Cruises vanuit Basseterre

Driehonderdvijftig jaar suiker, en in 2005 hield het op

Er komen 1.609 reizen langs in Saint Kitts en er vertrekt er geen enkele. Het eiland is samen met buureiland Nevis het kleinste zelfstandige land van heel Amerika, met ongeveer vijftigduizend inwoners.

Wat er nu is, valt niet te begrijpen zonder wat er was. Vanaf de zeventiende eeuw was dit eiland één suikerrietplantage, bewerkt door tot slaaf gemaakte mensen uit West-Afrika, en die teelt is drieënhalve eeuw de hele economie geweest.

In 2005 heeft de regering de staatssuikeronderneming gesloten. De wereldmarktprijs was te laag geworden en het bedrijf leed jaar op jaar verlies; op één dag verdween daarmee de bedrijfstak waar het eiland op draaide.

Sindsdien leeft Saint Kitts van toerisme en van de verkoop van paspoorten aan buitenlandse investeerders. Dat je hier aan wal komt, is dus onderdeel van die omschakeling en niet iets wat er altijd was.

De spoorlijn die suiker vervoerde en nu bezoekers

Rond het eiland ligt een smalspoorlijn van vijfenzestig kilometer, tussen 1912 en 1926 aangelegd om het riet van de velden naar de fabriek in Basseterre te brengen.

Toen de suiker stopte, bleef het spoor liggen. Het wordt nu gebruikt voor een rondrit met dubbeldeksrijtuigen waarvan de bovenverdieping open is, en dat is de laatste werkende spoorlijn van de Caraïben.

De rit duurt ongeveer drie uur en gaat langs de noordkust, over stalen viaducten door ravijnen, met de vervallen fabrieken en molens van de plantages langs de baan. Die ruïnes zijn het eigenlijke onderwerp van de tocht.

Het is de bekendste excursie van het eiland en hij is vaak vol. Wij hebben de tarieven en dienstregelingen niet ter plaatse gecontroleerd; wat je schip aanbiedt staat op je reisbescheiden.

Een vesting die een eeuw heeft gekost

Op een berghelling aan de westkant staat Brimstone Hill, en dat is het bouwwerk waar het eiland om bekendstaat.

De Britten begonnen er in 1690 aan en werkten er ruim honderd jaar aan door. Het resultaat is een vesting van zwart vulkanisch gesteente op tweehonderdvijftig meter hoogte, met bastions, kazernes en een citadel, en met uitzicht over de zee tot aan Sint-Eustatius en Saba.

Het is gebouwd door tot slaaf gemaakte Afrikanen, die het gesteente hakten, sjouwden en stapelden. Dat staat er tegenwoordig ook bij vermeld, en het is de reden dat het bouwwerk sinds 1999 op de Werelderfgoedlijst staat: niet alleen als vestingwerk maar als getuigenis van hoe het tot stand kwam.

De vesting is in 1782 door de Fransen ingenomen na een beleg van een maand, en een jaar later weer teruggegeven. Reken op een rit van drie kwartier vanaf de haven en op een steile oprit.

Basseterre en de overkant

De cruisekade ligt aan Port Zante, aan de rand van de hoofdstad, en je loopt er in een paar minuten het centrum in.

Op het middelpunt ligt The Circus, een rotonde met een groen-witte klokkentoren die in 1883 is neergezet en die naar het voorbeeld van Piccadilly Circus in Londen is aangelegd. Een paar straten verder ligt Independence Square, een plein met palmen dat tot 1834 dienstdeed als markt waar mensen werden verhandeld.

Die twee liggen op driehonderd meter van elkaar en samen vertellen ze de geschiedenis van deze plaats korter dan enige tekst dat kan.

Aan de zuidkant loopt het eiland uit in een smalle landtong met stranden aan weerszijden, en aan het eind ligt een zeestraat van drie kilometer met Nevis erachter. Daar vaart een veerboot heen; Nevis is stiller en groener, en het is de geboorteplaats van Alexander Hamilton.

Nog iets wat opvalt: er lopen groene meerkatten rond, afstammelingen van dieren die in de zeventiende eeuw uit Afrika zijn meegebracht. Er zijn er inmiddels meer dan er mensen wonen.

Meer apen dan mensen

Op Saint Kitts lopen groene meerkatten rond, en er zijn er meer van dan er inwoners zijn.

Ze zijn er niet vanzelf gekomen. In de zeventiende eeuw hebben Fransen ze vanuit West-Afrika meegenomen, als huisdier of aan boord, en ze zijn ontsnapt en gebleven. Op een eiland zonder roofdieren gaat dat snel.

Je komt ze tegen in de bossen op de hellingen en soms in tuinen, waar ze voor overlast zorgen. Voeren wordt afgeraden.

De vulkaan in het midden van het eiland heet Mount Liamuiga en is 1.156 meter hoog, met een krater erin die je in een dag kunt belopen. De naam is de oorspronkelijke naam van het eiland en betekent vruchtbaar land.

Aan de zuidkant ligt de smalle landtong met de betere stranden, en aan de overkant van een kanaal van drie kilometer ligt Nevis, het tweede eiland van het land. Daar is Alexander Hamilton geboren, de man die het Amerikaanse financiele stelsel opzette en op het biljet van tien dollar staat.

Alleen in de winter, en de zomer is helemaal leeg

December telt 349 reizen, januari 342 en februari 282. In juni komen er 2 langs, in mei 4 en in juli 7.

Dat is een van de scherpste seizoenen van de Caraïben en het orkaanseizoen van juni tot november is de reden. Saint Kitts ligt midden in de baan waar die stormen langstrekken.

767 van de 1.609 reizen duren tien tot veertien dagen en 281 vijftien dagen of langer; samen is dat twee derde. Dat komt doordat het eiland midden in de Kleine Antillen ligt, te ver voor een week vanuit Florida; wat hier langskomt is de lange rondreis of een overtocht.

De reizen vertrekken uit Bridgetown (244), San Juan (241), Miami (189), Fort Lauderdale (167) en La Romana (107). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn St. Maarten, Bridgetown, San Juan en St John's, Antigua.

De rederijen die hier langskomen zijn MSC Cruises, Costa Cruises, Seabourn en P&O Cruises, met schepen als Seabourn Ovation, MSC Opera, Arvia en Costa Fascinosa.

Waar je op moet letten

• De trein rijdt over het oude suikerspoor en duurt ongeveer drie uur.
• Brimstone Hill is drie kwartier rijden en staat op de Werelderfgoedlijst.
• De kade ligt aan de hoofdstad; het centrum is te lopen.
• Nevis ligt op drie kilometer, met een veerboot ernaartoe.
• Alleen in de winter. 231 reizen in december, geen enkele in mei en juni.