Cruises naar Tangier

Dertig jaar lang was deze stad van niemand

Er komen 674 reizen langs in Tanger en er vertrekt er geen enkele. De stad ligt aan de Straat van Gibraltar, op het punt waar de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan in elkaar overgaan, en op heldere dagen zie je Spanje liggen.

Die ligging heeft de stad een geschiedenis gegeven die nergens anders bestaat. Van 1923 tot 1956 was Tanger een internationale zone: geen enkel land had het voor het zeggen, een aantal mogendheden bestuurde het samen, en er was nauwelijks belasting of toezicht.

Dat trok mensen aan die elders niet welkom waren. Bankiers en smokkelaars, spionnen van beide kanten, en schrijvers. Paul Bowles woonde er meer dan veertig jaar; William Burroughs schreef er zijn bekendste boek; Tennessee Williams en de dichters van de Beat Generation kwamen langs.

Van die tijd is de sfeer grotendeels verdwenen en het verhaal gebleven. Wat je nu ziet is een gewone Marokkaanse havenstad die de laatste twintig jaar flink is opgeknapt.

De medina begint bij de kade

Dit is de praktische reden om deze haven boven Casablanca te verkiezen.

Het vrachtverkeer is verplaatst naar Tanger Med, veertig kilometer verderop, en de oude stadshaven is daarna omgebouwd tot passagiersterminal met een jachthaven. Daardoor kom je van boord op loopafstand van de oude stad.

In Casablanca sta je op anderhalf tot drie uur van waar je heen wilt. Hier loop je in tien minuten de medina in, en dat maakt een aanloop van acht uur ineens ruim.

De medina is een netwerk van smalle straten met de Grand Socco en de Petit Socco als pleinen, en daarboven op de heuvel ligt de kasbah, de oude vesting, met uitzicht over de zeestraat.

Je wordt er aangesproken door mensen die je de weg willen wijzen of naar een winkel brengen. Dat hoort erbij; een vriendelijk maar duidelijk nee volstaat, en wie een gids wil, regelt die vooraf via het schip.

Waar twee zeeën elkaar raken

Veertien kilometer ten westen van de stad ligt Kaap Spartel, op de hoek waar de Atlantische Oceaan overgaat in de Middellandse Zee.

Er staat een vuurtoren uit 1864 die door meerdere landen samen is betaald, omdat geen van hen de ander het beheer gunde. Dat is dezelfde logica die later de internationale zone opleverde.

Vlak daaronder liggen de Grotten van Hercules, een stelsel dat deels door de zee en deels door mensen is uitgehakt: eeuwenlang zijn hier molenstenen uit de wand gezaagd. De opening naar zee heeft door dat zagen een vorm gekregen die op de omtrek van Afrika lijkt, en dat is de foto die iedereen maakt.

Volgens de Griekse mythe zou Hercules hier hebben geslapen nadat hij het continent had opengebroken en zo de zeestraat had gemaakt. De twee Zuilen van Hercules zijn de rots van Gibraltar en de berg aan deze kant.

Reken op een half uur rijden per kant. Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

De klok kan hier een uur verschillen

Dit is een praktisch punt dat op meer reizigers dan je zou denken misgaat.

Marokko houdt het hele jaar dezelfde tijd aan en zet de klok niet twee keer per jaar om, met één uitzondering: tijdens de ramadan gaat de klok een uur terug. Daardoor loopt de lokale tijd in de meeste maanden gelijk met Nederland, maar in een deel van het jaar niet.

Het schip vaart bovendien op zijn eigen scheepstijd, en die hoeft niet met de wal overeen te komen. Kijk daarom op de dagelijkse mededeling aan boord wanneer je terug moet zijn, en reken niet op je telefoon.

De munt is de dirham en die mag het land officieel niet uit; in de havenbuurt en in winkels wordt de euro vaak aangenomen, maar het wisselgeld krijg je in dirham. Wisselen kan bij de terminal.

Marokko is geen Schengenland en er gelden eigen toelatingsregels; je rederij en de Marokkaanse autoriteiten zijn leidend.

Voorjaar en najaar, niet de zomer

Oktober telt 101 reizen, november 92 en maart en april elk 91. Juni telt er 19 en juli en augustus elk 21.

Die zomerdip is voor een zuidelijke haven ongewoon en heeft twee oorzaken. In juli en augustus loopt het hier op naar boven de dertig graden, en in diezelfde maanden varen veel schepen die hier langskomen in Noord-Europa.

Het najaar en het voorjaar zijn ook de maanden waarin schepen tussen Europa en het Caribisch gebied verhuizen, en Tanger ligt op die route. Dat verklaart waarom 249 van de 674 reizen vijftien dagen of langer duren en nog eens 316 tien tot veertien.

De reizen vertrekken vooral uit Barcelona, Lissabon, Marseille en Cadiz, met Barcelona op 163 en Lissabon op 94. De rederijen zijn Costa Cruises, Celebrity Cruises, MSC Cruises en Seabourn met schepen als Costa Pacifica, Celebrity Infinity, Celestyal Discovery en Costa Smeralda.

Waar je op moet letten

• De medina ligt op loopafstand, anders dan bij de meeste Marokkaanse aanlopen.
• Controleer de scheepstijd; de lokale klok kan een uur schelen.
• De dirham mag het land niet uit; wissel niet te veel.
• Maart, april, oktober en november zijn de drukste en de aangenaamste maanden.
• Aanspreken hoort erbij. Een duidelijk nee is genoeg.