Cruises naar Puerto de la Estaca, El Hierro

Hier liep tot 1884 de nulmeridiaan

Er komen 26 reizen langs in Puerto de la Estaca, El Hierro en er vertrekt er geen enkele. Op een site waar wij voortdurend schrijven over coordinaten die niet kloppen, is dit eiland een bijzonder geval: eeuwenlang werden alle coordinaten hiervandaan gerekend.

Voor de klassieke aardrijkskundigen was dit het westelijkste punt van de bekende wereld, en dus het logische nulpunt. Vanaf de tweede eeuw is de lengtegraad hiervandaan geteld, en Europese kaartenmakers hebben dat tot ver in de negentiende eeuw volgehouden.

Frankrijk hield er zelfs officieel aan vast tot 1911. Er zijn kaarten waarop naast de graden vanaf Greenwich ook de graden vanaf dit eiland staan.

Pas op een conferentie in Washington in 1884 is met een meerderheid besloten dat Greenwich het nulpunt zou zijn. Daarmee schoof de nulmeridiaan ruim achttien graden naar het oosten.

Het punt van dit record ligt overigens keurig, ongeveer een kilometer van de kade. Dat is bij dit soort kleine havens niet vanzelfsprekend.

Waarom er Middellandse Zee op deze pagina staat

Bij alle achtentwintig reizen staat de Middellandse Zee als vaargebied. Dit zijn de Canarische Eilanden, in de Atlantische Oceaan.

Wij hebben dit uitgezocht zoals wij dat op deze site vaker doen, door te kijken welke andere haven op die reizen het etiket meebrengt. Ditmaal levert dat niets op.

De grootste kandidaat is La Palma, dat op alle achtentwintig staat, maar in het hele bestand draagt dat record het etiket bij honderdvierenzestig van zijn zeshonderdvijfentwintig reizen. Dat is zesentwintig procent en dus geen verklaring.

Wat overblijft is dit record zelf. Alle achtentwintig reizen waarop deze haven staat dragen het etiket, ongeacht de rederij, en er is geen andere haven die dat patroon volgt.

Dat is hetzelfde beeld dat wij bij Tahuata in Polynesie vonden: het etiket hangt aan het record en niet aan de route. Voor jou betekent het dat filteren op vaargebied hier niets waard is.

Een eiland dat zijn eigen stroom maakt

Dit is het kleinste en het westelijkste van de bewoonde Canarische Eilanden, met ongeveer elfduizend inwoners.

Het heeft in 2014 iets in gebruik genomen dat internationaal wordt bekeken. Boven op het eiland staat een windpark, en als er meer wind is dan er stroom nodig is, wordt het overschot gebruikt om water omhoog te pompen naar een oude vulkaankrater.

Als de wind wegvalt, laat men dat water weer naar beneden lopen door een turbine. Zo is windstroom, die grillig is, om te zetten in stroom die er altijd is.

Het eiland heeft daarmee periodes van dagen achtereen gedraaid zonder de dieselcentrale aan te zetten. Volledig gelukt is het niet, en over een heel jaar gerekend komt nog steeds een aanzienlijk deel uit diesel.

Dat is de eerlijke stand van zaken, en die is nog steeds bijzonder. Er zijn weinig bewoonde eilanden ter wereld die dit hebben geprobeerd op deze schaal.

De vulkaan die in 2011 onder water uitbrak

In oktober 2011 begon het eiland te trillen, en dat hield weken aan.

Vijf kilometer ten zuiden van het vissersdorp aan de zuidpunt brak toen op ongeveer negentig meter diepte een vulkaan uit. Het zeewater kleurde over een oppervlakte van kilometers groen en bruin, er dreven brokken drijvend gesteente rond en het water borrelde.

Het dorp is ontruimd en de vissers mochten maandenlang niet uitvaren. De uitbarsting is in maart 2012 gestopt zonder dat de kegel ooit boven water is uitgekomen; hij is blijven steken op ongeveer achtentachtig meter onder de oppervlakte.

Wat er van over is, is een berg op de zeebodem die de vissers een naam hebben gegeven. Het zeeleven is er inmiddels teruggekeerd en het gebied is een van de bekendste duikplekken van deze eilanden.

Dat dorp ligt ongeveer vijfentwintig kilometer van deze kade, over een bergweg. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

De bomen die plat liggen, en het aanbod

Op het hoogste deel van het eiland staat een groepje jeneverbessen die door de passaatwind volledig zijn omgebogen.

Zij staan niet scheef maar liggen bijna horizontaal, met de kruin op de grond en de stam gedraaid als een kurkentrekker. Dat is de vorm die een boom aanneemt als hij eeuwenlang uit dezelfde richting wordt geduwd.

Het is het beeld waarmee dit eiland zich afficheert en het staat op ongeveer dertig kilometer van de kade. De weg erheen gaat over de bergkam en die is smal en bochtig.

Van de achtentwintig reizen duren er eenentwintig precies zeven nachten, en twintig vertrekken uit Arrecife op Lanzarote. Dat is een vast rondje langs de eilanden van een enkele aanbieder, die hier op twintig van de achtentwintig staat.

Er wordt 7 maanden per jaar aangelegd, met januari en maart als drukste maanden. Bij een van de achtentwintig ontbreekt het bedrag; de zevenentwintig andere lopen van achttienhonderdnegentien euro tot drieenveertigduizend driehonderddertig euro.

Waar je op moet letten

• De Middellandse Zee in de vaargebieden klopt niet en hangt aan dit record zelf.
• Bij slechts een van de achtentwintig ontbreekt de prijs.
• Eenentwintig reizen duren zeven nachten en vertrekken uit Arrecife.
• De hoofdplaats ligt acht kilometer omhoog; de haven is klein.
• De duikplek bij de vulkaan ligt vijfentwintig kilometer over een bergweg.
• Het seizoen is de winter; van mei tot en met september komt er niets.