Cruises naar Olden

Het punt ligt in Texas

Wij hebben de coordinaten van alle havens in dit bestand nagerekend, en bij deze plaats wijzen zij naar een naamgenoot.

Olden ligt in Noorwegen, aan de binnenste arm van het Nordfjord, ten noorden van de Sognefjord. Het is een dorp van een paar honderd inwoners waar schepen aanleggen voor de gletsjer erachter.

Het punt staat op tweeendertig graden noorderbreedte en achtennegentig graden westerlengte, en dat is honderd meter van een gehucht met dezelfde naam in Texas.

Tussen die twee ligt zevenduizend zeshonderdtweeentwintig kilometer. Dit record heeft driehonderddrie reizen.

Dat de reizen bij de Noorse plaats horen, staat vast: de buurhavens liggen allemaal aan de Noorse westkust.

Voor jou heeft het geen gevolg voor de route, alleen voor de kaart.

Een gehucht met grote schepen ervoor

Er komen 309 reizen langs in Olden en er vertrekt er geen enkele. Het dorp telt een paar honderd inwoners en er kan een schip met vierduizend passagiers voor liggen.

Olden ligt helemaal achterin het Nordfjord, waar het water tussen bergen van meer dan vijftienhonderd meter is geklemd. Het schip vaart er uren doorheen om er te komen.

Er is geen stad, geen boulevard en geen winkelstraat. Wat er is, is een kade, een kerk, een paar huizen en een dal dat het binnenland in loopt.

Iedereen die hier van boord gaat, gaat dus het dal in. De bestemming is bijna altijd dezelfde: een gletsjer op een kwartier of twintig minuten rijden.

Dat maakt Olden een aanloop die volledig om het landschap draait. Wie liever een stad ziet, zit hier verkeerd.

De gletsjer die zichtbaar is teruggetrokken

De Briksdalsbreen is een arm van de Jostedalsbreen, de grootste gletsjer van het Europese vasteland.

Die hoofdgletsjer beslaat bijna vijfhonderd vierkante kilometer en ligt als een kap over het hoogland, met tientallen tongen die de dalen in zakken. Deze is er daar een van.

Vanaf de parkeerplaats loopt een pad van ongeveer drie kilometer omhoog, langs een waterval, naar een meertje waar het gletsjerwater in uitkomt. Er rijden ook open wagentjes tot een eind omhoog.

Wat er te zien is, is de laatste twintig jaar sterk veranderd. De tong kwam rond 2000 nog tot aan het water; daarna is hij in een paar jaar honderden meters teruggekropen en ligt hij hoger tegen de rotswand.

Op oude foto's bij het pad staat waar het ijs vroeger lag, en dat is het meest sprekende van het bezoek. Het meertje zelf heeft de melkblauwe kleur die ontstaat doordat het gletsjerijs het gesteente eronder tot poeder wrijft en dat poeder het licht verstrooit.

Twee golven in een meer, en wat ze aanrichtten

In het buurdal ligt het meer Lovatnet, en daar is twee keer iets gebeurd dat je bij een binnenmeer niet verwacht.

Boven het meer staat de bergwand Ramnefjellet. In 1905 brak daar een stuk rots af dat in het meer stortte en een golf veroorzaakte die aan de overkant tientallen meters hoog het land op liep. Eenenzestig mensen kwamen om en twee dorpen werden weggevaagd.

De overlevenden bouwden opnieuw op. In 1936 gebeurde het opnieuw, met een nog groter blok, en de golf liep deze keer meer dan zeventig meter tegen de helling op. Vierenzeventig mensen kwamen om.

Na de tweede ramp is het gebied grotendeels verlaten. Er ligt nog een stoomboot uit die tijd op de bodem van het meer, meegesleurd en nooit geborgen.

Het meer is nu een rustige, felturquoise waterplas waar mensen langs wandelen. Bij de kerk van Loen staan de gedenkstenen met de namen.

Een kabelbaan die in vijf minuten een kilometer klimt

Even verderop, bij Loen, gaat sinds 2017 een kabelbaan van vrijwel zeeniveau naar de top van de berg Hoven op ruim duizend meter.

Hij doet daar ongeveer vijf minuten over en is een van de steilste van zijn soort ter wereld. Boven staat een restaurant met een terras dat over de rand van het dal uitkijkt.

Vanaf de top zie je het fjord, de gletsjer en de bergen tegelijk, en er lopen wandelpaden verder omhoog. Wie niet klimt, kan met dezelfde baan weer terug.

De bergen hier zijn kaal en gestreept: het gesteente is gladgeschuurd door het ijs van de laatste ijstijd, dat hier een kilometer dik lag. De U-vorm van het dal is daarvan het gevolg.

Watervallen zijn er in het voorjaar het krachtigst, als de sneeuw op de hoogvlakte smelt. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Vijf maanden, en dan is het over

Mei telt 62 reizen, juli 61 en juni 60. In februari, november en december komt hier niets langs, en in januari 1.

Dat is de Noorse zomer en verder niets. Van mei tot september is het hier vijftien tot twintig graden, blijft het tot laat licht en zijn de bergwegen sneeuwvrij; daarbuiten is het dal grotendeels afgesloten.

Reken ook in juli op regen. Deze westkust krijgt de Atlantische lucht vol tegen de bergen en behoort tot de natste streken van Europa.

179 van de 309 reizen vertrekken uit Southampton en 31 uit Rotterdam. 155 duren zes tot negen dagen en 94 tien tot veertien.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Southampton, Stavanger, Haugesund en Kopenhagen, met Stavanger op 170 en Ålesund op 160.

Waar je op moet letten

• De coordinaten van dit record kloppen niet. Ga af op de havenlijst en niet op de kaart.
• Er is geen dorp om te bekijken; het gaat om het dal.
• Boek de gletsjer of de kabelbaan vooraf; de plaatsen zijn beperkt.
• Neem regenkleding mee, ook in juli.
• Het pad naar de gletsjer is drie kilometer en loopt op.
• Van oktober tot april komt hier niets.