Cruises vanuit Istanbul

Een echte vertrekhaven, en dat is buiten de EU zeldzaam

Er komen 1.005 reizen langs in Istanbul en er vertrekken er 283. Dat tweede getal is fors voor een haven buiten de Europese Unie: het is bijna het dubbele van Kusadasi, de andere Turkse vertrekhaven in ons aanbod, en meer dan Corfu en Heraklion bij elkaar.

Het is bovendien geen restpartij van korte reizen. Het aanbod valt uiteen in Tot 5 dagen (8), 6 tot 9 dagen (179), 10 tot 14 dagen (59) en 15 dagen of langer (37): het zwaartepunt ligt bij de week, met 186 afvaarten van zes tot negen dagen. De goedkoopste begint bij €215 per persoon.

De rederijen die hier vertrekken zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Seabourn en Oceania Cruises, met schepen als MSC Orchestra, Costa Pacifica, Seabourn Ovation en MSC Seaview. MSC heeft er 114 en Costa 40; dat zijn grote schepen met een meertalige opzet, en die concurrentie drukt de prijs.

Waar het naartoe gaat is Griekse Eilanden, Westelijke Middellandse Zee, Afrika en Egypte & Rode Zee. Wie hier opstapt vaart dus meestal westwaarts de Egeïsche Zee in, richting Piraeus, Corfu en de Adriatische kust.

Wat je op geen enkele route terugziet: de Zwarte Zee

Istanbul ligt aan de Bosporus, de zeestraat die de Middellandse Zee met de Zwarte Zee verbindt, en dat maakte het decennialang de poort naar Odessa, Constanța en Jalta.

In ons huidige aanbod staat daar geen enkele reis meer tussen. Van de 283 afvaarten hier gaat er geen één noordwaarts; de havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Athene (Piraeus), Corfu, Santorini en Bari, allemaal in de Egeïsche of Adriatische Zee.

Dat is voor het vergelijken van routes het praktische punt. Wie op zoek is naar een cruise over de Zwarte Zee, vindt die op dit moment niet, en Istanbul is in het aanbod een gewone mediterrane haven geworden in plaats van een doorgang.

Wat je wél kunt varen is de zeestraat zelf, want die ligt midden in de stad en elk schip vaart erdoorheen bij aankomst en vertrek.

Het schip meert aan in het centrum, onder de grond

De cruisekade ligt bij Karaköy, aan de Europese kant van de Bosporus en op loopafstand van de Galatabrug en de Galatatoren. Voor een stad van deze omvang is dat uitzonderlijk dichtbij.

De terminal zelf is bijzonder gebouwd. Paspoortcontrole en bagageafhandeling zitten ondergronds, onder de kade, zodat de boulevard erboven gewoon openbaar terrein blijft als er een schip ligt. Het dek schuift open wanneer er een schip aanmeert.

Vanaf de kade steek je de Gouden Hoorn over naar Sultanahmet, waar de Hagia Sophia, de Blauwe Moskee, het Topkapı-paleis en de Grote Bazaar bij elkaar liggen. Dat is een wandeling van een half uur of een korte rit met de tram.

Die vier op één dag is krap maar haalbaar, en dat is bij een stad van deze omvang uitzonderlijk. In Rome ben je tachtig kilometer van de haven; hier loop je erheen.

Welke ligplaats je krijgt staat op je reisbescheiden. Wij hebben de afstanden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De enige haven op deze routes die het hele jaar open is

De drukste maand is oktober met 193 reizen, gevolgd door september met 151 en mei met 123. Januari telt er 42 en december 37.

Die wintermaanden zijn het opvallende. Santorini telt in december nul reizen en Mykonos twee; hier komen er in de rustigste maand nog bijna veertig langs, en er vertrekken er ook dan negen tot dertien.

De reden is dat dit geen strandbestemming is. Een stad met moskeeën, paleizen en overdekte bazaars werkt in januari net zo goed als in juli, en in de zomer is het er juist heet en druk.

Dat oktober de drukste maand is, past bij het patroon van de hele oostelijke Middellandse Zee. Rhodos en Heraklion pieken ook in oktober, want dan varen de lange rondreizen die dit gebied aandoen.

Wie in de winter gaat, moet wel op het weer rekenen: Istanbul ligt op de breedte van Napels maar heeft koude, natte winters met af en toe sneeuw. Dat is een andere reis dan een aanlegdag in mei.

Een stad op twee werelddelen

Istanbul is de enige grote stad ter wereld die op twee continenten ligt. De Bosporus scheidt het Europese van het Aziatische deel, en beide kanten zijn bewoond en bebouwd.

Dat is meer dan een weetje, want het verklaart de rest. De stad was achtereenvolgens Byzantium, Constantinopel en Istanbul, was bijna duizend jaar de hoofdstad van het Oost-Romeinse Rijk en daarna bijna vijfhonderd jaar die van het Ottomaanse Rijk, en beide lagen hier omdat wie deze zeestraat beheerst, de doorvaart beheerst.

De Hagia Sophia is daarvan het duidelijkste voorbeeld: gebouwd in 537 als kerk, na 1453 moskee, in 1935 museum en sinds 2020 weer moskee. Als je één gebouw bezoekt, is dat het gebouw waarin die hele geschiedenis zichtbaar is.

Praktisch: Turkije is geen EU-land, dus je verlaat hier het gebied waar de rest van je route ligt. Wat er voor jouw paspoort geldt, staat bij je rederij en bij de Nederlandse overheid, en dat is leidend. Bij een aanlegdag regelt de rederij dat doorgaans; bij opstappen moet je het zelf op orde hebben.

Waar je op moet letten

• Vijfde vertrekhaven van de oostelijke Middellandse Zee. 283 afvaarten vanaf €215, met de week als standaard.
• Geen Zwarte Zee. Geen enkele afvaart hier gaat noordwaarts; het aanbod is Egeïsch en Adriatisch.
• Je loopt van de kade de stad in. Sultanahmet ligt op een half uur lopen of een korte tramrit.
• Het hele jaar open, anders dan de Griekse eilanden. Reken in de winter wel op kou en regen.
• Je verlaat de EU. Bij opstappen moet je je papieren zelf op orde hebben.