Cruises naar Jost Van Dyke

Een eiland met een Nederlandse naam

Er komen 297 reizen langs in Jost Van Dyke en er vertrekt er geen enkele. De naam valt een Nederlandse lezer meteen op, en dat klopt.

Het eiland is genoemd naar Joost van Dijk, een Nederlandse kaper die hier in de zeventiende eeuw zijn uitvalsbasis had. Over hem is weinig met zekerheid bekend; wat vaststaat is dat zijn naam aan het eiland is blijven hangen, in een Engelse spelling.

De Nederlanders zijn hier in de zeventiende eeuw als eersten neergestreken, samen met de Britten. Vanaf 1672 werd het geheel Brits, en dat is het gebleven: dit is een Brits overzees gebied.

Het eiland is klein. Ongeveer acht vierkante kilometer, met rond de driehonderd inwoners, geen vliegveld, geen stoplicht en een handvol wegen die steil de heuvel op gaan.

Er is bovendien geen cruisekade. Elk bezoek gaat met een tender, en dat is de reden dat je hier vrijwel alleen kleine schepen ziet.

De bar waar je naartoe zwemt

Aan White Bay ligt een strandbar zonder aanlegsteiger, en dat is met opzet.

Wie er per boot komt, gooit het anker uit in de baai en zwemt de laatste meters. Het geld in je zak wordt dan nat, en daar dankt de zaak zijn naam aan: de doorweekte dollar.

Achter de bar hangen briefjes van tien en twintig te drogen aan een lijn. Dat is geen decor maar de dagelijkse gang van zaken.

De zaak claimt bovendien de painkiller te hebben bedacht, een cocktail van rum, ananas, sinaasappel, kokos en nootmuskaat. Over die claim wordt op andere eilanden anders gedacht; er is een rechtszaak over de naam gevoerd.

Aan de andere baai, Great Harbour, staat een tweede zaak die om zijn oudejaarsavond bekend is. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Een dokter die hier zijn slaven vrijliet

Op het eilandje ernaast is in 1744 iemand geboren die in Londen naam maakte.

John Coakley Lettsom was de zoon van een quaker-plantersfamilie en werd naar Engeland gestuurd voor zijn opleiding. Hij werd arts, richtte in 1773 het Medical Society of London op en behoorde tot de bekendste geneesheren van zijn tijd.

Toen hij na de dood van zijn vader terugkwam om de erfenis op te halen, liet hij de tot slaaf gemaakte mensen op de plantage vrij. Dat was in 1767 en het maakte hem zijn erfenis kwijt; hij is met vrijwel niets naar Londen teruggekeerd en heeft zijn praktijk van de grond af opgebouwd.

Hij besteedde een groot deel van zijn inkomen aan gratis zorg voor armen en aan een instelling voor tuberculosepatiënten. Van de plantage is niets over.

Op het hoofdeiland zijn de resten van suikermolens en van een rum-stokerij in het struikgewas terug te vinden, langs een wandelpad.

Een poel die zichzelf vult

Aan de noordkant van het eiland ligt een natuurlijk zwembad in de rotsen, en dat werkt alleen als de zee meewerkt.

Tussen twee rotswanden zit een spleet die op de open oceaan uitkomt. Bij voldoende deining wordt het water door die spleet geperst en spuit het in de poel erachter, die dan bruist en opschuimt.

Bij vlak water gebeurt er niets en is het een gewone poel. De wandeling erheen duurt ongeveer een half uur over een pad met losse stenen, en er zijn wegwijzers van drijfhout.

Wees voorzichtig bij zware deining; er zijn ongelukken gebeurd doordat mensen te dicht bij de spleet gingen staan. Vraag het na bij de plaatselijke gidsen voordat je gaat.

Verder is er weinig: twee stranden, een paar bars, en zicht op de eilanden aan de overkant.

Dat weinige is het punt. Er is geen winkelstraat, geen bezienswaardigheid en geen programma, en wie hier van boord gaat komt om niets te doen. Op de eilanden ernaast, die veel meer bezoekers krijgen, is dat niet meer mogelijk.

Het water is bovendien ondiep en helder tot ver uit de kust, doordat er zandbanken tussen de eilanden liggen in plaats van diep water. Dat maakt het een geliefd zeilgebied: je vaart hier vrijwel altijd met land in zicht en de oversteek naar het volgende eiland duurt een uur.

Alleen kleine schepen, alleen in de winter

Januari telt 68 reizen, december 62 en februari 52. In juni en juli komt hier niets langs, en in mei en augustus elk 1.

Dat is het scherpste winterpatroon dat je in de Caribische regio ziet: vijf maanden dragen vrijwel alles. Van juni tot november is het orkaanseizoen, en deze eilanden zijn in 2017 zwaar getroffen.

De rederijen zijn Windstar Cruises, Seabourn, Emerald Yacht Cruises en Silversea Cruises, allemaal met kleine schepen of zeilschepen. Een groot schip past hier eenvoudigweg niet: er is geen kade en de baaien zijn ondiep.

Dat is aan de prijs te merken.

145 van de 297 reizen duren tien tot veertien dagen. Ze vertrekken uit San Juan (75), Sint-Maarten (65) en Bridgetown (60). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn St. Maarten, Gustavia, San Juan en St John's, Antigua, met Gustavia op 182.

Waar je op moet letten

• Alleen met tenderboten; er is geen kade.
• Neem contant geld mee; pinnen kan lang niet overal.
• De poel werkt alleen bij deining; vraag het na.
• Er is geen dorp om te bekijken, alleen twee baaien.
• Van april tot november komt hier vrijwel niets.