Cruises vanuit Marmaris

Een baai die zich bijna sluit

Er komen 243 reizen langs in Marmaris en er vertrekken er 57. Wie hier binnenvaart, gaat door een nauwe doorgang een baai in die van buitenaf niet te zien is.

De baai is aan drie kanten door bergen omsloten en de opening naar zee is smal. Daardoor staat er zelden golfslag en is het een van de veiligste natuurlijke havens van deze kust.

Dat is door de eeuwen heen opgemerkt. Suleiman de Grote verzamelde hier in 1522 een vloot van naar verluidt vierhonderd schepen voor zijn aanval op Rhodos, dat vijftig kilometer verderop ligt, en liet het kasteel boven de haven versterken.

In 1798 lag Nelson hier met zijn eskader voor anker, op weg naar de Egyptische kust waar hij de Franse vloot zou verslaan. Ook hij koos deze baai om dezelfde reden.

Het kasteel staat er nog, met een klein museum erin, en het uitzicht vanaf de muren over de baai en de jachthaven is de klim waard.

Dennenbos tot aan het water

Wat deze kust anders maakt dan het beeld dat mensen van Turkije hebben, is het groen.

De bergen rond Marmaris zijn bedekt met dennenbos dat tot aan de kustlijn doorloopt. Het schiereiland is grotendeels nationaal park, en op veel plekken is de enige overgang tussen bos en zee een strook kiezel.

Die bossen leveren iets op wat je in Nederland zelden tegenkomt. Op de dennen leeft een luis die honingdauw afscheidt, en bijen halen dat op in plaats van bloemennectar; het resultaat is dennenhoning, donker en niet zoet maar hars-achtig.

Turkije levert het overgrote deel van de dennenhoning ter wereld, en deze streek is het belangrijkste gebied ervan. Op de markt staat het in emmers en er wordt van geproefd.

De bossen zijn kwetsbaar. In de zomer van 2021 zijn er in deze regio grote branden geweest die tienduizenden hectares hebben verwoest; op sommige hellingen is dat nog te zien.

Een badplaats, en dat is te merken

Marmaris telt buiten het seizoen ongeveer vijfendertigduizend inwoners en in de zomer een veelvoud daarvan.

De plaats is vanaf de jaren zeventig gegroeid als pakketreisbestemming, vooral voor Britten. Langs de baai loopt kilometers boulevard met hotels, en achter de jachthaven ligt een straat vol bars.

Wat er van de oude plaats over is, is de wijk onder het kasteel: smalle straatjes met witgekalkte huizen, een overdekte bazaar en een karavanserai uit 1545. Dat is in een uur bekeken.

Reken op aanspreken door verkopers en op afdingen; dat hoort hier bij de handel en is niet onvriendelijk bedoeld. Let bij merkartikelen op namaak.

De jachthaven is groot: dit is een van de belangrijkste uitvalsbases voor zeilvakanties langs de Turkse en Griekse kust, met honderden boten.

Wat er verder in de omgeving ligt

Vanaf de haven varen boten naar een eilandje dat om zijn strand bekend is.

Dat zand bestaat niet uit gruis maar uit kleine ronde korrels van kalksteen, gevormd door algen in ondiep water. Het is beschermd: je mag er niet met schoenen op en niets van meenemen, en er wordt op toegezien.

Verder oostwaarts ligt Dalyan, waar in een steile rotswand grafkamers zijn uitgehakt in de vorm van tempelgevels, uit de vierde eeuw voor Christus. Ervoor stroomt een rivier door rietvelden waar onechte karetschildpadden op het strand hun eieren leggen.

De rit erheen duurt ongeveer anderhalf uur en het laatste stuk gaat per boot. Reken op een hele dag.

Dichterbij, op een half uur varen, ligt een baai met een rots waarin een grot zit die in de oudheid als heiligdom gold. De boten die erheen gaan vertrekken van de kade en doen er meestal meerdere baaien bij.

Wie liever op eigen gelegenheid gaat: er rijden dolmus-busjes langs de kust die je onderweg kunt aanhouden. Ze zijn goedkoop, ze rijden vaak, en ze stoppen waar je erom vraagt.

Wij hebben de tarieven, reistijden en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Eén schip bepaalt het beeld

Oktober telt 60 reizen, september 53 en augustus 37. Van december tot en met maart komt hier niets langs en in november 12.

Wat opvalt is de bron van die cijfers: 220 van de 243 aanlopen zijn van één en hetzelfde schip. Bij expeditiebestemmingen komt dat vaker voor, omdat daar maar één schip vaart, maar voor een gewone haven in de Middellandse Zee is die afhankelijkheid ongebruikelijk.

Dat betekent ook iets voor de reiziger: het aanbod is eenvormig. 227 van de reizen duren zes tot negen dagen en het zijn vrijwel allemaal rondjes vanuit Italië met dezelfde tussenstops.

75 reizen vertrekken uit Civitavecchia, 69 uit Napels en 57 uit Marmaris zelf. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Napels, Mykonos en Santorini, met Mykonos op 219 en Santorini op 163.

Oktober is hier het aangenaamst: rond de vijfentwintig graden en de zee nog warm, terwijl juli en augustus boven de vijfendertig kunnen uitkomen. De goedkoopste reis begint bij €407 per persoon.

Waar je op moet letten

• Het kasteel is een korte klim vanaf de kade.
• De oude wijk is klein; de rest is badplaats.
• Afdingen is normaal; let op namaak bij merken.
• Turkije heeft de lira; pinnen kan overal.
• September en oktober zijn drukker en prettiger dan augustus.