Cruises naar Kotor

De aanvaart is hier de bezienswaardigheid

Er komen 1.552 reizen langs in Kotor en er vertrekt er geen enkele. Dit is een zuivere aanloophaven, en dat is geen tekortkoming maar de reden dat schepen hier komen.

Kotor ligt achter in de Boka Kotorska, een baai die zich over ruim twintig kilometer landinwaarts uitstrekt tussen bergen die er direct uit het water omhoog gaan. Om er te komen vaart een schip door de Verige, een doorgang van een paar honderd meter breed, en daarna nog een uur de baai in.

Die vaart wordt vaak een fjord genoemd, en dat klopt aardrijkskundig niet: dit is een ondergelopen rivierdal, geen door ijs uitgesleten kloof. Voor het uitzicht maakt dat weinig uit. Wie hier aankomt, staat aan dek, en het is een van de weinige havens waar het moment van binnenvaren zelf op het dagprogramma staat.

De hele baai met de oude stad staat sinds 1979 op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Twee heel verschillende reizen komen hier langs

Van de reizen die Kotor aandoen duren er 688 een week of korter en 666 langer dan veertien dagen. Dat is een ongewone verdeling: bij de meeste mediterrane havens zit het zwaartepunt in het midden, hier is het juist leeg.

De korte reizen komen uit het noorden van de Adriatische Zee. Er vertrekken er 177 uit Marghera, de haven van Venetië waar de grote schepen sinds het verbod op de Giudecca liggen, 145 uit Venetië zelf en 125 uit Triest. Dat is de Adriatische week: Venetië, Kotor, Dubrovnik, Split en Corfu, allemaal op korte vaarafstand van elkaar.

De lange reizen komen uit Piraeus met 303 afvaarten, Civitavecchia met 233 en Barcelona met 85. Dat zijn de rondreizen door de hele Middellandse Zee, waarbij Kotor een van de vijftien havens is.

Voor jou is dat de keuze bij deze bestemming. Wil je de Adriatische kust zien, dan boek je de week vanuit Venetië of Triest. Wil je Kotor als onderdeel van een grotere reis, dan stap je op in Athene of Rome.

Opvallend veel kleine schepen

De rederijen die hier aanleggen zijn MSC Cruises, Seabourn, Princess Cruises en Cunard, met schepen als Seabourn Ovation, MSC Armonia, MSC Lirica en Enchanted Princess. MSC is met 336 reizen de grootste, maar daarna komt Seabourn met 156.

Dat tweede getal is het opmerkelijke. Seabourn vaart met schepen van een paar honderd passagiers en komt op de meeste drukke mediterrane havens nauwelijks voor; hier is het goed voor een tiende van het aanbod. Cunard heeft er 91 en Explora Journeys 74, en ook dat zijn geen massaschepen.

De verklaring ligt in de baai. Kotor heeft een kade langs de stadsmuur waar middelgrote schepen kunnen afmeren; grotere liggen voor anker en brengen hun passagiers met tenders aan wal. Dat kost tijd, en het maakt de haven aantrekkelijker voor wie klein vaart.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Corfu, Dubrovnik, Split en Athene (Piraeus).

September is drukker dan augustus, december is leeg

De drukste maand is juli met 299 reizen, gevolgd door augustus met 264 en oktober met 228. December telt er 2 en februari 9.

Dat het najaar drukker is dan de hoogzomer zie je op meer plekken in de Middellandse Zee, maar hier is het verschil groot. In september is het in de baai rond de vijfentwintig graden en in augustus loopt het richting de vijfendertig, en een stad die tegen een berg aan ligt houdt die hitte vast.

De winter is een ander verhaal. Van november tot maart komt er vrijwel niets: de Adriatische schepen zijn dan naar de Caraïben of in onderhoud, en de rondreizen die overblijven laten Kotor links liggen. Wie in die maanden wil varen, moet verder zuidelijk kijken.

Dat betekent ook dat het aanlegseizoen kort is. Ruim negentig procent van alle reizen hier valt tussen april en oktober.

Wat een dag in Kotor oplevert

De kade ligt naast de stadsmuur, en je loopt in een paar minuten de oude stad in door een van de poorten. Dat is voor een cruisehaven ongebruikelijk dichtbij.

Binnen de muren is Kotor klein: een verzameling pleintjes en stegen zonder rechte lijnen, met de Sint-Tryfonkathedraal uit 1166 als het oudste gebouw. Het bouwen is grotendeels Venetiaans, want de stad hoorde bijna vier eeuwen bij Venetië, en dat zie je aan de gevels en aan de gevleugelde leeuwen boven de poorten.

Boven de stad ligt de vesting San Giovanni, en daar loopt een trap naartoe langs de berghelling. Het zijn ruim dertienhonderd treden en het uitzicht over de baai is de reden dat mensen het doen. Reken op anderhalf tot twee uur heen en terug, doe het vroeg, en niet in augustus.

Buiten de stad is Perast de bekendste plek: een dorp aan de baai met twee eilandjes ervoor, waarvan er een kunstmatig is opgeworpen en een kerk draagt. Daar gaat een bootje naartoe. Verder ligt Budva met zijn stranden een half uur rijden.

Praktisch: Montenegro is geen lid van de Europese Unie maar rekent wel in euro's, dus wisselen hoeft niet. Welke ligplaats je krijgt en of je moet tenderen staat op je reisbescheiden. Wij hebben de afstanden, tarieven en vaartijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Hier vertrekt niets. 1.552 reizen komen langs; je stapt op in Venetië, Triest, Athene of Rome.
• Sta aan dek bij het binnenvaren. De vaart door de baai duurt ongeveer een uur en is het bekendste van deze haven.
• Kies bewust tussen kort en lang. 688 reizen duren een week, 666 langer dan veertien dagen; ertussenin is het aanbod dun.
• Mogelijk tenderen. Grote schepen liggen voor anker, en dan kost aan wal komen extra tijd.
• April tot oktober. September is de drukste maand, december telt twee reizen.