Haven · Egypte
Er komen 331 reizen langs in Esna en er vertrekt er geen enkele. Wat opvalt is dat het er precies evenveel zijn als bij Luxor, Aswan en Edfoe: elke Nijlcruise doet Esna aan.
De reden daarvoor is niet in de eerste plaats de tempel. Bij Esna ligt een stuw met een schutsluis, en elk schip dat tussen Luxor en Aswan vaart moet daar doorheen.
De eerste stuw is in 1906 gebouwd om het water voor de landbouw op te stuwen; de sluis die nu wordt gebruikt is van de jaren negentig. Het niveauverschil is een paar meter.
Bij drukte kan het wachten zijn. Schepen liggen dan een tijd voor de sluis, soms twee of drie naast elkaar, en verkopers komen in roeiboten langszij om spullen omhoog te gooien naar de dekken.
Die wachttijd is op de meeste reizen ingepland als het bezoek aan de tempel. Zo is een oponthoud een programmaonderdeel geworden.
De tempel van Esna ligt in een kuil midden in het stadje, met de huizen eromheen op het hogere niveau.
Dat komt doordat de Nijl bij elke overstroming slib achterliet en het maaiveld daardoor eeuw na eeuw is gestegen. De stad groeide mee omhoog, de tempel niet, en die is uiteindelijk zo'n negen meter onder het straatniveau komen te liggen.
Van het gebouw is alleen de zuilenhal over. De rest is in de negentiende eeuw afgebroken of ligt nog onder de bebouwing; opgraven zou betekenen dat er huizen moeten wijken.
Die hal heeft vierentwintig zuilen met kapitelen die onderling verschillen: palmbladeren, papyrus, druiventrossen. Hij is grotendeels in de Romeinse tijd gebouwd, in de eerste eeuwen van onze jaartelling, toen keizers zich in Egypte als farao lieten afbeelden.
De tempel is gewijd aan Chnoem, de god met de ramskop, die volgens de Egyptische overlevering de mensen op een pottenbakkersschijf vormde.
Wie de hal binnenkomt, ziet iets anders dan de bezoekers van tien jaar geleden.
Het plafond zat onder een dikke laag roet en vuil, van vuur en van bewoning in de tijd dat de hal als woonruimte en stal in gebruik was. Daardoor was er vrijwel niets van te zien.
Sinds 2018 is er in een Egyptisch-Duits project laag voor laag schoongemaakt, en daaronder kwamen de oorspronkelijke kleuren tevoorschijn: blauw, geel, groen en rood, nog vrijwel zoals ze zijn aangebracht.
Het plafond blijkt een sterrenhemel te zijn, met de dierenriem, de planeten en figuren die de decaden voorstellen, de tiendaagse perioden waarin de Egyptenaren het jaar verdeelden. Er staan ook gieren en slangen met vier vleugels op.
Op de zuilen zitten teksten die tot de merkwaardigste van het oude Egypte behoren. Twee hymnen zijn vrijwel volledig geschreven met steeds hetzelfde teken: de ene met krokodillen, de andere met rammen, in verschillende standen en met verschillende betekenissen. Het is een raadselschrift van de priesters.
Esna ligt ongeveer vijfenvijftig kilometer ten zuiden van Luxor en telt zo'n zeventigduizend inwoners.
Van de kade naar de tempel is het een korte wandeling door een soek die grotendeels op de bezoekers is ingericht. Reken op aanspreken en op afdingen; dat is hier de gewoonte en niet onvriendelijk bedoeld.
Naast de tempel staat een caravanserai uit de Ottomaanse tijd, en er is een oude minaret uit de elfde eeuw. Verder is het een gewone Egyptische provinciestad.
De omgeving is landbouw: suikerriet, katoen en groente op de smalle strook die de Nijl bevloeit. Daarachter begint direct de woestijn, wat vanaf het dek goed te zien is.
Alle 331 reizen die hier langskomen vertrekken uit Caïro, en 176 duren zes tot negen dagen tegen 171 die tien tot veertien dagen duren. De rederijen zijn AmaWaterways met schepen als AmaNubia, AmaDahlia, AmaLilia en AmaCleo.
Oktober telt 59 reizen, december 49 en november 47. In juli komt hier niets langs, in augustus 1 en in juni 5.
Dat gat in de zomer is puur het weer. In Boven-Egypte loopt de temperatuur in juni, juli en augustus overdag op tot ver boven de veertig graden, en een tempelbezoek zonder schaduw is dan zwaar.
Van oktober tot april is het overdag vijfentwintig tot dertig graden en 's nachts fris. Dat is het seizoen waarin vrijwel alles vaart.
Van de ruim zeshonderd havens met minstens honderd aanlopen zijn er maar tweeëndertig waar het laagste bedrag daarboven ligt, en dat zijn vrijwel allemaal expeditiereizen naar Antarctica of de Galapagos. Dat komt doordat het pakketten zijn met vluchten, hotels in Caïro en excursies inbegrepen, en niet alleen de vaart.
De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Luxor, Egypte, Cairo, Egypte, Edfu, Egypte en Aswan, Egypte. Kom Ombo staat op 176 reizen en Qena op 171; die twee vormen het verschil tussen de programma's van de twee rederijen die hier varen.
Deze ene rederij uit ons aanbod doet Esna aan, goed voor 331 reizen.
| Rederij | Reizen langs Esna | Vanaf p.p. |
|---|---|---|
| AmaWaterways | 331 | €5378 |
Andere rederijen kunnen hier ook varen. Wat hierboven staat is wat wij kunnen boeken.
Deze havens staan het vaakst op dezelfde reizen als Esna. Geen willekeurig lijstje: het getal is het aantal afvaarten waarop ze samen voorkomen.
304 afvaarten · pagina 6 van 13
