Cruises naar Santa Cruz Island, Galapagos Islands

Het bewoonde midden van de Galapagos

Er komen 312 reizen langs bij Santa Cruz, het eiland waar meer dan de helft van de bewoners van de Galapagos woont.

Puerto Ayora aan de zuidkust is met vijftienduizend inwoners de grootste plaats van de eilandengroep, en het is de enige plek hier waar je een straat met winkels, restaurants en een bank aantreft. Voor een archipel die bekendstaat om zijn ongereptheid is dat een verrassing.

De rederij is Hurtigruten Expeditions, met het schip MS Santa Cruz II. Dat is één aanbieder met één schip, en dat is voor de Galapagos gewoon: elk schip vaart met een eigen vergunning en een vastgelegde route.

Wat er verder op dezelfde reizen staat is Baltra, Galapagos Islands, Quito, Cusco/Lima en Floreana. Baltra is het vliegveldeiland waar de meeste passagiers aan boord gaan; Quito en Lima horen bij het landgedeelte dat er in de meeste gevallen aan vastzit.

Het schip ligt voor de baai voor anker en je gaat met een sloep aan wal. Er is geen kade voor grote schepen, en er komen er ook geen: schepen met meer dan honderd passagiers krijgen hier geen vergunning.

Wat je op het eiland doet

Santa Cruz is het enige eiland waar je zonder gids rond mag lopen, en dat maakt een aanloop hier anders dan de rest van de reis.

Het Charles Darwin-onderzoekstation ligt op twintig minuten lopen van de kade. Daar draait het fokprogramma voor reuzenschildpadden dat sinds de jaren zestig loopt en dat verschillende ondersoorten van de rand van uitsterven heeft gehaald. Het opgezette lichaam van Lonesome George staat er: de laatste schildpad van het eiland Pinta, gestorven in 2012.

De vismarkt aan de kade is het vermakelijkste kwartier van de dag. Terwijl de vissers filleren staan er pelikanen, zeeleeuwen en fregatvogels op een halve meter afstand te wachten, en niemand jaagt ze weg.

Tortuga Bay is een strand van wit zand op drie kwartier lopen over een verhard pad. Daar liggen zeeleguanen op de rotsen en zwemmen jonge haaien in het ondiepe.

Landinwaarts gaat de weg omhoog naar het hoogland, waar het groen en vochtig is. Daar lopen de reuzenschildpadden in het wild op de weilanden van boerderijen die bezoekers ontvangen, en liggen lavatunnels van honderden meters lang die je kunt inlopen.

De Los Gemelos zijn twee grote instortingskraters langs de weg naar het noorden, omringd door scalesiabos: een boom die uit de familie van de zonnebloem is voortgekomen en die alleen hier voorkomt.

Hoe het bezoek is geregeld

De Galapagos zijn nationaal park sinds 1959 en het zeegebied eromheen is beschermd reservaat. Dat bepaalt vrijwel alles aan hoe je hier reist.

Buiten de bewoonde plaatsen mag je alleen met een gids van de parkdienst aan land. De bezoekplekken hebben elk een maximum aantal mensen per dag en een vast pad waar je niet vanaf mag; de routes van de schepen zijn per week vastgelegd zodat twee groepen elkaar niet tegenkomen.

Dat betekent voor jou dat je niet zelf kiest waar het schip aanlegt. Wie een specifiek eiland wil zien, moet de vastgelegde route vooraf naast de eilanden leggen.

Bij aankomst betaal je een parkbijdrage en een migratiekaart, contant, en die bedragen zijn in 2024 verhoogd. Reken erop dat dit niet in de reissom zit.

De regels aan land zijn kort en er wordt op toegezien: twee meter afstand tot dieren, niets aanraken, niets meenemen, niet van het pad af, geen voedsel mee, en geen flitser.

Bij aankomst op de luchthaven worden tassen gecontroleerd op zaden, fruit en dierlijke producten. Dat is geen formaliteit: ingevoerde soorten zijn hier de grootste bedreiging, groter dan het bezoek zelf.

De dieren, en waarom ze niet weglopen

Wat mensen zich van deze eilanden herinneren is niet welke dieren ze zagen maar hoe dichtbij.

De reden is dat er tot de komst van de mens geen roofdieren op het land waren. De vogels en reptielen hier hebben nooit geleerd om voor iets groots op de vlucht te slaan, en dat gedrag zit er nog steeds in.

Darwin bezocht de eilanden in 1835 met de Beagle en verbleef er vijf weken. Wat hem opviel waren de verschillen tussen de eilanden onderling: de vinken hadden per eiland een andere snavel, aangepast aan wat er te eten viel. Die waarneming werd een van de bouwstenen van zijn theorie, al kwam de uitwerking pas jaren later.

Rond Santa Cruz zie je zeeleeuwen op de steigers, zeeleguanen die op zeewier grazen en de enige hagedis ter wereld die de zee in gaat om te eten, en blauwvoetgenten die boven het water hangen en er als een pijl in duiken.

In het water zitten zeeschildpadden, roggen en witpuntrifhaaien, allemaal binnen bereik van een snorkel.

Wat je hier niet moet verwachten is een dierentuin: de dieren zijn er waar ze zijn, en een gids die zegt dat een plek vandaag niets oplevert, heeft gelijk.

Wanneer je gaat

Er zijn 12 maanden met aanlopen, met december als drukste maand. Hier vaart het hele jaar door iets, want de eilanden liggen op de evenaar.

Van december tot mei is het warme seizoen: zesentwintig tot dertig graden, met korte buien en een zee van vijfentwintig graden. Het water is dan helder en rustig, en dat is de aangenaamste periode om te snorkelen. Het is ook het seizoen waarin de zeeschildpadden eieren komen leggen.

Van juni tot november brengt de koude Humboldtstroom kouder water langs de eilanden. Het is dan twintig tot zesentwintig graden, vaak bewolkt met motregen in het hoogland, en het zeewater is achttien tot tweeëntwintig graden. Een wetsuit is dan geen luxe.

Dat koude seizoen is het rijkste. De koude stroom brengt voedsel mee, en dat betekent meer vogels die broeden, meer walvissen en dolfijnen, en de meeste activiteit onder water.

De zon op de evenaar is fel en de UV-index is hier extreem, ook bij bewolking. Zonnebrand op minerale basis is de norm, want de gewone middelen tasten het koraal aan.

Betalen gaat met de Amerikaanse dollar, want Ecuador gebruikt die als munt. Pinnen kan in Puerto Ayora; op de andere eilanden vrijwel niet, en op het schip evenmin.