Cruises vanuit Olbia/Sardinie

Een kust die in 1962 uit het niets is bedacht

Er komen 374 reizen langs in Olbia en er vertrekken er 15. Ten noorden van de stad ligt de Costa Smeralda, en die bestaat nog geen vijfenzestig jaar.

Tot begin jaren zestig was dat een lege kust met graniet, struikgewas en schapen. De grond was vrijwel niets waard: er was geen water, geen weg en er stond malaria in het geheugen.

Een gezelschap investeerders onder leiding van de Aga Khan kocht in 1962 een strook van vijfenvijftig kilometer op van herders die blij waren met het geld. Wat ze eraan hadden, was het water: baaien met graniet erin en een kleur die naar smaragd trekt.

Wat ze daarna deden verklaart hoe het er nu uitziet. Er kwam een bouwcommissie met strenge regels: geen hoogbouw, geen rechte lijnen, geen felle kleuren, geen reclameborden, en gebouwen moesten eruitzien alsof ze er altijd hadden gestaan.

Daardoor is hier geen betonnen wand van hotels ontstaan zoals op andere Middellandse Zeekusten. Het is wel een van de duurste plekken van Europa geworden; in Porto Cervo liggen jachten die meer kosten dan het dorp eromheen.

Zevenduizend torens die niemand kan verklaren

Verspreid over Sardinië staan ruim zevenduizend ronde stenen torens, en ze komen nergens anders ter wereld voor.

Nuraghi zijn tussen ongeveer 1800 en 1100 voor Christus gebouwd, van zware blokken die zonder specie op elkaar zijn gestapeld en naar boven toe naar binnen lopen, zodat er een koepel ontstaat. Sommige zijn twintig meter hoog geweest.

Waarvoor precies is niet duidelijk. Er zijn theorieën over verdedigingstorens, over graanopslag, over woningen van een elite en over sterrenwacht; waarschijnlijk is het per bouwwerk en per periode verschillend geweest.

Wat vaststaat is de omvang van de onderneming. Op een eiland met misschien enkele honderdduizenden bewoners zijn er duizenden van gebouwd, en het bouwen ging meer dan een halve millennium door.

Bij Olbia liggen kleinere voorbeelden en een reuzengraf, een langwerpige grafkamer met een halve cirkel van rechtopstaande stenen ervoor. Het grootste complex, bij Barumini, ligt op ruim twee uur rijden en past niet in elke aanlegdag.

Waar mensen ongewoon oud worden

Sardinië is een van de gebieden ter wereld waar naar verhouding de meeste honderdjarigen wonen, en dat is goed onderzocht.

Het gaat vooral om het bergachtige binnenland in het oosten, de Ogliastra, waar herders wonen. Wat opvalt is dat mannen daar bijna even oud worden als vrouwen, terwijl dat elders ter wereld nergens zo is.

Onderzoekers wijzen op een combinatie: veel lopen in heuvelland, een eenvoudig eetpatroon met peulvruchten en weinig vlees, sterke familiebanden waarin ouderen thuis blijven wonen, en een bevolking die door de afzondering weinig met anderen vermengd is geraakt.

Er wordt in de streek gretig op ingespeeld met wijn en producten die een lang leven beloven. Dat is marketing; het patroon zelf is dat niet.

Voor een aanlegdag ligt dat binnenland te ver, maar het verklaart wel wat je op de markten ziet: pecorino, brood dat als flinterdunne bladen wordt gebakken, en honing.

Een eilandengroep en een vrijheidsstrijder

Ten noorden van Olbia ligt de Maddalena-archipel, ongeveer zestig eilanden en rotsen die samen nationaal park zijn.

Op Caprera, een van de grootste, heeft Giuseppe Garibaldi zijn laatste twintig jaar gewoond. De man die Italië verenigde kocht daar een stuk land, bouwde er een wit huis en werd boer; hij is er in 1882 gestorven.

Dat huis is museum en staat er zoals hij het achterliet, met zijn bed bij het raam en de klok stilgezet op het moment van zijn dood. Er komen jaarlijks tienduizenden Italianen op af.

Er varen boten naar de archipel vanuit Palau, een uur rijden vanaf Olbia; de rondvaart met zwemstops duurt een dag. In het park gelden strenge regels: sommige stranden zijn afgesloten, en het roze zand van Budelli mag je al decennia niet meer op.

Wij hebben de afstanden, reistijden, tarieven en openingstijden niet ter plaatse gecontroleerd.

September is verreweg het drukst

September telt 115 reizen, augustus 75 en juli 66. In december, januari en februari komt hier niets langs en in november 4.

Dat september de zomermaanden overtreft is voor de Middellandse Zee typerend en hier extra uitgesproken: het is dan achtentwintig graden, het water is op zijn warmst en de Italiaanse vakantiedrukte van augustus is voorbij.

In augustus is deze kust namelijk vol. De Italianen nemen dan massaal vakantie, de prijzen verdubbelen en op de wegen naar de stranden staat het stil.

229 van de 374 reizen duren tien tot veertien dagen en 119 zes tot negen. Ze vertrekken uit Civitavecchia (52) en Barcelona (50).

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Marseille, Genua, Alicante en Lissabon.

Waar je op moet letten

• De kust is de bestemming, niet de stad Olbia.
• De Costa Smeralda is duur, ook voor een lunch.
• September is beter dan augustus: even warm, veel rustiger.
• De grote nuraghe ligt twee uur rijden; kleinere liggen dichtbij.
• Alleen van april tot oktober komen hier schepen.