Cruises vanuit Strasbourg

Straatsburg ligt niet aan de Rijn

Er komen 1.456 reizen langs in Straatsburg en er vertrekken er 50. Daarmee staat het na Amsterdam, Keulen, Rüdesheim en Bazel op de vijfde plaats van de Rijnhavens, en het is meteen een waar je iets moet weten voordat je van boord stapt.

De stad zelf ligt namelijk niet aan de Rijn maar aan de Ill, een zijrivier, en het historische centrum ligt op een eiland daarin. De rivierschepen meren aan bij Port du Rhin, ongeveer vier kilometer ten oosten van dat centrum, aan het water dat de grens met Duitsland vormt.

Je loopt hier dus niet zomaar de stad in. Er rijdt vervoer, en de tram komt in de buurt, maar reken erop dat de heen- en terugreis samen tijd kost die je bij Keulen of Rüdesheim niet kwijt bent.

Van de reizen die hier langskomen vertrekken er 646 uit Bazel en 480 uit Amsterdam. Straatsburg ligt op dat traject dicht bij het zuidelijke einde.

De schepen die langskomen en de schepen die vertrekken zijn niet dezelfde

Dit is het opvallendste dat de cijfers hier laten zien, en het gaat over taal.

Van de reizen die langskomen is 45 procent van AmaWaterways, gevolgd door Uniworld met 20 procent en Emerald met 15. Dat zijn Engelstalige rederijen die zich op de Amerikaanse, Britse en Australische markt richten.

Van de 50 afvaarten die hier beginnen zijn er 80 van CroisiEurope, een Frans bedrijf dat hier zijn thuishaven heeft. Aan boord daarvan is de voertaal Frans en is het publiek overwegend Frans.

Wie hier opstapt vaart dus met een ander soort schip en een ander gezelschap dan wie hier alleen langskomt. Het aanbod valt uiteen in Tot 5 dagen (40), 6 tot 9 dagen (9) en 10 tot 14 dagen (1): 63 van de afvaarten duren hooguit vijf dagen, wat een korte reis over de Rijn of de Elzas betekent, met een instap vanaf €519 per persoon.

De kerstmarkt bestaat sinds 1570

November telt 138 reizen en december 137, en dat is voor een Franse stad met vriezende winters een opmerkelijk hoog cijfer. De reden is de Christkindelsmärik.

Die markt wordt sinds 1570 gehouden en is daarmee een van de oudste van Europa. Hij is niet in de twintigste eeuw bedacht voor bezoekers maar gaat terug op de tijd dat de Elzas protestants werd en de traditie van Sinterklaas naar het Kerstkind verschoof.

De markt verspreidt zich over een stuk of tien pleinen in het centrum, en de stad noemt zichzelf in die weken de kersthoofdstad. Dat trekt zoveel bezoekers dat de riviercruises in november en december vrijwel volgeboekt zijn.

Wie daarvoor komt: het is dan koud, en de markten sluiten in de vroege avond. Wie in dezelfde periode Keulen en Rüdesheim aandoet, ziet drie markten van heel verschillende leeftijd, en deze is met afstand de oudste.

De drukste maand is overigens oktober met 237 reizen, gevolgd door september met 224. Dat is het gewone najaarshoogseizoen van de riviercruises, vóór de kerstvaart begint.

Een stad die vier keer van land wisselde

Straatsburg is Frans, maar dat is het pas sinds 1945 onafgebroken. Tussen 1870 en 1945 wisselde de Elzas vier keer van land: Duits na 1871, Frans na 1918, Duits na 1940 en weer Frans na 1945.

Dat zie je in de stad terug op een manier die zeldzaam is. Het middeleeuwse centrum, de Grande Île, is Frans van sfeer met vakwerkhuizen; direct daarnaast ligt de Neustadt, de wijk die het Duitse Rijk na 1871 liet bouwen met brede lanen en monumentale gebouwen.

Beide delen staan sinds 1988 respectievelijk 2017 op de Werelderfgoedlijst van Unesco, en ze grenzen aan elkaar. Je loopt in tien minuten van de ene bouwstijl in de andere.

Diezelfde geschiedenis is de reden dat de Raad van Europa, het Europees Parlement en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hier zitten: de stad is na de oorlog bewust gekozen als plek van verzoening tussen Frankrijk en Duitsland.

Wat een dag hier oplevert

De kathedraal is het gebouw waar iedereen naartoe gaat, en met reden. Hij was van 1647 tot 1874 het hoogste gebouw ter wereld, gebouwd in rode zandsteen die bij ander licht van kleur verandert.

Binnen staat een astronomisch uurwerk uit de negentiende eeuw dat elke middag een figurenspel afwerkt. Dat trekt een rij; wie het wil zien, moet ruim op tijd binnen zijn.

La Petite France is de oude leerlooierswijk aan het water, met vakwerkhuizen en sluizen. Het is het meest gefotografeerde deel van de stad en op drukke dagen ook het volst.

Een boottocht over de Ill duurt ongeveer zeventig minuten en gaat rond de Grande Île en langs de Europese instellingen. Dat is bij deze haven een reële optie, want je bent er toch al met een boot.

Wie de tijd heeft en de stad al kent: de Elzasser wijnroute begint even ten zuiden van de stad, met dorpen als Obernai op een half uur. Welke ligplaats je krijgt staat op je reisbescheiden. Wij hebben de afstanden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• De kade ligt vier kilometer van het centrum. Straatsburg ligt aan de Ill, niet aan de Rijn; reken op vervoer.
• Langskomen en vertrekken verschilt. De doorkomers zijn Engelstalig, de afvaarten hier zijn Frans van CroisiEurope.
• De kerstmarkt bestaat sinds 1570 en is de oudste die je op een Rijncruise tegenkomt.
• Twee bouwstijlen naast elkaar. Het Franse centrum en de Duitse Neustadt, allebei werelderfgoed.
• Het uurwerk vraagt geduld. Het figurenspel is één keer per dag en er staat een rij.