Cruises naar Bocas del Toro

Waar de bananenhandel is begonnen

Er komen 21 reizen langs in Bocas del Toro en er vertrekt er geen enkele. Deze eilandengroep is een eeuw geleden het middelpunt van een bedrijfstak geweest die de politiek van half Midden-Amerika heeft bepaald.

Vanaf 1899 zat hier het hoofdkantoor van het bedrijf dat later United Fruit ging heten. Rond deze eilanden en op het vasteland erachter lagen de plantages, en vanaf deze kade voeren de schepen naar Boston en New Orleans.

Dat maakte dit stadje voor die tijd uitzonderlijk. Er was elektriciteit, er was een ziekenhuis en er stond een ijsfabriek, terwijl de hoofdstad van dit land dat allemaal nog niet had.

Wat er een eind aan maakte was een schimmel. Vanaf de jaren twintig heeft de panamaziekte de plantages hier vernietigd, en het bedrijf is naar de andere kant van het land verhuisd; het stadje is in enkele jaren leeggelopen.

Wat je nu ziet zijn houten huizen op palen in het water uit die tijd, met veranda's en golfplaten daken. Er wonen ongeveer tienduizend mensen op het hoofdeiland.

Het punt ligt achtentwintig kilometer van het stadje

Het punt in het bestand staat op negen graden zevenentwintig noord en tweeentachtig graden westerlengte.

Dat ligt in de eilandengroep, maar niet bij de kade: het stadje op het hoofdeiland ligt achtentwintig kilometer noordwestelijker en het dichtstbijzijnde bewoonde eiland zestien kilometer.

Land en streek kloppen dus wel. Het is geen fout van duizenden kilometers zoals wij die bij Amber Cove en Halong Bay vonden, maar wel genoeg om een kaart te laten wijzen naar open water tussen de eilanden.

Bij een van de tweeentwintig reizen ontbreekt het bedrag, en dat is een goede dekking. De eenentwintig die er staan lopen van zevenentwintighonderdvijfenzestig euro tot drieenzestigduizend vijfhonderdvijftien euro.

Dat hoogste bedrag hoort bij een reis van zesenzestig nachten. De kortste hier duurt zes nachten, en dat is het andere uiterste van hetzelfde record.

Kikkers die per eiland een andere kleur hebben

Op deze eilanden leeft een pijlgifkikker van ongeveer twee centimeter die op elk eiland anders is gekleurd.

Op het ene eiland is hij rood met blauwe poten, op het volgende geel, op een derde groen met zwarte stippen en op een vierde vrijwel wit. Het gaat om een en dezelfde soort.

Dat maakt deze groep tot een van de best bestudeerde gevallen ter wereld van hoe snel zulke verschillen kunnen ontstaan. De eilanden zijn pas ongeveer tienduizend jaar geleden van elkaar gescheiden toen de zeespiegel steeg, en in die tijd zijn de kleuren uit elkaar gelopen.

Waarom dat is gebeurd, is niet met zekerheid opgehelderd. De gangbare verklaring is dat de kleur een waarschuwing aan roofdieren is en dat kleine toevallige verschillen zich per eiland hebben vastgezet, maar er zijn ook aanwijzingen dat de wijfjes op kleur kiezen.

Het bekendste eiland ervoor ligt op zestien kilometer en er lopen paden naar de bossen waar zij zitten. Zij zijn niet gevaarlijk om te bekijken; het gif zit in de huid en werkt alleen als je het binnenkrijgt.

Het eerste zeepark van dit land

Rond een van de eilanden ligt een beschermd zeegebied dat in 1988 is ingesteld en dat het eerste van dit land was.

Het beslaat ruim dertienduizend hectare en bestaat uit koraalrif, zeegrasvelden en mangrove. Die drie horen bij elkaar: de mangrove is de kraamkamer, het zeegras de weide en het rif het eindstation.

Er broeden vier soorten zeeschildpadden op de stranden aan de buitenkant, waaronder de lederschildpad. Die is met tweeeneenhalve meter de grootste schildpad ter wereld en legt hier van maart tot juni.

Dat valt grotendeels buiten het vaarseizoen. Wat je in februari ziet zijn de riffen en de mangrove, en die zijn met een boot te doen.

Het water is hier het hele jaar rond de achtentwintig graden. Er is een probleem: het koraal heeft de laatste decennia zwaar geleden onder verbleking en onder de aanslibbing die van het ontboste vasteland komt.

Een kust die geen droog seizoen heeft

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. februari telt zeven aanlopen, en januari en december elk vijf; oktober heeft er vier.

Deze kust heeft geen droog seizoen zoals de rest van het land. Aan de Caribische kant valt hier ruim drieduizend millimeter regen per jaar, verdeeld over alle maanden, en het zijn eerder de nattere en de minder natte perioden die elkaar afwisselen.

De minst natte stukken vallen in februari en maart en rond september en oktober, en daar liggen de aanlopen. Dat is geen toeval maar het is ook geen garantie: een dag zonder regen is hier nooit vanzelfsprekend.

Er zijn vier rederijen en de grootste staat op elf van de tweeentwintig. Zeven reizen vertrekken uit Miami en vier uit de haven aan de Stille Oceaan bij de hoofdstad.

Zestien van de tweeentwintig reizen dragen ook het kanaal als vaargebied. Dat is dus vooral een aanloop op een doorvaartreis. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Het punt ligt achtentwintig kilometer van het stadje, tussen de eilanden.
• Bij slechts een van de tweeentwintig ontbreekt de prijs.
• Neem regenkleding mee. Deze kust kent geen droog seizoen.
• De kikkers zitten op zestien kilometer en verschillen per eiland.
• De schildpadden leggen buiten het vaarseizoen.
• Zestien van de tweeentwintig reizen gaan door het kanaal.