Cruises vanuit Ushuaia

De kortste oversteek naar Antarctica

Er komen 518 reizen langs in Ushuaia en er vertrekken er 185. Van die afvaarten gaan er 114 naar Antarctica, en dat is waarvoor deze haven bestaat.

Ushuaia ligt in Argentinië op vierenvijftig graden zuiderbreedte, aan het Kanaal van Beagle op Vuurland, en geldt als de zuidelijkste stad ter wereld. Vuurland is verdeeld tussen Argentinië en Chili, en de grens loopt dwars over het eiland; Ushuaia ligt aan de Argentijnse kant, en de Chileense plaats Puerto Williams aan de overkant van het kanaal is kleiner maar ligt nog zuidelijker. Vanaf hier is het ongeveer duizend kilometer naar het Antarctisch schiereiland, en dat is de kortste oversteek die er is.

Dat verklaart waarom vrijwel alle expeditiereizen naar de Zuidpool hiervandaan vertrekken en niet uit Buenos Aires, ruim tweeduizend kilometer noordelijker. Wie in Buenos Aires opstapt, vaart eerst twee dagen hierheen.

De rederijen die hier vertrekken zijn Seabourn, Hurtigruten Expeditions, Ponant en Hapag-Lloyd Cruises, met schepen als Seabourn Venture, MS Fridtjof Nansen, Seabourn Pursuit en Le Boreal. Seabourn heeft er 73, SwanHellenic 61, Ponant 39 en Hapag-Lloyd 18: allemaal expeditie- of luxerederijen met kleine schepen, en verder niets.

Waarom er hier geen grote schepen liggen

Dat rijtje is geen toeval maar het gevolg van regels. De landingen op Antarctica vallen onder afspraken die het aantal bezoekers per plek begrenzen: er mogen niet meer dan honderd mensen tegelijk aan land, en schepen boven een bepaalde omvang mogen helemaal niet landen.

Een schip met vierduizend passagiers zou dus wel langs de kust kunnen varen, maar niemand aan wal kunnen zetten. Daarom varen hier schepen met honderd tot vijfhonderd passagiers, die de hele bezetting in een paar ploegen aan land brengen.

Dat is meteen de verklaring voor de prijs. De goedkoopste afvaart begint bij €1.630 per persoon, waar een week Middellandse Zee vanuit Genua bij €245 begint: een factor twintig. Een klein schip met gespecialiseerde bemanning, zodiacs en expeditieleiders kost per passagier eenvoudigweg meer.

Het aanbod valt uiteen in 6 tot 9 dagen (3), 10 tot 14 dagen (120) en 15 dagen of langer (62). De 69 afvaarten van veertien dagen of langer doen meestal ook de Falklandeilanden en Zuid-Georgië aan, waar de koningspinguïnkolonies zitten; dat kost vijf dagen extra maar het is wat veel mensen de reis waard vinden.

Twee dagen Drakepassage, en dat is de vraag

Tussen Vuurland en Antarctica ligt de Drakepassage, en die bepaalt of deze reis bij je past.

Het is de plek waar de Atlantische, Stille en Zuidelijke Oceaan samenkomen zonder land ertussen om de stroming te breken, en daardoor staat er vaak zware zee. De oversteek duurt ongeveer twee dagen in elke richting en je maakt hem dus vier keer per twee weken meegerekend.

Onder reizigers heet het of de Drake Lake of de Drake Shake, en welke van de twee je krijgt weet niemand vooraf. Golven van vijf meter zijn normaal; meer komt voor.

Wie daar slecht tegen kan, moet dat serieus wegen. Medicijnen tegen zeeziekte werken en worden aan boord verstrekt, maar twee dagen slecht weer op een schip van honderdvijftig passagiers is iets anders dan op een schip van vierduizend, dat veel stabieler ligt.

Er bestaat een alternatief: enkele aanbieders vliegen passagiers over de passage heen naar King George Island op de Zuid-Shetlandeilanden, waar ze aan boord gaan. In ons aanbod staan daar 65 afvaarten, met een instap vanaf 12.400 euro per persoon. Dat scheelt vier zeedagen, kost dus een veelvoud, en de vlucht is weersafhankelijk.

Zes maanden dicht, en dat is geen keuze

De drukste maand is december met 48 afvaarten, gevolgd door januari met 41. Van april tot en met september vertrekt er niets, en in oktober één.

Dat is nog absoluter dan in Buenos Aires, en de reden is dezelfde: buiten de zuidelijke zomer is Antarctica onbereikbaar. Het zeeijs sluit dan de doorgangen, de dieren zijn weg en het is er donker.

Binnen dat seizoen verschilt het aanbod wel. November geeft het meeste ijs en de baltsende pinguïns; december en januari de jongen en de langste dagen; februari en maart de beste kans op walvissen, die dan in het gebied zijn om te eten.

Van de 185 afvaarten keren er 156 terug naar Ushuaia en 7 naar Buenos Aires. De rest eindigt elders, waaronder een handvol die doorvaren naar Nieuw-Zeeland; dat zijn de lange doorvaarten over de Zuidelijke Oceaan. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn South Shetland Islands, Antarctica, Port Stanley en South Georgia Islands, Antarctica.

Wat er van de stad zelf te zien is

Ushuaia heeft ruim zeventigduizend inwoners en ligt geklemd tussen het kanaal en de bergen, met sneeuw op de toppen tot in de zomer. De haven ligt aan het centrum.

Het Nationaal Park Tierra del Fuego begint elf kilometer westwaarts en loopt tot aan de Chileense grens, met wandelpaden langs het water. Daar eindigt ook de Ruta 3, de weg die vanaf Buenos Aires helemaal hierheen loopt en waarvan het eindpunt als bord staat aangegeven.

Er rijdt een smalspoortreintje het park in, de Tren del Fin del Mundo, aangelegd voor de gevangenis die hier tot 1947 stond. Die gevangenis is nu een museum, en het is een eerlijker verhaal over de stad dan de souvenirwinkels: Ushuaia is als strafkolonie begonnen.

Boottochten over het Kanaal van Beagle gaan langs zeeleeuwenkolonies en de vuurtoren Les Eclaireurs. Dat is een halve dag en het kan ook als je alleen aan wal bent tussen twee reizen door.

Welke ligplaats je krijgt staat op je reisbescheiden. Wij hebben de afstanden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De Drakepassage duurt twee dagen per richting en kan zwaar zijn. Weeg dat vooraf; er is een duurder alternatief waarbij je eroverheen vliegt.
• Alleen november tot maart. Zes maanden per jaar vertrekt hier niets, nog absoluter dan in Buenos Aires.
• Kleine schepen, hoge prijs. Er mogen niet meer dan honderd mensen tegelijk aan land, dus grote schepen kunnen hier niets.
• Veertien dagen of langer voor Zuid-Georgië. Dat is waar de koningspinguïns zitten.
• De maand bepaalt wat je ziet. November ijs, december en januari de jongen, februari en maart de walvissen.