst.

Wat je er aantreft: een theater uit de derde eeuw voor Christus dat nog vrijwel compleet is, met de zitrijen in de helling; een doopkapel met een mozaïekvloer van zeven ringen met dieren en planten, die tegen weersinvloeden onder zand ligt en alleen bij hoge uitzondering wordt getoond; en een basiliek met muren tot aan de daklijn.

Het bijzondere aan de plek is niet één gebouw maar de begroeiing. Het terrein ligt in een moerasbos aan een lagune, met bomen door de ruïnes heen en met schildpadden en reigers ertussen. Dat maakt het een wandeling en geen rondgang langs stenen.

Volgens Vergilius is de stad gesticht door Trojaanse vluchtelingen, en Aeneas zou er zijn langsgekomen. Dat is literatuur, maar het verklaart waarom de plek in de klassieke wereld een naam had.

Reken op anderhalf tot twee uur ter plaatse en op een half uur rijden in elke richting.

Wat er verder binnen bereik ligt

De streek heet de Albanese Rivièra en heeft een kust die vergelijkbaar is met die van Kroatië, maar dan met minder bebouwing.

Ksamil ligt op een kwartier rijden en heeft baaien met wit zand en vier eilandjes vlak voor de kust waar je naartoe kunt zwemmen. In juli en augustus is het er vol; in mei en oktober vrijwel leeg.

Het Blauwe Oog is een karstbron op een half uur, waar water uit een gat van meer dan vijftig meter diep omhoogkomt met een kleur die van donkerblauw naar turkoois loopt. Het water is elf graden, het hele jaar door.

Gjirokastër ligt op een uur landinwaarts en is een stad van steen op een helling, met huizen die als kleine forten zijn gebouwd en met leisteendaken. Ook werelderfgoed, en de geboorteplaats van Enver Hoxha, de leider die het land veertig jaar heeft afgesloten.

In Saranda zelf staat weinig ouds; de stad is grotendeels na 1990 gebouwd. Wat er is: de resten van een synagoge uit de vijfde eeuw met mozaïeken, en het kasteel van Lëkurësi op de heuvel met uitzicht over de baai en over Corfu.

Langs de kust en in de heuvels staan duizenden betonnen bunkers uit de tijd van Hoxha. Er zijn er in het hele land honderdduizenden gebouwd, tegen een invasie die nooit kwam, en ze zijn niet weg te krijgen; sommige zijn tot café of tot opslag omgebouwd.

Wat je aan wal moet weten

Albanië is goedkoop naar Europese maatstaven, en dat merk je aan een lunch en aan een taxirit.

Betalen gaat met de lek. Euro's worden op veel plaatsen aangenomen tegen een koers die in je nadeel is; pinnen kan in de stad, en contant geld is buiten Saranda de norm.

De taal is Albanees, dat met geen enkele andere taal in Europa nauw verwant is. Italiaans wordt door veel mensen boven de veertig gesproken, dankzij de Italiaanse televisie die tijdens het isolement over de zee heen werd ontvangen; jongeren spreken vaker Engels.

Het eten is mediterraan met Ottomaanse invloeden: gegrilde vis en lam, byrek als hartige bladerdeegtaart, en yoghurt bij vrijwel alles. De olijfolie komt uit de heuvels achter de kust.

Taxi's hebben geen meter. Spreek de prijs vooraf af, en reken erop dat een rit naar Butrint en terug met wachttijd een vast tarief heeft.

De wegen zijn smal en bochtig. Een excursie die op de kaart een half uur lijkt, duurt hier langer, en dat is de belangrijkste reden om bij een korte ligtijd voor het schipprogramma te kiezen.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 9 maanden met aanlopen, met oktober als drukste maand.

Het seizoen loopt van april tot oktober en volgt dat van de oostelijke Middellandse Zee. In de winter komt hier vrijwel niets.

Het weer is in juli en augustus achtentwintig tot vierendertig graden en droog; in mei, juni, september en oktober twintig tot achtentwintig. De winter is zacht en nat, met veertien graden.

Oktober is hier de drukste maand in het aanbod en dat is ook de aangenaamste: de zee is nog vierentwintig graden, Butrint is te belopen zonder hitte, en Ksamil is leeg.

De baai ligt beschut, dus wind is hier zelden een reden om een aanloop te schrappen. Wat wel voorkomt is dat een groter schip voor anker gaat en met tenders werkt, en dat kost aan beide kanten tijd.

Neem schoenen mee waarop je kunt lopen. Het terrein van Butrint is onverhard, met wortels en losse stenen, en het theater bereik je over een pad dat na regen glad is.