Cruises naar Itea

De haven van Delphi

Er komen 193 reizen langs in Itea, aan de Golf van Korinthe in Midden-Griekenland.

Het stadje zelf heeft vijfduizend inwoners en staat op geen enkel programma. Wat je hier komt halen ligt achttien kilometer landinwaarts en tweehonderd meter hoger: Delphi, dat voor de oude Grieken het middelpunt van de wereld was.

De rederijen zijn Seabourn, Emerald Yacht Cruises, Windstar Cruises en Ponant. Dat zijn overwegend kleinere schepen; de kade is beperkt en grotere schepen liggen voor anker en tenderen.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Athene (Piraeus), Kotor, Dubrovnik en Corfu. Dit is een aanloop op de routes door de Ionische en de Adriatische Zee, en op de rondjes vanuit Athene.

De aanvaart is de moeite van het vroeg opstaan waard. De Golf van Korinthe is smal, met bergen aan beide zijden, en het laatste stuk naar Itea gaat tussen wanden door die duizend meter oplopen.

Delphi

Delphi ligt tegen de helling van de Parnassus, in een halve kom van rotsen die de Fedriaden heten, met daarachter de bergen en daaronder een dal van olijfbomen dat tot aan de zee doorloopt.

Voor de Grieken was dit de navel van de wereld. Volgens de overlevering had Zeus twee adelaars vanaf de uiteinden van de aarde laten vliegen, en waar zij elkaar kruisten stond de omphalos, de steen die het middelpunt markeerde. Die steen staat in het museum.

De plek dankte zijn gezag aan het orakel. In de tempel van Apollo zat de Pythia, een priesteres, die op vaste dagen antwoord gaf op vragen van steden en koningen. Haar uitspraken waren berucht dubbelzinnig: Croesus kreeg te horen dat als hij de rivier de Halys overstak een groot rijk zou vallen, en dat bleek het zijne.

Wat er staat is een terrein op terrassen. De Heilige Weg klimt in bochten langs de fundamenten van de schatkamers, kleine gebouwtjes waarin steden hun offergaven bewaarden; die van de Atheners is herbouwd en staat er compleet.

Hoger ligt de tempel van Apollo, waarvan zes zuilen overeind staan, en daarboven het theater voor vijfduizend mensen met uitzicht over het hele dal. Helemaal bovenaan ligt het stadion, waar de Pythische Spelen werden gehouden, met de zitrijen nog in de rots.

Op de weg ernaartoe staat de Tholos van Athena Pronaia: een rond gebouw met drie herstelde zuilen, dat op vrijwel elke foto van Delphi staat.

Het museum

Wat er aan beelden is gevonden, staat naast het terrein, en dat is minstens zo belangrijk als de ruïnes.

Het bekendste stuk is de Wagenmenner: een bronzen beeld uit ongeveer 470 voor Christus, anderhalve meter hoog, met ingelegde ogen van email en steen en met wimpers van brons. Het is een van de weinige grote bronzen beelden uit de klassieke oudheid die bewaard zijn gebleven, omdat het na een aardbeving onder puin verdween en zo aan het omsmelten is ontkomen.

Verder staan er twee kouroi van bijna twee meter, de sfinx van Naxos die op een tien meter hoge zuil stond, en de fries van de schatkamer van Siphnos met de strijd tussen goden en reuzen.

De omphalos staat er, en de zilveren stier van bijna levensgrootte die in 1939 in een kuil is gevonden waarin de priesters oude offergaven hadden begraven.

Reken op anderhalf uur voor het terrein en drie kwartier voor het museum. Wie moet kiezen: het terrein bij mooi weer, het museum bij hitte of regen.

De klim over het terrein is stevig. Van de ingang tot het stadion is het ruim tweehonderd hoogtemeters over ongelijke treden en losse stenen.

Wat er verder ligt

Itea zelf heeft een boulevard met tavernes, een kiezelstrand en een jachthaven, en dat is genoeg voor wie niet mee wil naar boven.

Wat vanaf zee opvalt is een grijze streep in de berghelling boven de baai: dat is een bauxietmijn, en het erts wordt hier per schip afgevoerd. Deze streek levert het grootste deel van de Griekse bauxiet.

Galaxidi ligt op een kwartier rijden en is het aardigste plaatsje van de golf: een kapiteinsdorp uit de negentiende eeuw met huizen van reders die met zeilschepen op de Zwarte Zee voeren, en met een maritiem museum.

Arachova ligt tien kilometer boven Delphi, op negenhonderdvijftig meter tegen de Parnassus aan. Dat is in de winter een skiplaats en verder het jaar een dorp met weverijen, kaas en rode wijn.

Het klooster Hosios Loukas ligt op drie kwartier en heeft mozaïeken uit de elfde eeuw op gouden ondergrond; het staat op de werelderfgoedlijst en het is aanzienlijk stiller dan Delphi.

De vlakte tussen Itea en Delphi bestaat uit ruim een miljoen olijfbomen, waarvan sommige eeuwen oud zijn. De olijven van Amfissa zijn een beschermd streekproduct.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 9 maanden met aanlopen, met oktober als drukste maand.

Het seizoen loopt van april tot oktober. Dat september de piek is, klopt met de streek: het is dan vierentwintig tot dertig graden in plaats van vijfendertig, en Delphi is te belopen zonder dat de hitte de dag bepaalt.

In juli en augustus loopt het kwik hier op tot boven de vijfendertig graden, en op het terrein is nauwelijks schaduw. Wie dan gaat, moet vroeg zijn en water meenemen.

April, mei en oktober zijn zacht, met achttien tot zesentwintig graden. In het voorjaar staat het dal in bloei en ligt er soms nog sneeuw op de Parnassus, en dat is het mooiste beeld dat deze plek geeft.

In de winter komt hier niets; het aanbod in deze hoek van Griekenland ligt dan stil.

Neem schoenen mee waarop je kunt lopen. Het terrein is onverhard en de treden zijn na tweeduizend jaar glad en ongelijk; bij regen is het glibberig.

Betalen gaat met euro en met pin. Reken op een rit van drie kwartier heen en terug, en op een aanloop die meestal van 's ochtends tot een uur of vijf duurt.