Cruises naar Breisach

Je meert aan in Duitsland en brengt de dag in Frankrijk door

Er komen 1.233 reizen langs in Breisach en er vertrekt er geen enkele. De reizen komen uit Basel (556), Amsterdam (387), Zürich (80) en Arnhem (79).

Breisach am Rhein is een stadje van een kleine vijftienduizend inwoners op een vulkanische rots aan de Rijn, en de rivier is hier de grens: aan de overkant begint de Elzas.

Dat verklaart waarom deze naam op zoveel vaarschema's staat. Het schip legt aan in Baden, maar de meeste mensen die van boord gaan rijden naar Colmar, en dat is Frans. Breisach is de aanlegplaats voor twee streken tegelijk.

De rederijen die hier langskomen zijn AmaWaterways, Emerald Cruises, Scenic River Cruises en Celebrity Cruises. AmaWaterways heeft er 493, Uniworld 303 en Emerald 234, met schepen als AmaLucia, Emerald Sun, AmaSiena en AmaStella. 793 van de 1.233 reizen duren vijf tot zeven dagen: de klassieke Rijnweek.

Colmar is een half uur rijden en is de reden dat je hier ligt

Colmar ligt op ongeveer vijfentwintig kilometer aan de andere kant van de rivier, en dat is een rit van een half uur.

De oude stad is in de oorlog vrijwel ongeschonden gebleven, wat in deze streek uitzonderlijk is, en dat zie je: vakwerkhuizen in kleuren, een grachtje door de leerlooierswijk dat Petite Venise heet, en straten die nog het middeleeuwse beloop hebben.

In het Unterlinden-museum hangt het Isenheimer altaar van Matthias Grünewald, uit de jaren 1510. Dat is een van de zwaarste schilderijen uit de Duitse renaissance, gemaakt voor een klooster waar mensen met het Sint-Antoniusvuur werden verpleegd, en de wonden op het lichaam van Christus zijn geschilderd naar wat die zieken aan zichzelf zagen.

Verder de Elzas in liggen Riquewihr, Ribeauvillé en Eguisheim aan de wijnroute. Die zijn kleiner en op een dagtocht met Colmar te combineren, maar dan is het wel een dag van rijden en stoppen.

De andere kant op ligt het Zwarte Woud

Wie liever in Duitsland blijft, heeft twee bestemmingen die dezelfde kant op liggen.

Freiburg im Breisgau ligt op ongeveer dertig kilometer en is de stad van het Zwarte Woud, met een munster waarvan de opengewerkte torenspits uit de veertiende eeuw de oorlog heeft doorstaan. Door de binnenstad lopen de Bächle, smalle watergoten in het wegdek die het water uit de bergen door de stad leiden.

Het Zwarte Woud zelf begint daarachter. Titisee, het meer waar de bustochten heen gaan, ligt op ruim een uur enkele reis; dat is met de terugweg erbij een groot deel van je dag.

Dichter bij huis ligt de Kaiserstuhl, de vulkanische heuvelrug direct ten noorden van Breisach. Het is een van de warmste en droogste stukken van Duitsland, met wijngaarden op terrassen tegen de hellingen, en het is te doen zonder in een bus te stappen.

Wij hebben de afstanden, reistijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd, en welke excursies je schip aanbiedt staat op je reisbescheiden.

Wat er in Breisach zelf staat

Het stadje is klein en de meeste mensen zien er alleen de kade van, maar er staat iets boven op de rots dat een uur waard is.

Het Stephansmünster kijkt uit over de Rijn en over de Elzas erachter. Binnen staat een houten hoogaltaar uit 1526 en op de westwand zit een muurschildering van het Laatste Oordeel van Martin Schongauer, van rond 1490, die het grootste deel van de wand beslaat.

Dat het er nog is, is niet vanzelfsprekend. Breisach lag in de laatste maanden van de oorlog aan het front en is voor het grootste deel verwoest; wat je in de stad ziet is voor het merendeel na 1945 opgebouwd.

Er hoort nog iets bij die geschiedenis. In 1950 hield de gemeente een volksraadpleging over aansluiting bij een Europese federatie, en die kreeg een overweldigende meerderheid. Breisach noemt zich sindsdien de eerste Europese stad, en voor een plaats die twee keer aan de verkeerde kant van een frontlijn lag is dat te begrijpen.

Het najaar is druk en de kerstmaanden lopen door

De drukste maand is december met 209 reizen, met september er vlak achter op 205. Januari telt er 5 en februari 15.

Tussen die twee uitersten valt iets op: november telt 100 reizen en december 112. Dat is voor een riviercruisehaven geen restant maar een eigen seizoen, want de kerstmarkten van Colmar en Freiburg zijn een reden op zich om te varen.

Het verschil met een zeehaven is daarmee groot. Op de Rijn hoef je niet om het weer heen te varen; de reis stopt in januari en februari omdat er dan weinig te doen is, niet omdat het niet kan.

De havens die het vaakst op dezelfde reizen staan zijn Amsterdam, Basel, Strasbourg en Keulen. Wie in Basel opstapt, komt hier op de eerste of tweede dag langs; wie in Amsterdam begint, aan het eind van de reis.

Waar je op moet letten

• Colmar is een half uur rijden en ligt in Frankrijk; neem je paspoort mee.
• Titisee kost ruim een uur enkele reis en daarmee vrijwel je hele dag.
• De Kaiserstuhl ligt naast de deur en vraagt geen bus.
• Het Stephansmünster staat boven de kade, met de muurschildering van Schongauer.
• Ook in november en december aanbod, dan voor de kerstmarkten.