Cruises vanuit Mahon

Een natuurlijke haven van vijf kilometer

Er komen 385 reizen langs in Mahón en er vertrekt er 1. Het invaren duurt hier langer dan je verwacht, want de haven is een verdronken rivierdal van vijf kilometer lang.

Het is een van de langste natuurlijke havens ter wereld en op sommige plekken bijna een kilometer breed, met een smalle ingang en hoge oevers. Een vloot kan er binnen liggen zonder van zee gezien te worden.

Dat is precies waarom deze plaats geschiedenis heeft. In de achttiende eeuw was zo'n haven in het westelijke deel van de Middellandse Zee goud waard, en Menorca is er meerdere keren om veroverd.

De Britten hadden het eiland van 1708 tot 1802 in handen, met een paar onderbrekingen, en verplaatsten de hoofdstad van Ciutadella naar hier omdat de haven aan deze kant lag.

In die haven ligt een eilandje met een achttiende-eeuws Brits marinehospitaal erop, dat door vrijwilligers is gerestaureerd en te bezoeken is.

Wat de Britten hebben achtergelaten

Zeventig jaar Brits bestuur is aan deze stad nog goed te zien, en dat is voor Spanje uniek.

De huizen in het centrum hebben schuiframen met roeden, wat elders in Spanje niet voorkomt; ze heten hier boinders, naar het Engelse woord voor erker. De straten zijn breder en rechter dan in een Spaanse oude stad, en er staan Georgian gevels tussen.

De Britten brachten ook jenever mee, en die wordt hier nog steeds gestookt volgens een recept uit die tijd, met wijnalcohol in plaats van graan en met jeneverbessen uit de streek. Hij wordt in de zomer met citroenlimonade gedronken.

In het plaatselijke dialect zitten woorden die uit het Engels komen: van meubelstukken tot gereedschap. Op het eiland wordt naast Spaans het Catalaans in een eigen variant gesproken.

Aan Mahón wordt bovendien de mayonaise toegeschreven. Het verhaal is dat een Franse hertog de saus in 1756 bij de verovering van de stad leerde kennen en meenam naar Parijs; hard bewijs is er niet, en er zijn andere verklaringen voor de naam.

Vijftienhonderd bouwwerken uit de bronstijd

Op een eiland van zevenhonderd vierkante kilometer staan ongeveer vijftienhonderd resten uit de prehistorie, en dat is de hoogste dichtheid ter wereld.

Ze staan sinds 2023 als geheel op de Werelderfgoedlijst. Het gaat om drie soorten bouwwerken die tussen ruwweg 1600 en 100 voor Christus zijn opgericht: ronde torens, scheepvormige grafmonumenten en taula's.

Die laatste zijn het opmerkelijkst en komen nergens anders voor. Een taula is een rechtopstaande steen van soms vier meter hoog met een tweede steen er horizontaal bovenop, als een reusachtige letter T, midden in een ommuurd rond terrein.

Waarvoor ze dienden is niet bekend. Er zijn resten van offers en van vuur gevonden, en de openingen wijzen vrijwel allemaal naar het zuiden, wat op iets van sterrenkunde of eredienst wijst.

Verschillende terreinen liggen op een half uur rijden en zijn vrij toegankelijk of tegen een klein bedrag. Wij hebben de openingstijden, tarieven en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Waarom dit eiland er anders uitziet

Wie Mallorca of Ibiza kent, valt op dat het hier leeg is.

Dat is een keuze geweest. Toen op de buureilanden vanaf de jaren zestig aan de kust werd gebouwd, hield Menorca dat tegen; er kwam een strenge ruimtelijke ordening, met een verbod op hoogbouw en op bebouwing buiten aangewezen kernen.

In 1993 is het hele eiland tot biosfeerreservaat verklaard. Ruim veertig procent is beschermd gebied, en de noordkust is grotendeels onbebouwd gebleven.

Rond het eiland loopt een pad van honderdvijfentachtig kilometer, de Camí de Cavalls, dat oorspronkelijk werd gebruikt door ruiters die de kust bewaakten. Het is in 2010 in zijn geheel weer opengesteld en je kunt er stukken van lopen.

De stranden aan de zuidkant zijn kalksteenbaaien met wit zand; die aan de noordkant zijn ruwer en donkerder, want daar is het gesteente ouder en waait de tramuntana.

September is de topmaand

September telt 86 reizen, augustus 60 en oktober 58. In januari en februari komt hier elk 1 reis langs.

Dat september boven augustus uitkomt is hier extra logisch: in augustus is het eiland vol met Spaanse en Italiaanse vakantiegangers en loopt het op naar dertig graden, terwijl het in september rustiger is en het water op zijn warmst.

270 van de 385 reizen duren tien tot veertien dagen en 78 vijftien dagen of langer; dit ligt op de langere rondes door het westelijke deel van de Middellandse Zee en niet op een weekje.

Ze vertrekken uit Civitavecchia (61), Lissabon (48) en Barcelona (46). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Lissabon, Alicante, Marseille en Genua, met Olbia op 203.

De rederijen zijn MSC Cruises, Explora Journeys, Seabourn en Windstar Cruises met schepen als MSC Sinfonia, Seabourn Ovation, Explora II en Explora 1, en de goedkoopste reis begint bij €2.600 per persoon.

Waar je op moet letten

• Blijf aan dek bij het invaren; de haven is vijf kilometer lang.
• De stad ligt boven op de rots; er is een trap en een weg.
• Ciutadella ligt vijfenveertig kilometer aan de andere kant.
• De prehistorische terreinen liggen verspreid en zijn goedkoop.
• September is beter dan augustus: even warm, veel rustiger.