Cruises naar Pocinho

Hier houdt de bevaarbare Douro op

Er komen 316 reizen langs in Pocinho en er vertrekt er geen enkele. Dit is het verste punt stroomopwaarts waar een riviercruiseschip kan komen; boven de stuwdam hier is de rivier voor deze schepen dicht.

Van de 316 reizen vertrekken er 504 uit Porto, ruim tweehonderd kilometer stroomafwaarts. Alle 593 doen ook Régua aan en 585 ook Pinhão.

Om hier te komen is het schip door vijf sluizen gegaan. De Douro was tot in de jaren zestig een wilde rivier met stroomversnellingen waar alleen platte boten met een groot roer overheen kwamen; er zijn stuwdammen in gezet en daarmee is hij een reeks meren geworden.

Die sluizen zijn onderweg een bezienswaardigheid op zich. Bij Carrapatelo gaat het schip in één keer ruim dertig meter omhoog, wat tot de grootste sluisverschillen van Europa hoort, en de deur die achter je dichtgaat is een schuif die uit het water omhoogkomt.

Een stuwdam die is afgeblazen voor tekeningen van 25.000 jaar oud

De reden dat het schip hier stopt ligt tien kilometer verderop, in het dal van de Côa, en het verhaal erachter is uitzonderlijk.

In 1992 werd er begonnen aan een nieuwe stuwdam in die zijrivier. Tijdens de voorbereidingen ontdekten archeologen ingekraste tekeningen in de rotswanden: paarden, oerossen, steenbokken en vissen, in de open lucht, en geen enkele in een grot.

De oudste dateren van ongeveer vijfentwintigduizend jaar geleden. Dat maakte het de grootste verzameling ijstijdkunst in de open lucht die op dat moment bekend was, en de dam zou het hele dal onder water zetten.

Er ontstond een landelijke campagne, met scholieren die op straat gingen onder de leus dat de tekeningen niet konden zwemmen. In 1995 besloot een nieuwe regering het project stil te leggen, met het werk al ver gevorderd. Sinds 1998 staat het dal op de Werelderfgoedlijst.

Je bezoekt de tekeningen met een gids en een terreinwagen, in kleine groepen. Ze zijn ondiep ingekrast en het beste te zien bij laag, schuin licht; overdag in de volle zon zie je minder dan je hoopt.

Wat er verder vanaf deze steiger wordt gedaan

Pocinho zelf is een gehucht met een spoorwegstation en verder vrijwel niets, dus iedereen gaat hier ergens heen.

Dat station is het eindpunt van de Douro-spoorlijn. Die liep vroeger door tot aan de Spaanse grens en verder, maar dat stuk is in 1988 gesloten; de rails liggen er nog en de lijn tot hier rijdt nog steeds langs het water.

Andere excursies gaan naar Castelo Rodrigo, een ommuurd bergdorpje uit de dertiende eeuw, of naar Salamanca in Spanje, dat vanaf de aanlegplaats Vega de Terrón wordt gedaan; 483 van de reizen hier doen die haven ook aan.

Rond Pocinho ligt bovendien nog wijngebied, want de Douro-streek loopt door tot vlak bij de grens. Dit is het warmste en droogste deel, waar in de zomer veertig graden wordt gehaald.

Wij hebben de afstanden, reistijden, tarieven en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De streek waar de wijnwet is uitgevonden

Deze rivier heeft een geschiedenis die de meeste bezoekers niet kennen en die de terrassen verklaart.

In 1756 stelde de Portugese eerste minister, de markies van Pombal, de grenzen van dit wijngebied officieel vast, met stenen palen in het landschap. Er kwamen regels over wat er geplant mocht worden en wat er als port verkocht mocht worden.

Dat was de eerste afgebakende en gereguleerde wijnstreek ter wereld, ruim anderhalve eeuw voor Bordeaux of de Champagne hetzelfde deden. De aanleiding was fraude: er werd van alles bijgemengd en de Engelse afnemers dreigden af te haken.

De terrassen die je vanaf het schip ziet zijn met de hand uit leisteen gehakt, muurtje voor muurtje, over generaties. Op de steilste hellingen kan nog steeds geen machine komen.

Het hele dal staat sinds 2001 op de Werelderfgoedlijst, als cultuurlandschap.

Oktober is de topmaand

Oktober telt 108 reizen, september 93 en augustus 72. In januari en februari komt hier niets langs en december telt er 1.

Dat najaar is de oogst. Die begint eind augustus en loopt door tot in oktober, en dan is het dal in bedrijf; bovendien is het weer dan draaglijk, terwijl het in juli en augustus tegen de veertig graden loopt.

330 van de 316 reizen duren zes tot negen dagen en 247 tien tot veertien; die laatste hebben er meestal een paar dagen Lissabon of Porto aan vastgezeten.

Dat is voor een riviercruise geen laag bedrag; de Douro is een dure rivier omdat er weinig schepen op passen.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Porto, Regua, Pinhao en Barca d' Alva.

Waar je op moet letten

• Dit is het keerpunt van de reis; verder stroomopwaarts kan het schip niet.
• De rotstekeningen zijn ingekrast, niet geschilderd; licht bepaalt wat je ziet.
• Het gehucht zelf heeft niets. Zonder excursie zit je aan boord.
• September en oktober zijn de oogst en meteen het drukst.
• In juli en augustus loopt het naar veertig graden.