Cruises vanuit Mainz

Bijna een derde van het jaar valt in december

Er komen 356 reizen langs in Mainz en er vertrekken er 9. December telt er 111, terwijl geen andere maand boven de 60 uitkomt.

Bijna dertig procent van het hele jaar valt daarmee in december, en dat is voor een Europese rivierhaven veel. De oorzaak zijn de kerstmarktreizen op de Rijn, korte tochten van drie of vier nachten die tussen Keulen en Frankfurt heen en weer varen.

Je ziet het terug in de reisduur: 136 van de 356 reizen duren hoogstens vijf dagen, wat op een rivier waar de weekreis de regel is, ongewoon veel is.

Mainz heeft zelf een kerstmarkt op het plein voor de dom, met de rode zandstenen gevel als achtergrond, en die geldt als een van de sfeervolste van het Rijnland.

Wie de stad zonder die drukte wil zien, kiest september of oktober. Dan is het rustig en is het weer nog goed.

Hier is het drukken uitgevonden

Rond 1450 zette een goudsmid in deze stad iets in elkaar dat de wereld heeft veranderd, en het was niet het drukken zelf.

Drukken met houtblokken bestond al in Azië. Wat Johannes Gutenberg bedacht was een gietvorm waarmee je losse letters van metaal in grote hoeveelheden identiek kon maken, in combinatie met een pers en een inkt op olie in plaats van op water.

Die losse letters kon je opnieuw rangschikken. Daarmee werd een boek niet langer een handschrift van maanden werk maar een oplage, en binnen vijftig jaar stonden er in heel Europa drukkerijen.

Zijn bekendste werk is de bijbel die hij rond 1455 drukte, in een oplage van ongeveer honderdtachtig stuks. Daarvan zijn er negenveertig bewaard gebleven, en het museum in deze stad heeft er twee.

Gutenberg zelf is er niet rijk van geworden. Hij verloor zijn werkplaats in een rechtszaak aan zijn geldschieter, die de bijbel voltooide en verkocht.

Negen blauwe ramen van een negentigjarige

In een kerk op een heuvel boven de stad zit glas dat er in Duitsland verder nergens is.

Marc Chagall maakte tussen 1978 en 1985 negen ramen voor de Sint-Stephanuskerk, in het diepe blauw waar hij bekend om is. Hij was op dat moment eenennegentig toen hij begon.

Hij deed dat op verzoek van de plaatselijke pastoor, en het was uitdrukkelijk bedoeld als gebaar tussen joden en Duitsers. Chagall was joods, uit Wit-Rusland, en had het eerder afgehouden.

Het zijn de enige kerkramen die hij in Duitsland heeft gemaakt. Hij is er zelf nooit geweest; het werk is in Frankrijk gemaakt en hierheen gebracht.

Het licht binnen is er blauw van, ook op een grijze dag. De kerk is gratis toegankelijk en het is een klim van tien minuten vanaf het centrum. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Romeinse oorlogsschepen in een museum

Mainz was in de Romeinse tijd Mogontiacum, en het was de belangrijkste militaire basis aan deze grens van het rijk.

Hier lag de vloot die de Rijn bewaakte. In 1981 en 1982 stuitten bouwvakkers bij graafwerk voor een hotel op scheepshout in de oude rivierbedding; het bleken de resten van vijf Romeinse oorlogsschepen uit de vierde eeuw.

Ze zijn geborgen, geconserveerd en in een eigen museum ondergebracht, met twee nagebouwde schepen op ware grootte ernaast. Het waren smalle roeischepen van ruim twintig meter, gebouwd op snelheid.

Verder ligt er een Romeins theater bij het station, het grootste ten noorden van de Alpen, dat plaats bood aan ongeveer tienduizend mensen en dat pas in de jaren negentig is opgegraven.

De dom uit 975 hoort samen met die van Speyer en Worms bij de drie keizerlijke domkerken van het Rijnland; er zijn zeven koningen gekroond.

De hoofdstad van het grootste wijngebied

Rondom Mainz ligt Rheinhessen, en dat is met afstand het grootste wijngebied van Duitsland.

Er staat ongeveer een kwart van alle Duitse wijnstokken, op glooiende löss- en kalkgrond. Lang stond de streek bekend om zoete massawijn; de laatste decennia is dat omgeslagen naar droge riesling en silvaner van jonge wijnmakers.

De stad is daar het middelpunt van, met het hoofdkantoor van het Duitse wijninstituut en een wijnmarkt eind augustus in het stadspark.

Verder is Mainz een van de drie bolwerken van het Duitse carnaval. De optocht op rosenmontag trekt honderdduizenden mensen, en de spotredes op de televisie zijn er een instituut.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Keulen, Koblenz, Frankfurt en Strasbourg, met Koblenz op 276. De rederijen zijn A-ROSA, Emerald Cruises, Viva Cruises en AmaWaterways met schepen als A-ROSA SILVA, MS Viva One, A-ROSA CLEA en Rhein Symphonie, en de goedkoopste reis begint bij €525 per persoon.

Waar je op moet letten

• December is verreweg de drukste maand; de rest van het jaar is rustig.
• De aanlegplaats ligt aan de stad; alles is te lopen.
• De Chagall-ramen zijn gratis, tien minuten klimmen.
• Het museum heeft twee Gutenbergbijbels.
• September en oktober zijn het rustigst en aangenaam.