Cruises vanuit Nuuk Godthaab

De kleinste hoofdstad ter wereld

Er komen 163 reizen langs in Nuuk, de hoofdstad van Groenland, en 36 reizen beginnen of eindigen hier.

Er wonen bijna twintigduizend mensen, en dat is een derde van de hele bevolking van het eiland. Als hoofdstad van een land is het daarmee de kleinste ter wereld, en tegelijk verreweg de grootste plaats van Groenland.

De rederijen zijn Hurtigruten Expeditions, Silversea Cruises en Ponant. De schepen zijn MS Fridtjof Nansen, Silver Wind, Le Commandant Charcot en Le Lyrial; dat zijn expeditieschepen met een ijsklasse en enkele honderden passagiers.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Ilulissat, Qeqertarsuaq, Sisimiut, Greenland en Evighedsfjord. Dit zijn de zomerreizen langs de westkust van Groenland, meestal van of naar IJsland of Canada.

De stad ligt aan de monding van een fjordenstelsel van honderdzestig kilometer lang, het op een na grootste ter wereld, met bergen eromheen die tot bijna tweeduizend meter oplopen.

Wat de stad is

Nuuk betekent kaap in het Groenlands, en de Deense naam Godthåb betekent goede hoop. Beide namen worden gebruikt; de Groenlandse is sinds 1979 de officiële.

De stad is in 1728 gesticht door de Noorse zendeling Hans Egede, die naar Groenland kwam om de Noorse kolonisten te zoeken die hier in de middeleeuwen woonden. Die waren al ruim tweehonderd jaar verdwenen; wat hij aantrof waren Inuit, en hij bleef om hen te bekeren.

Zijn huis staat er nog, in de oude koloniale haven, en dat is het oudste gebouw van Groenland. Het standbeeld van Egede op de heuvel erboven is omstreden en is meermaals beklad; er is een openbaar debat gevoerd over de vraag of het weg moest.

De rest van de stad is jong en van beton. Er staan flats uit de jaren zestig en zeventig die zijn gebouwd toen de Deense regering de bevolking uit de kleine nederzettingen naar de stad haalde; dat beleid heeft veel ontwricht en is nooit vergeten.

Tegelijk is Nuuk een moderne stad met een universiteit, een parlement, een cultuurhuis in gebogen vormen en cafés waar espresso wordt gezet. Wie een dorp van iglo's verwacht, komt in een provinciestad terecht.

Het Nationaal Museum heeft de mummies van Qilakitsoq: acht lichamen uit ongeveer 1475, in 1972 gevonden onder een rots en door de kou bewaard, met hun kleding van zeehondenbont er nog omheen. Een van hen is een baby van zes maanden.

Groenland en Denemarken

Het eiland is met ruim twee miljoen vierkante kilometer het grootste ter wereld dat geen werelddeel is, en tachtig procent ervan ligt onder een ijskap die op sommige plaatsen drie kilometer dik is.

Er wonen zesenvijftigduizend mensen, vrijwel allemaal aan de westkust, in plaatsen die onderling niet over de weg verbonden zijn. Vervoer gaat per boot, vliegtuig, helikopter of hondenslee; er bestaat geen doorgaande weg tussen twee plaatsen.

Groenland is een land binnen het Deense koninkrijk. Sinds 1979 is er zelfbestuur en sinds 2009 is dat uitgebreid; buitenlands beleid en defensie liggen nog bij Kopenhagen, de rest niet. De taal is Groenlands, een Inuittaal met een grammatica waarin een heel zin in één woord past.

Het land is in 1985 uit de Europese Gemeenschap gestapt, na een referendum dat over de visserijrechten ging; het is daarmee het enige gebied dat de Unie ooit heeft verlaten voordat het Verenigd Koninkrijk dat deed.

De economie draait op visserij, vooral op garnalen en heilbot, en op overdrachten uit Denemarken. Mijnbouw en toerisme zijn de twee sporen waarmee dat wordt gespreid; de nieuwe internationale luchthaven van Nuuk, geopend in 2024, hoort daarbij.

Wat je aan wal doet

De stad is in twee uur te belopen, en dat is precies wat de meeste aanlopen toestaan.

De oude kolonie met het huis van Egede, de kerk uit 1849 en het museum liggen bij elkaar aan het water.

Het Katuaq-cultuurhuis heeft een gevel die het noorderlicht moet oproepen, en er is een café.

Achter de stad ligt het fjord, en dat is waar de excursies heen gaan: boottochten naar de gletsjer aan het einde, langs eilanden met de resten van Noorse boerderijen uit de tiende eeuw, en met kans op bultruggen en vinvissen.

Op de berg Sermitsiaq, de tafelvormige berg die het beeld van de stad bepaalt, wordt gewandeld en geklommen; die ligt op een eiland ertegenover.

Wat je hier eet is zeehond, rendier, muskusos en heilbot, en dat wordt op de open markt aan de kade verkocht zoals het is aangevoerd. Voor bezoekers is dat soms confronterend; het is de gewone voedselvoorziening van een land waar niets groeit.

Prijzen zijn hoog, want alles wordt ingevoerd. Betalen gaat met de Deense kroon en met kaart.

Wanneer de schepen komen

Er zijn 7 maanden met aanlopen, met augustus als drukste maand. Het seizoen loopt van juni tot september en daarbuiten komt hier niets.

In die maanden is het vijf tot twaalf graden, met uitschieters naar vijftien. Nuuk ligt net onder de poolcirkel, dus de zon gaat in de zomer wel onder, maar het wordt in juni nauwelijks donker.

Juni geeft het meeste drijfijs en de langste dagen. Augustus is het warmst en heeft de meeste kans op walvissen. September brengt de eerste herfstkleur op de toendra en de eerste kansen op noorderlicht.

Het weer draait hier snel, en mist is de grootste spelbreker: bij dichte mist wordt een fjordtocht geschrapt en soms de aanloop zelf.

Neem kleding voor vier seizoenen mee. Vijf graden met wind en regen is de normale toestand, en waterdichte schoenen zijn geen luxe.

Muggen zijn in juli en augustus in het binnenland talrijk; aan de kust valt het mee, maar een middel meenemen is verstandig.