Cruises vanuit San Francisco

Onder de brug door, en dat is krap

Er komen 222 reizen langs in San Francisco en er vertrekken er 104. Elk schip dat hier binnenkomt moet onder de Golden Gate Bridge door, en dat is de reden dat sommige schepen hier niet komen.

De doorvaarthoogte is ongeveer zevenenzestig meter bij gemiddeld hoogwater. Dat lijkt veel, maar de nieuwste cruiseschepen zijn hoger, en die moeten wachten op laagwater of ze passen simpelweg niet.

Het getij scheelt hier ruim anderhalve meter, dus de tijd van binnenvaren wordt op de klok van het water gepland. Wie meevaart kan het beste rond die tijd op het bovendek staan.

De brug is in 1937 geopend en heeft een overspanning van bijna dertienhonderd meter; ze was tot 1964 de langste hangbrug ter wereld. De kleur heet international orange en is gekozen omdat hij in de mist zichtbaar blijft.

Die mist is hier geen bijkomstigheid. In de zomer koelt de zeewind af boven het koude water van de Californische stroom, en dan hangt er dagenlang een grijze deken over de baai terwijl het twintig kilometer landinwaarts dertig graden is.

Een gevangenis op een rots

Midden in de baai ligt Alcatraz, en het is een van de weinige gevangenissen die als bezienswaardigheid werkt.

Het eiland is eerst fort geweest, daarna militaire gevangenis, en van 1934 tot 1963 federale strafinrichting voor gevangenen die elders onhandelbaar waren. Er zaten nooit meer dan driehonderd mensen tegelijk.

Het verhaal dat er nooit iemand is ontsnapt klopt niet helemaal. Er zijn zesendertig mannen bij veertien pogingen betrokken geweest; de meesten werden gepakt of doodgeschoten, maar van vijf is nooit iets teruggevonden.

Drie van hen ontsnapten in 1962 door met lepels een gat in de muur van hun cel te graven en met poppenkoppen van zeep en haar de bewaking te misleiden. Of ze de overkant hebben gehaald is nooit vastgesteld; het water is er twaalf graden en de stroming staat naar zee.

De gevangenis sloot omdat het onderhoud in de zoute lucht te duur werd, niet vanwege ontsnappingen. Kaartjes zijn weken vooruit uitverkocht; wij hebben de tarieven, reistijden en beschikbaarheid niet ter plaatse gecontroleerd.

Trams die aan een kabel hangen

De cable cars zijn geen decor maar het laatste werkende exemplaar van een vervoerssysteem dat verder overal is verdwenen.

Ze hebben geen motor. Onder de straat loopt een stalen kabel die door een machinekamer voortdurend rondgetrokken wordt, en de wagen pakt die kabel met een tang beet om mee te gaan en laat hem los om te stoppen.

Het is in 1873 bedacht nadat een ingenieur had gezien hoe paarden op de natte kasseien van een steile straat vielen. Op het hoogtepunt reden er ruim vijfhonderd wagens; er zijn er nu veertig over op drie lijnen.

Ze zijn tot nationaal monument verklaard, en het is het enige bewegende monument in de Verenigde Staten. Bij de eindhalte worden ze met de hand op een draaischijf gekeerd.

De straten waar ze doorheen gaan halen hellingen tot bijna twintig procent. Wie te voet gaat, doet er goed aan de trappen te nemen die op de steilste stukken in de stoep zijn gemaakt.

De stad die twee keer opnieuw begon

San Francisco is in 1848 in een half jaar van dorp tot stad gegroeid en in 1906 in drie dagen vrijwel verdwenen.

De groei kwam door goud. Toen bekend werd dat er in de rivieren van de Sierra goud lag, kwamen er binnen twee jaar tienduizenden mensen; de bevolking ging van ongeveer duizend naar vijfentwintigduizend. Schepen werden in de baai achtergelaten omdat de bemanning naar de mijnen liep, en een deel is later als fundering onder de stad gebruikt.

In april 1906 volgde een aardbeving van naar schatting kracht 7,9, en daarna drie dagen brand doordat de waterleidingen waren gebroken. Ongeveer tachtig procent van de stad ging verloren en meer dan de helft van de inwoners was dakloos.

De herbouw ging in een tempo dat nu ondenkbaar is: binnen drie jaar stonden er duizenden gebouwen. Wat er van vóór 1906 over is, staat vooral in de wijken die buiten het vuur vielen.

De San Andreas-breuk loopt nog steeds langs de stad. Er wordt op gebouwd met dat gegeven: nieuwe torens staan op dempers en rollagers.

Vertrekhaven voor lange reizen

112 van de reizen beginnen hier, en dat zijn zelden korte tochten.

122 van de 222 reizen duren vijftien dagen of langer. Dat zijn de oversteken naar Hawaï, de tochten door het Panamakanaal en de wereldreizen die hier aanleggen; Honolulu staat op 87 reizen.

Daarnaast is dit een vertrekpunt voor Alaska, al is Vancouver daarvoor gebruikelijker: Ketchikan staat op 55 reizen en Juneau op 54.

Januari en april tellen elk 35 reizen, november 30 en september 32. Februari en december tellen er 5.

Dat grillige patroon komt doordat er verschillende routes samenkomen die elk hun eigen seizoen hebben. De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Honolulu, Ketchikan, Ensenada en Prince Rupert. De rederijen zijn Princess Cruises, Carnival Cruise Line, Costa Cruises en Regent Seven Seas Cruises met schepen als Ruby Princess, Carnival Luminosa, Costa Deliziosa en Azamara Quest, en de goedkoopste reis begint bij €471 per persoon.

Waar je op moet letten

• Sta buiten bij het invaren; onder de brug door is het moment.
• Alcatraz is weken vooruit uitverkocht; boek ruim van tevoren.
• Neem een jas mee, ook in juli; de zomer is hier mistig en koel.
• De heuvels zijn steil; de cable car is geen luxe.
• Februari en december zijn hier het rustigst.