Cruises naar Kavala

De haven waar Paulus voor het eerst in Europa aan land ging

Er komen 42 reizen langs in Kavala en er vertrekt er geen enkele. Deze kade heeft een gebeurtenis meegemaakt die de geschiedenis van dit werelddeel heeft omgebogen.

In het jaar vijftig ongeveer kwam hier een schip uit Klein-Azie binnen met Paulus aan boord. Dit was toen de havenplaats van een stad vijftien kilometer landinwaarts, en het is de eerste plek in Europa waar hij voet aan wal zette.

Hij liep vanaf deze kade over de Romeinse hoofdweg naar die stad en hield daar zijn eerste toespraak op het vasteland van Europa. Een purperverkoopster uit Thyatira liet zich daarop dopen in de rivier buiten de stad, en zij geldt als de eerste Europese christen.

Die plek is aan te wijzen: er is een doopplaats aan het beekje bij de opgraving. De stad zelf staat sinds 2016 op de werelderfgoedlijst.

Dezelfde vlakte was acht jaar voor onze jaartelling het toneel van de slag waarin de moordenaars van Caesar werden verslagen. Twee gebeurtenissen die in de geschiedenisboeken ver uit elkaar staan, hebben zich op dezelfde akker afgespeeld.

Wat er van die stad over is

De opgraving ligt op een kwartier rijden en is groot genoeg om er twee uur rond te lopen.

Er ligt een theater uit de vierde eeuw voor onze jaartelling dat later door de Romeinen tot arena is omgebouwd, met de gaten in de muren waar de netten in gingen. Er staan twee basilieken uit de vijfde en zesde eeuw waarvan de zuilen en bogen overeind staan.

Dwars door het terrein loopt de geplaveide Romeinse hoofdweg die van de Adriatische Zee naar Byzantium liep. Je kunt er over lopen, met de karrensporen erin.

Er is verder een cel die als de gevangenis van Paulus wordt aangewezen, al is dat een latere aanduiding en geen zekerheid. Wij noemen dat erbij omdat het op het bord ter plaatse ook staat.

Neem een hoed mee: er is op dat terrein vrijwel geen schaduw en het is er in september nog boven de dertig graden.

Een waterleiding dwars door de stad

In de stad zelf loopt een aquaduct van ruim tweehonderdvijftig meter met twee rijen bogen boven elkaar, midden tussen de huizen door.

Dat is in de zestiende eeuw onder Suleiman gebouwd op de resten van een ouder Romeins werk, en het heeft de bovenstad tot in de negentiende eeuw van water voorzien. Het staat er nog en je loopt er onderdoor.

Op de landtong daarnaast ligt de oude stad, met een vesting bovenop en houten huizen met overstekende verdiepingen op de helling. Dat is vanaf de kade in een kwartier te belopen.

Daar staat ook een groot Ottomaans gebouwencomplex uit de jaren twintig van de negentiende eeuw, gebouwd als armenkeuken en school. Het is een van de grootste Ottomaanse gebouwen die in Europa bewaard zijn gebleven en het is nu een hotel.

De man die het liet bouwen is hier in 1769 geboren en heeft het later tot heerser van Egypte gebracht. Zijn geboortehuis staat er nog en er staat een ruiterstandbeeld van hem naast.

De stad die van tabak leefde

De pakhuizen die je vanaf het water ziet staan zijn niet voor graan of vis gebouwd maar voor tabak.

Deze streek verbouwde een geurige tabakssoort die in de negentiende en twintigste eeuw over heel Europa werd verhandeld, en deze stad was daarvan het middelpunt. In de pakhuizen werd het blad gesorteerd, geperst en opgeslagen, en dat was maandenlang werk voor duizenden mensen.

Die gebouwen staan er nog, in baksteen met rijen hoge ramen, en een deel is herbestemd. Er is een museum over die handel dat laat zien hoe het sorteren ging.

De bevolking is in 1922 en 1923 in korte tijd bijna verdubbeld door de komst van vluchtelingen uit Klein-Azie na de bevolkingsuitwisseling. Veel van hen kwamen in die tabak terecht, en hele wijken zijn toen in een paar jaar gebouwd.

Wie liever aan het water blijft: er vaart vanaf de haven een veerboot naar het eiland een uur verderop, dat om zijn marmer en zijn dennenbossen bekendstaat. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

September en oktober, voor de zestiende keer

Er wordt 11 maanden per jaar aangelegd, maar het zwaartepunt is scherp. april telt dertien aanlopen en oktober twaalf; dat is samen de helft van het jaar.

Daarmee is dit de zestiende grote Griekse haven waarvan wij het seizoen hebben gemeten, en de vijftiende die in september of oktober piekt en niet in de zomer. Mei en juni tellen hier samen twee aanlopen.

Wat de meeste mensen zich bij Griekenland voorstellen is dus niet wanneer de schepen komen. In juli en augustus staan er hier zeven, in de wintermaanden negen.

De rederijen die hier aanleggen zijn Celebrity Cruises, Windstar Cruises, Oceania Cruises en Azamara Cruises, en dat zijn er zeven. Bij twee reizen ontbreekt het bedrag, en dat is een goede dekking; de prijzen lopen van elfhonderdzesendertig euro tot negenendertigduizend negentien euro.

Zevenentwintig reizen beginnen in Piraeus en zeven in Istanboel. De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Athene (Piraeus), Thessaloniki, Istanbul en Mykonos.

Waar je op moet letten

• De opgraving ligt een kwartier rijden verderop; reken op twee uur en neem een hoed mee.
• De oude stad en het aquaduct zijn te voet te doen vanaf de kade.
• September en oktober zijn samen de helft van het jaar.
• In mei en juni komt hier vrijwel niets.
• De prijsdekking is goed; bij twee reizen ontbreekt het bedrag.
• Er vertrekt hier niets; de meeste reizen beginnen in Piraeus.