Cruises vanuit Casablanca

De film is hier niet opgenomen

Er komen 481 reizen langs in Casablanca en er vertrekken er 2. Laten we beginnen met wat deze stad níet is, want daar loopt de verwachting het vaakst spaak.

De film uit 1942 die deze naam wereldberoemd maakte, is volledig in een studio in Hollywood opgenomen. Niemand van de cast is ooit in Marokko geweest, en het café uit de film heeft nooit bestaan.

Er is inmiddels wel een café dat er zo uitziet, in 2004 geopend door een voormalige Amerikaanse diplomate die het interieur naar de film heeft laten bouwen. Dat is een prima restaurant en het is eerlijk over wat het is.

Wat je hier wél aantreft is de grootste stad van Marokko, met ruim drie miljoen inwoners, en de economische motor van het land. Het is geen oude keizerstad maar een havenstad die grotendeels in de twintigste eeuw is gebouwd.

Een moskee die deels boven zee staat

Aan de kust staat het gebouw waar vrijwel iedereen voor komt, en het is om meerdere redenen bijzonder.

De Hassan II-moskee is in 1993 voltooid en hoort tot de grootste ter wereld: er passen vijfentwintigduizend mensen in en op het plein ervoor nog tachtigduizend. De minaret is tweehonderdtien meter hoog.

Een deel van het gebouw staat op palen boven de Atlantische Oceaan. Dat is een uitdrukkelijke keuze geweest, naar een koranvers over de troon van God die op het water rust; door een glazen deel in de vloer kun je het water eronder zien.

Het is een van de weinige moskeeën in Marokko waar niet-moslims naar binnen mogen, en dat kan alleen met een rondleiding op vaste tijden. Dat maakt deze aanloop voor veel bezoekers de enige kans om zo'n gebouw van binnen te zien.

Er hoort een minder comfortabel deel bij het verhaal: de bouw kostte honderden miljoenen en is grotendeels betaald uit een landelijke inzameling waaraan burgers geacht werden bij te dragen. Dat is destijds niet zonder wrijving gegaan.

Een stad van beton en art deco

Wie door het centrum loopt, ziet iets wat in Noord-Afrika zeldzaam is: een aaneengesloten binnenstad uit de jaren twintig en dertig.

Frankrijk maakte van Casablanca vanaf 1912 zijn hoofdhaven en liet er een compleet nieuwe stad bouwen, met brede boulevards, een centraal plein en overheidsgebouwen. De stijl is een mengsel van art deco en Marokkaanse motieven, met balkons in beton, gebogen hoeken en tegelwerk.

Veel van die panden zijn slecht onderhouden en sommige staan op instorten, maar het geheel staat er nog. Er lopen rondleidingen langs.

De oude medina is klein en dateert grotendeels uit de negentiende eeuw. Interessanter is de Habous-wijk in het zuiden: een medina die de Fransen in de jaren dertig hebben laten bouwen, met rechte straten en overdekte galerijen, bedoeld als geordende versie van een oude stadskern.

Vanaf de kade is het ongeveer twee kilometer naar het centrum en drie naar de moskee; dat is te lopen of met een taxi.

Wat wel en niet binnen bereik ligt

Dit is de vraag die bij deze haven het meest misgaat.

Marrakech ligt op tweehonderdveertig kilometer en dat is met de trein ongeveer drie uur per kant. Met een aanlegdag van acht tot tien uur betekent dat zes uur reizen voor twee uur stad, en dat is het niet.

Rabat ligt wél binnen bereik: negentig kilometer, ongeveer een uur over de snelweg of met de trein. Daar staan de onvoltooide Hassan-toren uit de twaalfde eeuw, het mausoleum van Mohammed V en de Kasbah des Oudayas, een blauw-witte vestingwijk boven de riviermonding.

De medina van Rabat is bovendien overzichtelijker en rustiger dan die van de grotere steden, wat voor een eerste kennismaking prettig is.

Voor Marokko gelden eigen toelatingsregels en de dirham mag het land niet uit; wissel niet meer dan je nodig hebt. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Najaar en winter, niet de zomer

November telt 91 reizen, oktober 67 en december 62. Augustus telt er 3 en juni en juli elk 5.

Die zomerdip komt doordat de schepen die hier langskomen dan in Noord-Europa varen, en doordat het hier in juli en augustus warm en druk is. In het najaar en het voorjaar verhuizen schepen tussen Europa en verder gelegen bestemmingen, en dan ligt deze kust op de route.

Dat verklaart ook de reisduur: 198 van de 481 reizen duren vijftien dagen of langer en 192 tien tot veertien.

Het weer is hier het hele jaar mild door de oceaan: rond de achttien graden in de winter en zesentwintig in de zomer, met vaak ochtendmist die pas tegen het middaguur optrekt.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Barcelona, Lissabon, Cadiz en Tangier, Marokko, met Tanger op 169. De rederijen zijn MSC Cruises, P&O Cruises, Costa Cruises en Regent Seven Seas Cruises met schepen als MSC Magnifica, Azura, Celestyal Discovery en MSC Divina, en de goedkoopste reis begint bij €4.500 per persoon.

Waar je op moet letten

• Marrakech ligt te ver voor een aanlegdag; Rabat niet.
• De moskee is met rondleiding te bezoeken, op vaste tijden.
• Bedek schouders en knieën bij dat bezoek.
• De stad is twintigste-eeuws; verwacht geen oude medina.
• Oktober tot januari is hier het seizoen.