Cruises naar Ittoqqortoormiit

Driehonderdvijftig mensen, achthonderd kilometer van de buren

Er komen 43 reizen langs in Ittoqqortoormiit en er vertrekt er een. De coordinaten kloppen en aan dit record is niets mis.

Wat hier ligt is een dorp van ongeveer driehonderdvijftig mensen aan de oostkust van Groenland. De dichtstbijzijnde andere nederzetting ligt ruim achthonderd kilometer verderop, en daartussen woont niemand.

Er is geen weg naartoe en er is geen weg vandaan. De zee ligt negen maanden per jaar dicht, er komt twee keer per jaar een bevoorradingsschip en er is een helikopterverbinding met een vliegveld dat zelf al afgelegen is.

Dat verklaart waarom cruiseschepen hier alleen in de zomer komen. juli telt twintig aanlopen en augustus zestien; dat is samen zesendertig van de vijfenveertig. In mei staat er een en van oktober tot en met april niets.

Voor de bewoners is een aanleggend schip geen alledaagse gebeurtenis maar een gebeurtenis. Houd daar rekening mee: dit is geen bestemming maar een dorp waar mensen wonen.

Het dorp is er in 1925 neergezet om een kust te claimen

Deze plaats bestaat niet omdat mensen er wilden wonen maar omdat een land het gebied wilde vasthouden.

In de jaren twintig maakten Denemarken en Noorwegen allebei aanspraak op deze kust. Een Deense poolreiziger stelde voor er een nederzetting te stichten, en in 1925 zijn zeventig mensen uit een dorp achthonderd kilometer zuidelijker met een schip hierheen gebracht.

Zij kregen te horen dat de jacht er beter was, en dat klopte: er waren ijsberen, zeehonden, walrussen en muskusossen in aantallen die zij niet kenden. Toch was het een verplaatsing die door een bestuur was bedacht en niet door de mensen zelf.

De naam van het dorp betekent in het Groenlands de plaats met de grote huizen. Dat sloeg op de Deense woningen die er bij de stichting zijn gebouwd.

De zaak is in 1933 door het Internationale Hof beslecht in het voordeel van Denemarken. Het dorp is gebleven en de bevolking loopt sindsdien langzaam terug.

Het grootste fjordenstelsel ter wereld

Voor de deur ligt een fjord die driehonderdvijftig kilometer het binnenland in loopt en op sommige plaatsen anderhalve kilometer diep is.

Dat is het grootste fjordenstelsel ter wereld, met vertakkingen die samen een oppervlak beslaan zo groot als Nederland. Het is genoemd naar een Britse walvisvaarder die het in 1822 in kaart bracht en die daarnaast de eerste wetenschappelijke beschrijving van de poolzee schreef.

Wat je er ziet zijn ijsbergen die van de gletsjers aan het eind afbreken en die door de nauwe uitgang niet weg kunnen. Zij blijven soms jaren in het fjord ronddrijven en lopen daar vast; sommige zijn honderd meter hoog boven water.

Er staat een tweede record in het bestand voor dat fjord zelf, met negentien aanlopen. Achttien daarvan zitten op dezelfde reis als dit dorp, dus die twee vullen elkaar aan in plaats van dat zij elkaar uitsluiten.

De doorvaart erin en eruit duurt uren en gebeurt op het dek. Dat is voor veel mensen het hoogtepunt van de reis.

Het grootste nationale park ter wereld begint hier

Ten noorden van dit dorp begint een beschermd gebied van negenhonderdtweeenzeventigduizend vierkante kilometer.

Dat is groter dan alle landen van Europa op vijf na, en er woont niemand. Er zijn een paar bemande stations en verder ijs, rots en toendra.

In dat gebied leven naar schatting vijf- tot vijftienduizend ijsberen en veertigduizend muskusossen. Wat je vanaf het schip te zien krijgt, hangt volledig van het toeval af.

Toegang is aan vergunningen gebonden en die worden per schip aangevraagd. Wat er op een gegeven reis mag, verschilt daardoor; vraag dat na als het je erom te doen is.

In het dorp zelf lopen de sledehonden los rond in de zomer, en dat zijn er meer dan er mensen zijn. Kom niet dichtbij: het zijn werkdieren en geen huisdieren.

Achtduizend euro voor de goedkoopste reis

De goedkoopste reis die hier langskomt kost achtduizend zeshonderdtwintig euro. Wij hebben dat eerst het derde hoogste laagste bedrag genoemd; feedbreed nagerekend is het de achtenveertigste plaats van tienhonderdzevenenveertig havens, want de Canadese poolhavens liggen er ver boven.

De reden is telkens dezelfde. De rederijen die hier aanleggen zijn Seabourn, Scenic Ocean Cruises, Ponant en Hurtigruten Expeditions, en dat zijn zonder uitzondering aanbieders met expeditieschepen met een versterkte romp.

Bij zeven van de vijfenveertig reizen ontbreekt het bedrag. Het hoogste bedrag is honderdzesduizend honderdzevenennegentig euro en hoort bij een zeer lange reis.

Negenentwintig reizen beginnen in Reykjavik en zeven in Longyearbyen op Spitsbergen. Zes reizen duren veertien nachten en zes zestien; de rest loopt uiteen van tien tot tweeendertig.

De havens die het vaakst met deze op dezelfde reis staan zijn Grundarfjordur, Longyearbyen, Nuuk Godthaab en Kangerlussuaq. Wij hebben de vaartijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Dit is een dorp waar mensen wonen, geen bezienswaardigheid. Gedraag je daarnaar.
• Juli en augustus dragen zesendertig van de vijfenveertig aanlopen.
• Hier komen alleen expeditieschepen; de goedkoopste reis kost ruim achtduizend euro.
• De doorvaart door het fjord duurt uren en gebeurt op het dek.
• Blijf bij de sledehonden vandaan; dat zijn werkdieren.
• Wat er aan land mag, hangt van vergunningen af.