De haven waar in 1940 zesduizend vluchtelingen aan land kwamen

Er komen 21 reizen langs in Tsuruga en er vertrekt er geen enkele. Deze plaats heeft in de twintigste eeuw twee keer een rol gespeeld die niet bij haar omvang past.

In 1940 en 1941 zijn hier ongeveer zesduizend Joodse vluchtelingen uit Polen en Litouwen aan land gekomen. Zij hadden een doorreisvisum gekregen van de Japanse consul in Kaunas, die dat tegen de instructies van zijn eigen ministerie in deed.

Die man heeft in de zomer van 1940 wekenlang met de hand visa geschreven, ook nog vanuit de trein toen hij het land uit moest. Wat de vluchtelingen daarmee konden, was met de Trans-Siberische spoorlijn naar Vladivostok reizen en daar de boot naar deze haven nemen.

Dit was de enige Japanse haven waar zij mochten landen. Vandaar reisden zij door naar Kobe en Sjanghai, en de meesten hebben de oorlog overleefd.

Twintig jaar eerder waren hier al ruim zevenhonderd Poolse weeskinderen aangekomen, kinderen van naar Siberie verbannen ouders. In de stad staat een museum over beide gebeurtenissen, op een kwartier lopen van de kade.

Waarom die boot juist hier aankwam

Dat deze havenstad die rol kreeg, komt door de ligging en door een dienstregeling.

Deze plaats ligt aan de kant van Japan die naar het vasteland van Azie kijkt, in een diepe baai die niet dichtvriest. Vanaf 1902 voer er een lijndienst op Vladivostok, en die sloot aan op de Trans-Siberische spoorlijn.

Daarmee ontstond een doorgaande route van Tokio naar Europa die aanmerkelijk sneller was dan om Azie heen varen. Op het station hier was een apart perron voor die verbinding, en er stonden bordjes met de bestemmingen in Europa.

Die route heeft tot 1941 bestaan. Hij is met de oorlog verdwenen en na de oorlog niet hersteld, want de grens ging dicht.

Wat ervan over is, zijn het museum, een nagebouwd stationsgebouw aan de kade en de rails die er nog liggen. Het punt in het bestand klopt overigens en ligt dertienhonderd meter van de kade.

Een houten poort van elf meter

In de stad staat een heiligdom waarvan de toegangspoort een van de drie grote houten poorten van Japan is.

Zij is elf meter hoog en in 1645 gebouwd van hout dat op het eiland Sado is gekapt en hierheen is gevaren. De vorige poort was in 1642 door een storm omgewaaid.

Het heiligdom zelf is aanmerkelijk ouder en gaat volgens de overlevering terug tot de achtste eeuw. De gebouwen zijn in 1945 bij een bombardement verbrand en daarna herbouwd; de poort heeft dat overleefd.

Zij staat aan de rand van het centrum, op tien minuten lopen van de kade. Er loopt een straat met winkels naartoe.

Langs de kust ten oosten van de stad ligt een dennenbos op het strand dat als een van de drie mooiste van het land geldt. Het is anderhalve kilometer lang en er lopen paden doorheen.

De kerncentrale die nooit heeft gewerkt

Op het schiereiland ten noorden van deze stad staat een reactor die dertig jaar is gebouwd en beproefd en die vrijwel nooit stroom heeft geleverd.

Het was een snelle kweekreactor, een type dat meer splijtstof zou opleveren dan het verbruikt. Japan zag daarin de oplossing voor een land zonder eigen grondstoffen.

Hij is in 1994 in bedrijf gegaan en na vier maanden stilgelegd door een lek van vloeibaar natrium, dat in de fabriek brand veroorzaakte. Daarna is er vijftien jaar geprocedeerd en verbouwd, is hij in 2010 weer aangezet, en is hij binnen drie maanden opnieuw uitgevallen doordat er zwaar gereedschap in het reactorvat viel.

In 2016 is besloten hem te ontmantelen. De kosten worden op ruim tien miljard euro geschat en het opruimen duurt tot in de jaren dertig.

De provincie waarin deze stad ligt, heeft de hoogste concentratie kernreactoren van Japan. Dat is aan de kust te zien en het is een van de dingen die deze streek kenmerken.

Oktober is hier de drukste maand

Er wordt 6 maanden per jaar aangelegd. oktober telt negen aanlopen, september vijf, augustus vier en november drie.

Dat is het najaar, en dat past bij de kant van Japan waar deze haven ligt: aan deze kust komt in de winter veel sneeuw en staat er een harde noordwestenwind vanaf zee.

Bij zeven van de vierentwintig reizen ontbreekt het bedrag. De zeventien die er staan lopen van negenhonderdzevenenzestig euro tot vijftienduizend tweehonderdnegenennegentig euro.

Dat laagste bedrag is voor een Japanse reis opvallend laag. Acht reizen duren veertien nachten en acht duren achtentwintig, en tweeentwintig van de vierentwintig vertrekken uit Tokio.

Er zijn vier rederijen en de grootste staat op elf van de vierentwintig. Wij hebben de afstanden, vaartijden, openingstijden en tarieven niet ter plaatse gecontroleerd.

Waar je op moet letten

• Het museum over de vluchtelingen ligt op een kwartier lopen van de kade.
• Bij zeven van de vierentwintig ontbreekt de prijs. Vraag die op.
• De laagste prijs is negenhonderd euro, laag voor een Japanse reis.
• Oktober telt negen van de vierentwintig aanlopen.
• De houten poort staat op tien minuten lopen.
• Tweeentwintig van de vierentwintig reizen vertrekken uit Tokio.