Cruises vanuit Liverpool

De enige stad die van de werelderfgoedlijst is gehaald

Er komen 182 reizen langs in Liverpool en er vertrekken er 37. Deze havenstad heeft iets meegemaakt wat bijna nergens is gebeurd: zij is haar werelderfgoedstatus kwijtgeraakt.

In de schema's staat Port of Liverpool of Liverpool Cruise Terminal. Die terminal ligt aan de Pier Head midden in de stad, naast de gebouwen van de Three Graces, dus je loopt zo het centrum in. Dat is voor een Britse haven ongebruikelijk.

Het havenfront werd in 2004 op de lijst gezet als het beste voorbeeld van een handelshaven uit de tijd van het Britse wereldrijk. Dat sloeg op de dokken, de pakhuizen en de gebouwen aan het water.

Daarna kwamen er plannen voor nieuwbouw op de noordelijke dokken, waaronder een voetbalstadion en woontorens. Unesco waarschuwde vanaf 2012 dat dit het beschermde beeld zou aantasten.

De bouw ging door, en in juli 2021 werd de status ingetrokken. Het was pas de derde plek ter wereld waar dat gebeurde.

Wat je ziet als je aankomt, is nog steeds het beeld waar het om ging: drie monumentale gebouwen aan het water waar de schepen vlak langs varen.

Een pakhuis dat niet kon branden

Een kilometer zuidelijker ligt een dokkencomplex uit 1846 dat een bouwkundige doorbraak was.

Het Albert Dock is gebouwd uit gietijzer, baksteen en steen, en er zit geen constructiehout in. Dat was nieuw: pakhuizen brandden tot dan toe geregeld af, met de lading erin.

De schepen voeren het bassin binnen en werden rechtstreeks in de pakhuizen gelost, met takels in de gevel. Het complex kon in één keer meer dan tienduizend ton opslaan.

Het is honderd jaar in bedrijf geweest en daarna vervallen; in de jaren tachtig is het opgeknapt. Er zitten nu musea en restaurants in.

Een van die musea gaat over waar het geld vandaan kwam, en dat is geen prettig verhaal.

Waar de rijkdom vandaan kwam

Liverpool is groot geworden met de trans-Atlantische slavenhandel.

Schepen uit deze haven vertrokken met textiel, wapens en drank naar West-Afrika, ruilden die tegen mensen, brachten die naar de Caraïben en Noord-Amerika, en kwamen terug met suiker, katoen en tabak. Op het hoogtepunt in de late achttiende eeuw voer ongeveer veertig procent van de Europese slavenhandel onder Liverpoolse vlag.

Het gaat in totaal om naar schatting anderhalf miljoen mensen die op schepen uit deze stad zijn vervoerd. Een groot deel van de straatnamen, de koopmanshuizen en de eerste bankiers van de stad gaat erop terug.

De gemeenteraad heeft daar in 1999 formeel verontschuldigingen voor aangeboden. In het Albert Dock zit sinds 2007 een museum dat de handel en de nasleep ervan behandelt, met de nadruk op wat de mensen zelf overkwam.

Het is gratis, zoals de meeste Britse musea, en het staat op tien minuten lopen van de kade.

Twee kathedralen aan één straat

Aan de uiteinden van dezelfde straat staan twee kathedralen die niet meer van elkaar konden verschillen.

De anglicaanse is de grootste kathedraal van Groot-Brittannië en een van de grootste ter wereld: honderdnegentig meter lang, met een toren van honderdvijf meter. De bouw begon in 1904 en duurde tot 1978, in gotische stijl die toen al eeuwen uit de tijd was.

De katholieke aan de andere kant is uit 1967 en rond, met een kegelvormig dak en een kroon van glas erboven waar het licht doorheen valt. De stad noemt hem naar zijn vorm.

Er was een veel groter ontwerp voor bedacht, dat na de oorlog te duur bleek. Van dat plan is alleen de crypte gebouwd, en die ligt eronder.

De straat ertussen heet Hope Street en is ongeveer een kilometer lang. Aan die straat zit ook de zaak waar de gemeenteraad in 1999 bijeenkwam.

Vier musici en een kelder

De reden dat de meeste bezoekers hier komen is een groep die in 1957 op een kerkfeest is ontstaan.

In Mathew Street zit de kelder waar zij tussen 1961 en 1963 bijna driehonderd keer optraden. De oorspronkelijke club is in 1973 gesloopt voor een metrotunnel die er nooit is gekomen; de huidige is in 1984 op vrijwel dezelfde plek herbouwd met een deel van de oude bakstenen.

Penny Lane is een gewone straat met winkels, een paar kilometer zuidelijker. Strawberry Field was een kindertehuis van het Leger des Heils waar John Lennon als jongen in de tuin speelde; de poort staat er nog en er is nu een bezoekerscentrum.

Wat er verder is: het geboortehuis van Lennon en dat van McCartney, allebei van de monumentenzorg en alleen met een rondleiding te bezoeken.

Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

De zomer, en rondjes om de eilanden

Augustus telt 37 reizen, september 35 en mei 33. Van november tot maart komt hier vrijwel niets langs.

111 van de 182 reizen duren tien tot veertien dagen. Dat is het rondje om de Britse eilanden, en dat verklaart de buurhavens: Belfast op 126, Cork op 96, Invergordon op 79 en Glasgow op 65.

Wat Liverpool onderscheidt van de meeste Britse aanloophavens is dat de kade in het centrum ligt. Je stapt uit en staat tussen de gebouwen die je vanaf het water hebt gezien.

62 reizen vertrekken uit Southampton, 41 uit Liverpool zelf en 14 uit Dover.

De rederijen zijn Fred Olsen Cruise Lines, Ambassador Cruise Line, Crystal Cruises en Cunard met schepen als Borealis, Ambition, Bolette en Crystal Symphony, en de goedkoopste reis begint bij €1.126 per persoon.

Waar je op moet letten

• De kade ligt in het centrum; alles is te voet.
• De musea zijn gratis, ook het slavernijmuseum.
• Neem regenkleding mee, ook in augustus.
• Penny Lane en Strawberry Field liggen een eind buiten het centrum.
• Van november tot maart komt hier vrijwel niets langs.