Cruises naar Arbanasi

Dit is geen kade maar een dorp op zevenentachtig kilometer van de rivier

Er komen 50 reizen langs in Arbanasi en er vertrekt er geen enkele. Hier ligt geen water waar een schip in past.

Dit dorp ligt op een plateau in het binnenland van Bulgarije, zevenentachtig kilometer van de Donau. Het is een excursie en geen aanloop.

Wij slaan zulke records op deze site meestal over, omdat je bij Agra, Salzburg of Kyoto niet kunt vaststellen welke kade er werkelijk wordt bedoeld. Hier kan dat wel, en daarom staat deze pagina er.

Alle zevenentwintig reizen dragen namelijk ook de Bulgaarse Donauhaven op zevenentachtig kilometer, en alle zevenentwintig dragen ook de Roemeense haven aan de overkant van de rivier. Die twee staan los in het bestand met driehonderdzesenveertig en driehonderdvijftien reizen.

Je legt dus aan in die havenstad en gaat vandaar met de bus. Reken op ruim een uur heen over de weg, en op een dag waarvan een flink deel in de bus zit.

Huizen die eruitzien als kleine forten

Wat je hier ziet zijn woonhuizen van steen met muren die tot een meter dik zijn, weinig ramen op de begane grond en zware deuren met ijzerbeslag.

Dat is geen bouwstijl maar noodzaak geweest. Dit dorp lag op een plateau zonder natuurlijke bescherming en is meermalen overvallen door roversbenden; bij de zwaarste overval, aan het eind van de achttiende eeuw, is een groot deel van de bevolking gedood of gevlucht.

De huizen zijn daarom als vluchtplaats gebouwd. Er is een binnenhof met een muur eromheen, de woonvertrekken liggen op de eerste verdieping en de begane grond is opslag; de trap kon worden afgesloten.

Er staan er nog tientallen van, en enkele zijn als museum ingericht. Van binnen zijn ze niet somber maar juist licht en houten, met erkers en beschilderde plafonds.

Dat contrast tussen buiten en binnen is de reden om hierheen te gaan. Van de straat af lijkt het een verdedigingswerk en van binnen is het een koopmanshuis.

Een kerk die eruitziet als een schuur

In het dorp staat een kerk uit de zestiende eeuw waar je zonder gids langsloopt zonder haar te herkennen.

Zij heeft geen toren, geen koepel en geen versierde gevel; het is een laag stenen gebouw met een schuin dak, half in de grond. Dat is met opzet zo gebouwd, want onder Ottomaans bestuur mocht een christelijke kerk niet boven de omringende huizen uitkomen en niet als kerk herkenbaar zijn.

Binnen is het het tegenovergestelde. Vijf ruimten achter elkaar zijn van de vloer tot het gewelf beschilderd, met naar schatting ruim drieduizend afzonderlijke figuren, en dat werk is over de zeventiende eeuw uitgevoerd.

Op het gewelf staat een boom met de stamboom van het geslacht waaruit Jezus voortkomt, en op de wanden staan de kalenderheiligen van het hele jaar naast elkaar. Er is geen vierkante centimeter leeg gelaten.

Het is er donker en koel en er mag meestal niet worden gefotografeerd. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

De stad in het dal eronder

Vier kilometer verderop ligt de stad die van 1185 tot 1393 de hoofdstad van Bulgarije is geweest.

Zij ligt in een lus van een rivier die zich diep in het gesteente heeft ingesneden, met huizen die in lagen tegen de wanden staan. Dat is de plek waar de meeste bezoekers eigenlijk voor komen.

Op een van de heuvels staat de burcht waar de tsaren zetelden, met muren over de hele kam en een kerk op de top. Het geheel is in de jaren zestig en zeventig grotendeels herbouwd, en dat wordt ter plaatse ook zo verteld.

Die stad is in 1393 door de Ottomanen ingenomen na een beleg van drie maanden, en daarmee eindigde de Bulgaarse staat voor bijna vijfhonderd jaar. Zij is toen grotendeels verwoest.

De meeste excursies doen die stad en dit dorp op dezelfde dag. Dat is een programma van een uur of acht met de rit erbij.

Een aanbieder, en bij acht van de zevenentwintig geen prijs

Alle zevenentwintig reizen komen van dezelfde rederij. Vergelijken kan hier dus niet.

Bij acht van die zevenentwintig ontbreekt het bedrag; dat is bijna een op de drie. De negentien die er staan lopen van vijfentwintighonderdvijfenzeventig euro tot vijfenveertighonderdvijfentwintig euro.

Dat is een smalle band, en die past bij een aanbod dat uit een soort reis bestaat. Veertien van de zevenentwintig duren acht nachten, vijf duren twaalf en vier duren elf.

Er wordt 5 maanden per jaar aangelegd. april telt tien aanlopen, juni en september elk vijf, mei vier en oktober drie; in juli en augustus komt er niets.

Vijftien reizen vertrekken uit Boedapest, acht uit Boekarest en vier uit Istanbul. Vraag bij het boeken na wat er gebeurt als het waterpeil van de Donau tegenzit; in de zomer kan een schip dit stuk niet altijd halen en gaan passagiers met de bus verder.

Waar je op moet letten

• Dit is geen haven. Je legt zevenentachtig kilometer verderop aan.
• Reken op een lange busdag van ongeveer acht uur.
• Er is maar een rederij. Vergelijken kan hier niet.
• Bij acht van de zevenentwintig ontbreekt de prijs. Vraag die op.
• In juli en augustus komt er niets. April is de drukste maand.
• Vraag na wat er gebeurt bij laag water op de Donau.