Cruises naar Gibraltar

Zes vierkante kilometer met een berg erop

Er komen 704 reizen langs in Gibraltar en er vertrekt er geen enkele. Het gebied is zes en een halve vierkante kilometer groot, ongeveer de omvang van de Amsterdamse binnenstad, en het bestaat voor een groot deel uit één rots.

Die rots is vierhonderdzesentwintig meter hoog en steekt vrijwel recht uit zee omhoog aan de oostkant. Aan de westkant, in de luwte, ligt alles wat er verder is: de stad, de haven en de dertigduizend inwoners.

Gibraltar is Brits sinds 1713 en is dat gebleven, ook toen Spanje de grens tussen 1969 en 1985 volledig sloot. Bij twee volksstemmingen, in 1967 en 2002, koos vrijwel de hele bevolking ervoor om Brits te blijven.

Dat merk je op straat: rode brievenbussen, Engelse pubs en politie in Britse uniformen, met palmen ertussen en Spanje op tweehonderd meter. Betalen doe je met het Gibraltarese pond, dat aan het Britse gelijk is; euro's worden aangenomen tegen een matige koers.

De landingsbaan ligt dwars over de weg

Wie over land binnenkomt, kruist iets dat nergens anders in Europa bestaat.

De enige weg vanuit Spanje loopt dwars over de start- en landingsbaan van het vliegveld. Als er een toestel komt, gaan er slagbomen dicht en staat het verkeer stil; daarna gaat het weer open en rijdt iedereen over de baan.

Dat is geen curiositeit voor toeristen maar de dagelijkse gang van zaken, en er is inmiddels een tunnel onder de baan door aangelegd om het verkeer te ontlasten. De oversteek zelf bestaat nog.

Voor jou is dat vooral van belang als je de grens over wilt naar Spanje. Dat kan te voet en het is een kwestie van paspoort laten zien, maar de wachttijd bij terugkomst kan oplopen tot meer dan een uur; houd daar rekening mee tegenover je vertrektijd.

De cruisekade ligt aan de noordwestkant, op een kwartier lopen van de hoofdstraat.

De apen zijn er echt, en ze pakken je tas

Boven op de rots leven ongeveer driehonderd berberapen, de enige in het wild levende apen van Europa.

Hoe ze er zijn gekomen is niet zeker; ze komen oorspronkelijk uit Noord-Afrika en zijn waarschijnlijk door de Moren of later door de Britten meegebracht. Er bestaat een overlevering dat Gibraltar Brits blijft zolang de apen er zijn, en Winston Churchill heeft er in 1942 nog nieuwe laten aanvoeren toen het aantal terugliep.

Ze zijn niet schuw. Ze klimmen op auto's, pakken tassen open en halen eruit wat eetbaar lijkt, en ze weten precies wat een plastic zak betekent. Voeren is verboden en er staat een boete op, want het maakt ze agressiever.

Naar boven gaat een kabelbaan die er zes minuten over doet, en er loopt een pad voor wie wil klimmen; dat is anderhalf uur stevig omhoog.

Boven is er meer dan het uitzicht. Er is een grot met druipsteen waar concerten worden gegeven, en er zijn tunnels die de Britten in de achttiende eeuw met de hand in de rots hebben gehakt om kanonnen op te stellen; in de Tweede Wereldoorlog is dat stelsel uitgebreid tot tientallen kilometers.

Twee zeeën, twee continenten

Vanaf de top kijk je bij helder weer op Afrika, dat op vijftien kilometer aan de overkant ligt.

Dit is de plek waar de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan elkaar raken, en dat is aan het water te zien: er stroomt aan de oppervlakte voortdurend oceaanwater naar binnen, terwijl er onderlangs zouter water naar buiten gaat. Die stroming is zo sterk dat zeilschepen er vroeger op moesten wachten.

De zeestraat is bovendien een trekroute. In het voorjaar en het najaar steken er honderdduizenden roofvogels en ooievaars over, omdat ze boven zee niet kunnen zweven en hier de kortste oversteek vinden. Wie in maart, april of september boven op de rots staat, kan er duizenden op een dag zien.

In het water zitten dolfijnen, het hele jaar, en er varen boten voor uit de haven. Dat is een tocht van ongeveer anderhalf uur.

Wij hebben de tarieven, openingstijden en reistijden niet ter plaatse gecontroleerd.

Oktober en november zijn het drukst

Oktober telt 132 reizen, november 119 en september 63. Februari telt er 28.

Dat najaarszwaartepunt komt doordat Gibraltar op de doorgang ligt. 424 van de 704 reizen duren veertien dagen of langer, en 201 acht tot dertien; de week komt er maar 97 keer voor.

Wat hier langskomt is dus meestal onderweg: van de Middellandse Zee naar de Canarische Eilanden, naar de Caraïben of terug. In oktober en november verplaatst de vloot zich, en dan komt vrijwel iedereen hier langs.

Het weer is er mild het hele jaar, rond de zestien graden in januari en zesentwintig in augustus. Wat wel speelt is de wind: bij oostenwind hangt er een wolk over de rots die de levanter heet, en dan is het uitzicht van boven weg terwijl het beneden zonnig is.

De reizen komen uit Barcelona (162), Civitavecchia (76) en Lissabon (75). De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Barcelona, Mallorca, Lissabon en Cadiz.

Waar je op moet letten

• Alles ligt op loopafstand, maar naar boven gaat een kabelbaan.
• Laat geen tas open bij de apen. Voeren is verboden en beboet.
• Bij oostenwind hangt de top in de wolk; kijk omhoog voor je een kaartje koopt.
• De grens met Spanje kan een uur wachten kosten bij terugkomst.
• Dit is geen weekhaven. Ruim acht op de tien reizen duren acht dagen of langer.